Danıştay 12. Daire E.2018/5308 K.2021/6468

Dava konusu istem: … Kız Meslek Lisesinde öğretmen olarak görev yapmakta iken; Sıkıyönetim Komutanlığı işlemiyle 18/07/1983 tarihinde görevine son verilen ve 25/02/1987 tarihinde açıktan atama yoluyla İstanbul … Ortaokulunda öğretmen olarak yeniden göreve başlayan davacının; açıkta geçen sürelerin fiili hizmet süresine eklenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 12/08/2013 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince. Mahkemelerince daha önce verilen davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararın, Danıştay Onaltıncı Dairesinin 23/05/2016 tarih ve E:2015/19558, K:2016/3541 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak işin esası hakkında yapılan değerlendirme neticesinde.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 14. maddesinde, iştirakçilerin emekli keseneğine esas aylık tutarları üzerinden her ay emekli keseneği ve kurum karşılığının kesilmesinin kurala bağlandığı.

31. maddesinde ise, emekli keseneği ve kurum karşılığı kesilmek suretiyle geçen sürelerin fiili hizmet süresinden sayılmasının öngörüldüğü; uyuşmazlık konusu olayda, açıktan geçen sürelere ilişkin olarak davacıya herhangi bir aylık ödenmediği ve emekli keseneklerinin de davalı idareye yatırılmadığı; ayrıca davacının görevine son verilmesine ilişkin Sıkıyönetim Komutanlığı işleminin yargı kararıyla iptal edilmediği gibi idari bir kararla da geri alınmadığı dikkate alındığında, emekli kesenek ve kurum karşılıkları yatırılmayan sürelerin fiili hizmet süresine eklenmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sıkıyönetim Komutanlığı işlemiyle 18/07/1983 tarihinde görevine son verildiği, 1983 yılı Ekim ayında Milli Eğitim Bakanlığına yeniden atanma talebinde bulunduğu, yaklaşık 4 yıllık bir süre geçtikten sonra, 25/02/1987 tarihinde açıktan atama işlemi suretiyle görevine iade edildiği, aylıkları ödenmediğinden bahisle, açıkta geçen sürelerin fiili hizmetine sayılmadığı; Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/12/1989 tarih ve E:1988/6, K:1989/4 sayılı kararı kararı ile 123 sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği uyarınca açıkta geçen sürelerin fiil hizmet süresine eklenmesi gerektiği; dava konusu işlemin eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

22/01/1992 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 123 Seri No'lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 07/12/1989 tarih ve E.1988/6, K.1989/4 sayılı kararıyla (09/02/1990 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır) Sıkıyönetim Komutanlarının istemi üzerine görevine son verilen memurların mevzuatta aranılan nitelikleri kaybetmemeleri koşuluyla görevlerine iade edilmeleri gerektiğine karar verildiği, istikrar kazanan yargı kararları karşısında idarenin boş yere yargı gideri ödememesi,

ilgililerin mağduriyetlerinin önlenmesi ve kamu kurum ve kuruluşları arasında uygulama birliğinin sağlanması için, Sıkıyönetim Komutanlarının istemi üzerine görevlerine son verilenlerden, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararı üzerine görevlerine iade edilenlere, söz konusu kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı 09/02/1990 tarihinden geriye doğru 5 yılı aşmamak ve daha önce görev yaptıkları yerde sıkıyönetimin sona erdiği tarihten önceki bir tarihe taşmamak koşuluyla belirlenecek dönem için açıkta geçirdikleri sürelere ait aylık ve diğer özlük haklarının herhangi bir yargı kararı aranmaksızın ödenmesi,

ödeme yapılan dönem içinde varsa kamu ya da özel teşebbüsten elde etmiş oldukları gelirlerin ödenecek miktardan mahsup edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu durumda, … ilinde öğretmen olarak görev yapmakta iken 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu uyarınca 18/07/1983 tarihinde görevine son verilen ve 25/02/1987 tarihinde tarihinde açıktan atama yoluyla görevine iade edilen davacının, her ne kadar İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararından önce görevine iade edilmiş olsa da, anılan Tebliğle getirilen haklardan yararlandırılmasının eşitlik ve hakkaniyet ilkesinin bir gereği olduğu,

aksi yaklaşımın kabulü halinde Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararı öncesinde görevine iade edilenler ile sonrasında görevine iade edilenler arasında eşitsizliğe yol açacağı, ayrıca … ilinde sıkıyönetimin sona erdiği 19/03/1985 tarihi ile davacının göreve başladığı 25/02/1987 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak aylık ve diğer özlük haklarının görev yaptığı kurum tarafından ödenmeyip kesenek ve karşılıklarının da davalı idareye yatırılmamasında davacıya yüklenebilecek bir kusur bulunmaması karşısında,

dava konusu işlemin 19/03/1985-25/02/1987 döneminde açıkta geçen sürelerin fiili hizmetinde değerlendirilmemesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu nedenle, Mahkeme kararının 19/03/1985-25/02/1987 dönemine ilişkin kısmı yönünden bozulması; kararın 18/07/1983-19/03/1985 dönemine ilişkin kısmı yönünden ise yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.