Danıştay 12. Daire E.2019/2937 K.2023/3212

Dava konusu istem: Türkiye İstatistik Kurumu Ankara Bölge Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/C maddesi uyarınca hizmet sözleşmesiyle geçici personel olarak görev yapan davacının sözleşmesinin 2016 yılı için yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, TÜİK Ankara Bölge Müdürlüğünde geçici personel (anketör) olarak 1997 yılından bu yana çalıştığı, görevli olarak gitmediği halde gitmiş gibi geçici yolluk bildirimi düzenlediği ve haksız harcırah aldığından bahisle hakkında yapılan soruşturma neticesinde 31/01/2014 tarihinde sözleşmesinin feshedildiği; sözkonusu fesih işlemine karşı açtığı davada, ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği; davacı tarafından, yargı kararının uygulanarak işe iadesi istemli yaptığı başvurunun reddi üzerine, iptal ve yoksun kaldığı parasal hakların tazminini istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… sayılı kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verildiği; davalı kurum tarafından, yargı kararının uygulanması suretiyle 29/07/2015 tarih ve 25723 sayılı Olur ile 03/08/2015 - 31/12/2015 tarihlerini kapsayacak şekilde hizmet sözleşmesi imzalanarak 03/08/2015 tarihinde davacının göreve başlatıldığı, hizmet akdi süresinin bitiminde ise, 2015 yılına ilişkin hizmet akdinin 31/12/2015 tarihinde sona erdirilerek sözleşmenin yenilenmemesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı;

davalı idare tarafından, yargı kararının uygulanarak 03/08/2015 tarihinde işe başlatılan davacının, 2016 yılındaki hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine birinci gerekçe olarak, davacı hakkında 2014 yılında usulsüz geçici görev yolluğu bildirimi düzenlediği ve bu belgeye dayalı olarak haksız harcırah aldığı iddiasıyla yürütülen idari soruşturma gösterilmiş ise de, bahse konu fiiller nedeniyle sözleşmenin feshedilmesine ilişkin işleme karşı açılan davada, "soruşturma neticesinde düzenlenen raporun eksik incelemeye dayalı olduğu" gerekçe gösterilerek iptal kararı verildiğinden,

Mahkeme kararıyla sübuta ermediğine karar verilen 2014 yılındaki bu fiillerin 2016 yılında yenilenecek bir sözleşmede dikkate alınamayacağı; diğer taraftan, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ikinci gerekçe olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu ile yapılan yazışmalar sonrasında davacının 02/01/2016 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazanacak olması gösterilmiş ise de, geçiçi personel çalıştırılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararında yaşlılık aylığına hak kazanma halinin sözleşmenin yenilenmemesinin değil, sözleşmenin akdedilmesinden sonra sona erme hali olarak öngörülmesi karşısında,

anılan gerekçeyle işlem tesis edilmesinin de mümkün bulunmadığı; bu durumda, dava konusu işlemin sebep unsuru olarak gösterilen mahkeme kararı ile hukuka aykırı olduğu tespit edilen soruşturmaya dayalı olarak 2015 yılı hizmet sözleşmesi feshedilmeyeceğinden yine, davacının 02/01/2016 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazanacak olmasının mevzuatta sözleşmenin yenilenmemesi hali değil sona erme halleri arasında sayılması karşısında mevcut süregelen uygulama bakımından 4/C kapsamında bulunan tüm personelin geçici ve süreli işlerde istihdam edildiği,

bu nedenle sözleşme süresinin bitiminde sözleşmenin yenilenmesi konusunda idarelerin geniş bir takdir yetkisinden söz edilemeyeceğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca hukuka aykırılığı mahkeme kararıyla saptanan dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların dava açma tarihi olan 27/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen hususların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından yürütülen işin devamlılık arzetmeyen arızi nitelikte olduğu, davacının görevlendirme ve harcırah konusunda yaptığı usulsüzlük ve olumsuz tutum davranışlarının fesih işleminde etkili olduğu, ayrıca, SGK ile yapılan yazışma sonrasında davacının 02/01/2016 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazanacağından geçici personel olarak çalıştırılmasının hukuken mümkün olmadığı, bu hususta idareye takdir hakkı tanınmadığı, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Türkiye İstatistik Kurumu Ankara Bölge Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/C maddesi uyarınca hizmet sözleşmesiyle geçici personel olarak görev yapan davacının sözleşmesinin 2016 yılı için yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 4. maddesinin (C) fıkrasında; geçici personel, "Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir." olarak tanımlanmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (C) fıkrasının birinci paragrafı ile 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kurumu Kanunu'nun 49. maddesine dayanılarak hazırlanan, Türkiye İstatistik Kurumunda 2016 Yılında Geçici Persenol Çalıştırılması İle Kurum Dışından Görevlendirilecek Kamu Personeline İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesi ve Ödenecek Ücretlere Dair 21/12/2015 tarihli ve 2015/8319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 'Sözleşmenin Sona Ereceği Haller' başlıklı 8. maddesinde, "(1) Bu karar gereğince istihdam edilecek geçici personelin sözleşmeleri;

... ç) 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında yaşlılık veya malullük aylığına hak kazandıkları tarihte sona erer. (2) Sözleşme, sözleşme bitim tarihinde ihbara gerek kalmaksızın sona ermiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, TÜİK Ankara Bölge Müdürlüğünde geçici personel (anketör) olarak 1997 yılından bu yana çalıştığı, görevli olarak gitmediği halde gitmiş gibi geçici yolluk bildirimi düzenlediği ve haksız harcırah aldığı gerekçesiyle hakkında yapılan soruşturma neticesinde 31/01/2014 tarihinde sözleşmesinin feshedildiği; bu fesih işlemine karşı açtığı davalarda verilen kararlara istinaden yargı kararının uygulanması suretiyle 03/08/2015-31/12/2015 tarihlerini kapsayacak şekilde hizmet sözleşmesi imzalanarak 03/08/2015 tarihinde göreve başlatıldığı;

hizmet akdi süresinin bitiminde ise, davalı idarece, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (C) fıkrasının birinci paragrafı ve Bakanlar Kurulunun 22/12/2014 tarih ve 2014/7092 sayılı kararında yer alan "Sözleşme, sözleşme bitim tarihinde ihbara gerek kalmaksızın sona ermiş sayılır." hükmü gereğince 2015 yılına ilişkin hizmet akdinin 31/12/2015 tarihinde sona erdirildiği ve 2016 yılı için sözleşmesinin yenilenmediği;

davalı idare tarafından ayrıca, davacının 02/01/2016 tarihi itibarıyla 5510 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı almaya hak kazanacağının, bu bağlamda sözleşmesinin yenilenmemesinin yerinde olduğunun ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.

İdarenin kamu personeli istihdamı konusunda takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun biçimde kullanılması gerektiği açıktır. Bir işlemde takdir yetkisinin bulunması, o işlemin sebepsiz olması anlamına gelmeyeceğine göre, ileri sürülen nedenlerin gerçek ve işlemin tesisini haklı kılacak nitelikte olması hususları yargı mercilerince denetlenecektir. Aksi durumun kabulü keyfi idare anlayışına yol açabilecek bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davalı idarenin savunma dilekçesi ve eklerinden, davacının, 02/01/2016 tarihinde 5510 sayılı Kanun uyarınca yaşlılık aylığı almaya hak kazanacağı anlaşılmakta olup, 2016 yılı için sözleşme imzalanmasından sonra davacının fiilen çalışma imkanı olmaması karşısında, yukarıda aktarılan Bakanlar Kurulu Kararı ve davacıyla idare arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümleri uyarınca, idarenin, kadro ve ihtiyaç durumu ile davacının özel durumunu değerlendirerek, 657 sayılı Kanun'un 4/C maddesi uyarınca geçici personel olarak istihdam edilen davacının sözleşmesini yenilememesinin haklı ve somut gerekçelere dayandığı, işlemin kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların dava açma tarihi olan 27/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.