Danıştay 12. Daire E.2018/6737 K.2021/1848

Dava konusu istem : Araklı Devlet Hastanesinde doktor olarak görev yapmakta iken aynı zamanda mesleğini serbest olarak da icra eden davacı tarafından, eksik ödenen döner sermaye ek ödeme tutarının ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali yönündeki yargı kararının uygulanmaması nedeniyle yoksun kalınan 80.101,40-TL tutarındaki döner sermaye ek ödemesinin işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince, Mahkemelerinin davanın görev yönünden reddine ilişkin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının Danıştay Onbirinci Dairesinin 26/09/2014 tarih ve E:2014/1798, K:2014/5582 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyulmak suretiyle.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İptal ve tam yargı davaları" başlıklı 12. maddesi uyarınca, ilgililerin haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla ilk önce iptal davası açarak, bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren dava açma süresi içinde tam yargı davası açabilecekleri; davacı tarafından, eksik ödenen döner sermaye ek ödemelerinin tarafına ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada;

…İdare Mahkemesince, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen bozma kararına uyulmak suretiyle, dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kalınan döner sermaye ek ödemelerinin davacıya ödenmesine karar verildiği, anılan kararda, davacının döner sermaye alacağına ilişkin herhangi bir miktar ve dönem belirtilmediği, dolayısıyla, iptal-kabul kararının davacının idareye başvuru tarihine kadarki döner sermaye ek ödemelerine ilişkin olduğu, bu tarihten sonraki ödemelere ilişkin bir karar olmadığının görüldüğü;

bakılan davanın ilk kez açıldığı …Asliye Hukuk Mahkemesinin E:…sayılı dosyasında alınan döner sermaye ek ödemesi alacağına ilişkin bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, anılan raporda belirtilen.

2015 yılı için 22.059,49-TL, 2016 yılı için idareye başvurduğu tarih olan 2006 yılı Nisan ayına kadar hesaplanan 11.595,38-TL döner sermaye ek ödemesi farkının davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, davanın 33.654,87-TL'lik kısmının kabulüne, 46.446,55-TL'ye ilişkin kısmının ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN TARAFLARIN İDDİALARI

Davacının iddiaları : Bakılan davanın açıldığı …Asliye Hukuk Mahkemesinin E: …sayılı dosyasına verilen bilirkişi raporunda, 2005, 2006 ve 2007 yıllarında toplam 80.101,41-TL eksik ödeme yapıldığı yönünde tespit bulunduğu, İdare Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabul, kısmen retle sonuçlandırılmasının hukuka aykırı olduğu, davalı idarece bilirkişi raporuna itiraz edilmediği gibi, rapor sonucunu değiştirecek mahiyette herhangi bir bilgi ve belgenin de sunulmamış olduğu; davanın ilk kez açıldığı …Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararın Yargıtayca esas yönünden değil, görev yönünden bozulduğu,

İdare Mahkemesince yapılacak yargılamada, esasa yönelik farklı bir araştırma ve inceleme yapılmadığından, anılan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, öte yandan, verilen kararda faiz istemlerine ilişkin hüküm kurulmadığı ileri sürülmektedir.

Davalının iddiaları : Anayasa Mahkemesinin 29/11/2005 tarih ve E:2005/6, K:2005/93 sayılı kararıyla, 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (d) fıkrasının, Bütçe Kanunu'nda belirtilen konuda düzenleme yapılmasına imkân bulunmadığı gerekçesiyle iptal edildiği; bunun üzerine,

iptal edilen yasal düzenleme uyarınca tesis edilen, "Sağlık Bakanlığına Bağlı İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Kurumlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönergenin 4. maddesinin (r) bendinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 05/03/2007 tarih ve E:2005/1129, K:2007/1964 sayılı kararıyla iptal edildiği.

Anayasa Mahkemesince iptal edilen maddenin, 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu'yla yapılan değişiklikten önceki halinde, döner sermaye gelirlerinden personele yapılacak ödemenin tavanının belirtildiği, bu ek ödemelerin dağıtılıp dağıtılmayacağı ve hangi personel grubuna ne miktarda dağıtılacağı konusunda idarelerine takdir yetkisi verildiği, 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu ve anılan Yönerge'nin ilgili maddelerinin iptal gerekçelerinin esasa ilişkin olmaması ve ortada eksik ödenen miktarın tazminine esas alınacak bir düzenleme kalmadığından, davacıya ödeme yapılmasına imkân bulunmadığı, bu yönde verilmiş yargı kararlarının bulunduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Tarafların temyiz istemlerinin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesi uyarınca, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu yerine Sağlık Bakanlığı hasım mevkiine alınarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Trabzon ili, Araklı ilçesi Devlet Hastanesinde uzman doktor olarak görev yapan davacı tarafından, serbest hekimlik yapması nedeniyle tarafına eksik ödenen döner sermaye paylarının ödenmesi istemiyle Trabzon ili, Of ilçesi Devlet Hastanesi Başhekimliğine 12/04/2006 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların hak ettiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, Danıştay Onbirinci Dairesinin 07/04/2009 gün ve E:2007/7905, K:2009/3589 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan döner sermaye payların ödenmesi yolunda verilen …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı, taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

Davacı tarafından, eksik ödendiği iddia olunan döner sermaye ek ödemesinin tahsili amacıyla …İcra Dairesinin …Esas sayılı dosyasıyla Araklı Devlet Hastanesi Başhekimliği aleyhinde ilamsız icra takibine girişilmiş, idare tarafından borca itiraz edilmesi üzerine icra takibi durmuştur.

İcra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi istemiyle …Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi, asıl alacağın 80.101,41-TL'lik kısmı ve ferileri yönünden icra takibinin devamı yolunda verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı karar, …Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:…kararıyla görev yönünden bozulmuş, …Asliye Hukuk Mahkemesince bozma kararına uyulmak suretiyle, …tarih ve E:…, K:…sayılı kararla dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, anılan karar davacı tarafından vekalet ücreti yönünden temyiz edilmiştir.

Davacı, 04/09/2013 tarihinde bakılan davayı açmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, dava konusu tazminat isteminin 33.654,87-TL'ye ilişkin kısmının kabulü, davanın, 46.446,55-TL'ye yönelik kısmının ise reddine yönelik kısımları usul ve hukuka uygun olup, taraflarca verilen dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın hüküm fıkrasında, davacının yasal faiz istemi yönünden hüküm kurulmamış olmasına gelince;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa, Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca idari işlemden doğan zararın karşılanması istemiyle açılan tam yargı davalarında izlenmesi gereken yöntem belirlenmiş ve tam yargı davası açılmasının usul ve esasları kurala bağlanmıştır.

Hukuka aykırı olduğu yargı kararıyla tespit edilmiş bir idari işlem veya eylemden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak;

ilk (iptal) davasının açıldığı tarihteki başvuru tarihinin; başvuru yok ise, anılan (iptal) davanın açıldığı tarihin; esas alınması gerektiği, istikrar kazanmış Danıştay İçtihatlarıyla kurala bağlanmıştır.

Davacı tarafından, serbest hekimlik yapması nedeniyle tarafına eksik ödenen döner sermaye paylarının ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal haklarının geçmişe yönelik olarak tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada, …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine hükmedildiği, anılan kararın taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleştiği;

davacı tarafından, eksik ödendiği iddia olunan döner sermaye ek ödemesinin tahsili amacıyla 27/05/2010 tarihinde …İcra Dairesinin …esas sayılı dosyasında Araklı Devlet Hastanesi Başhekimliği aleyhinde ilamsız icra takibine girişildiği; borca itiraz edilmesi nedeniyle icra takibinin durması üzerine …Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararın, …Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:…kararıyla görev yönünden bozulduğu, …Asliye Hukuk Mahkemesince bozma kararına uyulmak suretiyle, dava dilekçesinin reddi yolunda verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararın davacı tarafından vekalet ücreti yönünden temyiz edildiği;

öte yandan, yargı kararı uyarınca ödenmesi gereken parasal hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacıya ödenmesine hükmedilen 33.654,87-TL'ye, davacı tarafından kesinleşen yargı kararı uyarınca ödenmesi gereken parasal hakların verilmesi amacıyla istemde bulunduğu 27/05/2010 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekirken, İdare Mahkemesince verilen temyiz konu kararın hüküm fıkrasında, davacının faiz istemi yönünden hüküm kurulmamasında hukuki isabet görülmemiştir.

Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık kapsamında olduğundan, hüküm fıkrasında yer alan; "dava konusu tazminat isteminin 33.654,87-TL'ye ilişkin kısmının kabulüne" ibaresinin, "dava konusu tazminat isteminin 33.654,87-TL'ye ilişkin kısmının kabulüyle, belirtilen miktarın 27/05/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.