Danıştay 12. Daire E.2018/988 K.2022/1844

Dava konusu istem: Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünden mezun olan davacının, 02/08/2016 tarihinde yapılan eğitim sonu mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararla; davacının katıldığı sınavda, sınav komisyonunun, Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklarda Uygulanacak Sınav Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu,

komisyonun her bir üyesi tarafından mülakat değerlendirmesi için belirlenmiş olan dört konu başlığı altında önceden belirlenmiş bulunan sorulara verilen cevaplar için ayrı ayrı puan takdir edilerek davacının mülakat sınav puanı ortalamasının 45 olarak saptandığı ve 70 puanın altında kalması nedeniyle başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemin, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun ve adı geçen Yönetmeliğin mülakata ilişkin hükümlerine uygun olarak yapılan değerlendirme sonucunda tesis edildiği görüldüğünden davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesince mülakatın objektif kriterlere göre yapılıp yapılmadığı hususu araştırılmaksızın ve değerlendirilmeksizin karar verildiği, mülakatta yöneltilen soru ve alınan cevaplara ilişkin hiç bir belge sunulmaması nedeniyle objektif olarak sınavın denetlenmesinin imkanının tanınmadığı, polis meslek yüksekokulundan mezun olmasına bir hafta kala mülakat sınavı getirildiğinden müktesep haklarının ihlal edildiği, hakkında tesis edilen işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dahil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır." hükmü yer almıştır.

Anılan maddede yer alan "...öğrenimine devam edenler dahil..." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla açılan davada, Anayasa Mahkemesinin 04/05/2017 tarih ve E:2015/41, K:2017/98 sayılı kararıyla; öğrencilerin memuriyet hakkını kazanılmış bir hak olarak elde etmedikleri, zira bunların henüz memuriyete atanmadıkları ve memuriyetin bunlar yönünden bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş kişisel bir hakka dönüşmediği,

kanun koyucunun, Anayasa’da öngörülen kurallar çerçevesinde diğer alanlarda olduğu gibi kamu görevine giriş koşullarıyla ilgili olarak da kamu yararı amacıyla bazı değişiklikler yapabileceği, bu değişikliklerin kişilerin beklentilerini etkileyebileceği, kişilerin meşru beklentileri aleyhine bir düzenleme yapılması söz konusu olmadığından, kuralın kişilerin çalışma hürriyeti ve haklarına yönelik hukuki güvenliklerini ihlal eden bir yönü bulunmadığı ve anılan düzenlemenin emniyet hizmetlerinin daha iyi işlemesi amacıyla yapıldığından Anayasa'ya aykırı olmadığı gerekçesiyle iptal talebinin reddine karar verilmiştir.

3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun, Ek 1. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin "Sınava katılacak adaylar" başlıklı 5. maddesinde de, "Polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur." düzenlemesine yer verilmiş ve bu düzenlemeye istinaden davacı eğitim sonunda sözlü sınava tabi tutulmuştur.

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Dava konusu olayda; dosyada bulunan dava konusu işlemin dayanağı olan sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince verilmiş puanlara ilişkin tutanak ve sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının önceden hazırlandığı, sorulan sorulara adayların verdiği cevaplara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin ayrı ayrı tutanakta gösterildiği, dört konu başlığı altında yapılan değerlendirme sonucunda, komisyon başkanı ve üyeler tarafından verilen notların aritmetik ortalaması alınarak davacının başarı puanının "Mesleki Bilgi Düzeyi (21) puan".

"Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (8) puan". "Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (7) puan". "Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu (9) puan" olmak üzere, verilen puanların aritmetik ortalamasının (45) puan olarak belirlendiği; bu durumda, davacının katıldığı sözlü sınavın nesnel olarak yapıldığı ve yargısal denetim için aranan bütün koşulları sağladığı anlaşılmaktadır.

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünden mezun olan davacının, mezuniyetinden sonra yapılan sözlü sınavda mesleki bilgi kriterini belirlemek için sorulan 254 numaralı sorunun "Trafik kazalarında yolun trafiğe kapandığı hallerde yolu trafiğe açmaya kim yetkilidir" olduğu, sorulan soruya ait cevap anahtarında ise cevabın; "Trafik zabıtası ve genel zabıta, iz ve deliller kaybolmayacak şekilde işaretlendikten sonra yolu trafiğe açmaya yetkilidir." şeklinde net bir cevap olup, yoruma açık bulunmadığı; dolayısıyla, soruya verilen cevaba verilecek puanların da birbirinden farklı olamayacağı açıktır.

Bakılan davada, davacının verdiği cevap tutanağa bağlanmamakla birlikte mesleki bilgi düzeyi kriterine sınav komisyon üyelerince 40 üzerinden 15, 15, 20, 25, 30 gibi farklı puanlar takdir edildiği, cevap ile puanlar birbiriyle uyuşmadığı gibi komisyon üyelerince verilen puanların kendi aralarında da orantısızlık olduğu görülmektedir.

Bu durumda, komisyon üyelerince takdir edilen puanlar arasında fark olduğu ve bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı, davacının yapılan sınav sonucunda başarısız sayılmasının hukuka aykırı olduğu ve iptali gerektiği sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabulü ile … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.