Danıştay 12. Daire E.2018/9509 K.2023/1790

Dava konusu istem: ... Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Müdürlüğünde sözleşmeli sanatçı olarak görev yapan davacının, sözleşmesi feshedilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile özlük, emeklilik ve sosyal haklarının iadesi ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; soruşturma raporu ve eklerinin incelenmesinden; davacının bir siyasi parti hakkında ağır ithamlarda bulunduğunun sabit olduğu, davacının Şehir Tiyatrolarının bir sanatçısı olarak tarafsızlık ödevine uygun davranması gerektiği, sosyal paylaşım sitelerinde yaptığı paylaşımlarının ise, "herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak" fiili kapsamında olduğu anlaşıldığından davacıya isnat edilen fiilin "Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak,

dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek" suçu kapsamında değerlendirilerek Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (20/01/2017) itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının paylaşımlarının Devleti tahkir ve tezyif edici olduğu, sadece bir siyasi partiyi değil Cumhurbaşkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini doğrudan hedef aldığı, ifade özgürlüğü ve eleştiri sınırlarının aşıldığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı ... Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Müdürlüğünde sözleşmeli sanatçı olarak görev yapmaktadır.

Sosyal paylaşım sitesi (facebook - twitter) hesabından yaptığı paylaşımları nedeniyle hakkında yürütülen soruşturma sonucunda düzenlenen … tarih ve … sayılı soruşturma raporunda, davacının eylemlerinin Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde sayılan fiil ve hallere nitelik ve ağırlık itibariyla benzerlik göstermesi nedeniyle anılan Kanun'un 125. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında olduğundan bahisle, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması gerektiği değerlendirilerek Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edilmiş ve Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmıştır.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Sadakat" başlıklı 6. maddesinde, "Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla uygulamak zorundadırlar." hükmüne.

"Tarafsızlık ve devlete bağlılık" başlıklı 7. maddesinde ise, "Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti, kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar; görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.

Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış olup, aynı bendin (b) alt bendinde "Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek" fiili, bu fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Aynı Kanun'un 125. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

07/05/1987 tarihli ve 87/11782 sayılı Bakanlar Kurulu karan ile Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esaslar'ın 13. maddesinde , "Bu esaslarda geçmeyen diğer hususlar hakkında, kurumların özel kanun ve mevzuat hükümleri; özel kanunu ve mevzuatı bulunmayan kurumlar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ve "Hizmet Sözleşmesi" hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

... Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı Şehir Tiyatroları Şube Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliği'nin 8. maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendinde; temelli çıkarma hakkında disiplin kurulunun görüş bildireceği, bu cezaya karar verme yetkisinin Yüksek Disiplin Kuruluna ait olduğu kurala bağlanmıştır.

... Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Müdürlüğü Sanatçı ve Stajyer Sanatçı Hizmet Sözleşmesinin "Disiplin Hükümleri" başlıklı 56. maddesinin beşinci fıkrasının (A) bendinde, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde sayılan fiil ve haller Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren haller arasında sayılmış ve Devlet memurluğundan çıkarmanın sözleşmenin fesh edilerek görevine son vermek olduğu belirtilmiştir. Anılan sözleşmenin 70. maddesinde; Bu sözleşmenin, 657 sayılı Kanun'un ek geçici 13. ve ek geçici 16. maddeleri ile 07/05/1987 tarih ve 87/11782 sayılı Kararname'nin 15. maddesi uyarınca aktedildiği, bu sözleşmede yer almayan hususlar hakkında anılan Kanun ve Kararname hükümleri çerçevesinde işlem yapılacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idareye ulaşan isimsiz bir ihbar nedeniyle açılan soruşturma sonucunda, davacının, kişisel twitter hesabından Şehir Tiyatroları Müdürlüğündeki oyuncu sıfatını ön plana çıkararak yaptığı siyasi ve ideolojik nitelikte paylaşımlar olduğu, görev yaptığı kurumu siyasi ve ideolojik çekişmelerin ve çatışmaların odağı haline getiren fiil ve eylemlerinin olduğunun tespit edildiği, soruşturma kapsamında ifadesine başvurulan davacının twitter hesabının kendisine ait olmadığını belirttiği görülmektedir.

Davacı hakkında yapılan soruşturma sonucu düzenlenen soruşturma raporunda, 2011 yılının ekim ayından beri davacının bu hesabı kullandığı, şehir tiyatroları ve oyunlar hakkında paylaşımlarda bulunduğu, davacının güncel durumuna ilişkin paylaşımlarının olduğu ve sosyal medya hesabının kendisine ait olmadığı iddia edilmiş olsa da, herhangi bir hukuki süreç başlatılmadığı belirtilerek söz konusu hesabın kendisine ait olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.

Öte yandan, davacı hakkında twitter hesabından yaptığı paylaşımlar nedeniyle "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan yargılandığı davada, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; her ne kadar bahse konu twitter hesabını kendisinin kullanmadığı yönünde savunma yapılmış ise de, davacının bu hesabın kullanıcısı olduğu belirtilerek, Cumhurbaşkanına hakaret suçunu işlediğinin sabit olduğu gerekçesiyle 1 yıl, 2 ay, 17 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, davacı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, anılan kararın 16/12/2022 tarihinde itirazın reddi üzerine kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden; davacının sosyal medya paylaşımlarının ifade özgürlüğü hakkı kapsamında kaldığı iddia edilmiş ise de, davacıya ait söz konusu paylaşımların ideolojik bir yaklaşımla yapıldığı ve kamu görevlilerince 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 6. ve 7. maddelerinde öngörülen özen ve dikkatin gösterilmediği de anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davacı hakkında yapılan soruşturma sonucu düzenlenen soruşturma raporu, eki bilgi ve belgeler ile dava dosyasındaki tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, dava konusu disiplin cezasına konu olan ve davacının üzerine atılı bulunan fiillerinin sübuta erdiği anlaşıldığından, davacının sosyal medya paylaşımlarının niteliği de göz önünde bulundurulduğunda, sözleşmesi feshedilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (20/01/2017) itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.