Danıştay 12. Daire E.2018/5991 K.2021/5673

Dava konusu istem: Kara Kuvvetleri Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapmakta iken, 19/01/2012 tarihinde yaş haddi nedeniyle sözleşmesi feshedilen, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında aynı Komutanlıkta sivil memur kadrosuna atanan ve 16/08/2013 tarihinde emekliye ayrılan davacı tarafından; 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun, 11/02/2014 tarih ve 6519 sayılı Kanun'la değişik, Ek 81. maddesi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetleri personeline yapılan ek ödemeden yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 04/12/2014 tarihli işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun, 21/03/2006 tarih ve 5473 sayılı Kanun'la eklenen, Ek 81. maddesinde, Milli İstihbarat Hizmetleri ve Emniyet Hizmetleri Sınıfındaki kadrolar ile çarşı ve mahalle bekçisi unvanlı kadrolarda görev yapmakta iken, bu kadro unvanları esas alınarak emekli aylığı bağlananlara, makam tazminatından yararlanmamaları kaydıyla, her ay emekli aylıklarıyla birlikte 100,00-TL ek ödeme yapılmasının öngörüldüğü; buna göre, madde kapsamında belirtilen kurumlardan emekli olmayan veya bir süre bu kurumlarda görev yaptıktan sonra,

diğer kurumlara geçen ve bu kurumlarda iştirakçiliklerini sürdürmekte iken milli istihbarat hizmetleri ve emniyet hizmetleri sınıfına dahil kadrolar ile çarşı ve mahalle bekçisi kadro unvanı dışında herhangi bir kadro görev unvanı üzerinden emekliye ayrılanların söz konusu ek ödemeden yararlanamayacağı; uyuşmazlık konusu olayda, 5434 sayılı Kanun'un Ek 81. maddesinde belirtilen kadrolardan emekliye ayrılmadığı anlaşılan davacıya anılan madde kapsamında ek ödeme yapılmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

19/06/2010 tarih ve 6000 sayılı Kanun'la, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nda yapılan değişiklikle, uzman erbaşların azami 45 yaşa kadar istihdam edilmelerinin öngörüldüğü, bu kapsamda yaş sınırı nedeniyle uzman erbaşlıktan ayrılacak olanların, istekleri halinde Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde, emekli aylığına hak kazandığı tarihe kadar sivil memur olarak istihdam edilebilmelerine olanak sağlandığı; hayatını idame ettirebilmek ve ailesini geçindirebilmek amacıyla, emeklilik yaşına kadar sivil memur olarak görev yaptığı;

buna göre, aynı hizmet süresine sahip olan emekli uzman erbaşlar, 5434 sayılı Kanun'un Ek 81. maddesi kapsamında yapılan ek ödemeden yararlandırıldığı halde, yaş sınırından dolayı uzman erbaşlıktan sivil memurluğa atanması gerekçe gösterilerek, söz konusu ek ödemeden yararlandırılmamasının hakkaniyete aykırı olduğu belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararında belirtilen gerekçeyle, Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kara Kuvvetleri Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapmakta iken, 19/01/2012 tarihinde yaş sınırı nedeniyle davacının sözleşmesi feshedilmiş; 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun, 6000 sayılı Kanun'la değişik 5. maddesi uyarınca, emeklilik hakkını elde edinceye kadar çalıştırılmak üzere, aynı Komutanlıkta sivil memur (gardiyan) kadrosuna atanmış ve 20/01/2012 tarihinde yeni görevine başlamıştır.

Davacı, emeklilik yaş koşulunu sağlaması üzerine, 16/08/2013 tarihinde emekliye ayrılmış ve 15/09/2013 tarihinden itibaren uzman erbaş kadro unvanı (bu kadronun ek göstergesi) üzerinden emekli aylığı almaya başlamıştır.

11/02/2014 tarih ve 6519 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun Ek 81. maddesinde yapılan değişiklikle, “Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara", bu unvanları esas alınarak emekli aylığı bağlanması halinde, her ay emekli aylıklarına ilaveten 100-TL ek ödeme yapılması öngörülmüştür.

Davacı tarafından, 6519 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik sonrasında, 5434 sayılı Kanun'un Ek 81. maddesinde öngörülen 100-TL ek ödemeden yararlandırılması talebiyle 30/10/2014 tarihinde davalı idareye başvurmuştur.

Davalı idare tarafından, davacının son defa uzman erbaş kadro unvanında görev yapmakta iken emekliye ayrılmadığından bahisle, ek ödemeden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle, davacının talebi reddedilmiştir.

Bunun üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun, 21/03/2006 tarih ve 5473 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle eklenen, Ek 81. maddesinin birinci fıkrasında, "Millî İstihbarat Hizmetleri ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolar ile çarşı ve mahalle bekçisi kadro unvanı esas alınarak emekli aylığı ödenenlerden emekli aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlara, her ay emekli aylıklarıyla birlikte 100 YTL tutarında ayrıca ödeme yapılır." kuralına yer verilmiştir.

5473 sayılı Kanun'un 9. maddesinin gerekçesinde, "Emniyet hizmetleri sınıflarına dahil kadrolar ile çarşı ve mahalle bekçisi kadro unvanı esas alınarak emekli aylığı ödenenlerden, emekli aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanmamış olanların emekli aylıkları, çalışırken almakta oldukları aylıkların yaklaşık olarak yarı yarıya düşmesi nedeniyle emekli polis ve bekçilerin mali sıkıntıya girmesine neden olduğu, bu mağduriyetin giderilmesini teminen 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa ek 81 inci madde eklenmesi..." ibareleri yer almıştır.

11/02/2014 tarih ve 6519 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle de, 5434 sayılı Kanun'un Ek 81. maddesinin birinci fıkrasına, "Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar" ibareleri eklenerek, ek ödeme yapılacak personel kapsamı genişletilmiştir.

6519 sayılı Kanun'un 7. maddesinin gerekçesinde de, "Madde ile, Millî İstihbarat Hizmetleri ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup emekli personel ile çarşı ve mahalle bekçilerinin emeklilerine her ay ödenmekte olan 100 TL den, makam tazminatı almayan subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaş emeklilerinin de yararlandırılması amaçlanmaktadır." ibarelerine yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun, 19/06/2010 tarih ve 6000 sayılı Kanun'la değişik, 5. maddesinde, "Uzman erbaşlar; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlar ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler.

Bunlardan;

a) İstihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri uygun olanların,

b) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malûl olanlardan istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülenlerden, istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşıyanların müteakip sözleşmeleri, bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla azami kırkbeş yaşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir.

Yaş sınırı nedeniyle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak olanlardan istekliler, merkezi yönetim bütçe kanunlarında yer alan sınırlamalara tabi olmaksızın, Milli Savunma Bakanlığı, MSB ANT Başkanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) kadrolarında emekli aylığına hak kazandıkları tarihe kadar Devlet memuru olarak istihdam edilirler.

Atama işlemleri yaş sınırının dolmasından önce tamamlanır ve atanılan görevin aylık ve diğer mali haklarına göreve başlanılan tarihten itibaren hak kazanılır. ..." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, uzman erbaş olarak görev yapmakta iken yaş sınırı nedeniyle sözleşmesi feshedilen, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında emekliliğe hak kazanıncaya çalıştırılmak üzere Devlet memuru olarak atanan ve daha sonra emekliliğe hak kazanması üzerine 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'na göre emekli aylığı bağlananlara, aynı Kanun'un Ek 81. maddesi kapsamında ek ödeme yapılıp yapılamayacağından kaynaklanmaktadır.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun, 11/02/2014 tarih ve 6519 sayılı Kanun'la değişik, Ek 81. maddesiyle, Millî İstihbarat Hizmetleri ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolar ile Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile çarşı ve mahalle bekçisi kadro unvanı esas alınarak emekli aylığı bağlananlara, makam tazminatından yararlanmamaları koşuluyla, her ay emekli aylıklarıyla birlikte 100-TL tutarında ek ödeme yapılması kurala bağlanmıştır.

5434 sayılı Kanun'un 81. maddesinin gerekçesinde de; getirilen bu düzenlemeyle, madde metninde sayılan kadro unvanları esas alınarak emekliye ayrılan ve makam tazminatından yararlanmayanların emekli aylıklarının, çalışırken almakta oldukları görev aylıklarına göre yaklaşık olarak yarı yarıya düşmesi ve mali yönden sıkıntıya düşmeleri nedeniyle, ek ödeme yapılmak suretiyle, bu mağduriyetin giderilmesinin amaçlandığı belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; 5434 sayılı Kanun'un Ek 81. maddesiyle, Millî İstihbarat Hizmetleri ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolar ve Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile çarşı ve mahalle bekçilerine ek ödeme yapılmasının, bu kadro unvanları esas alınmak suretiyle emekli aylığı bağlanması koşuluna bağlandığı; anılan maddede, emekliye ayrılmadan önce son defa bu kadrolarda görev yapma şartına yer verilmediği; bu kapsamda, söz konusu kadro unvanları yerine başka kadro unvanları esas alınarak emekli aylığı bağlanması halinde, söz konusu ek ödemenin yapılmasının mümkün bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, Millî İstihbarat Hizmetleri ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolar ve Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile çarşı ve mahalle bekçisi olarak görev yapmış olanlara, bu kadro unvanları esas alınarak emekli aylığı bağlanması halinde; emekli olmadan önceki son kadro unvanlarına bakılmaksızın (diğer bir ifadeyle, son defa bu kadrolarda görev yapma koşulu aranmaksızın) 100-TL ek ödemeden yararlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, Kara Kuvvetleri Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapmakta iken, 19/01/2012 tarihinde yaş sınırı nedeniyle sözleşmesi feshedilen, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında, emeklilik hakkını elde edinceye kadar aynı Komutanlıkta 20/01/2012-16/08/2013 tarihinde sivil memur olarak görev yapan ve 16/08/2013 tarihinde emekliye ayrılan davacının; sivil memur yerine, uzman erbaş kadro unvanı (bu kadronun ek göstergesi) üzerinden emekli aylığı aldığı dikkate alındığında; 5434 sayılı Kanun'un Ek 81. maddesindeki ek ödemeden yararlandırılması gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde ve davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.