Danıştay 12. Daire E.2019/3605 K.2023/4883

Dava konusu istem: İzmir İli, ... İlçesinde bulunan ... Jandarma Komando Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli jandarma onbaşı olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 31/10/2017 tarihli işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacının, ... Çocuk Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı dosyasında "birden fazla kişi ile tehdit-sesli yazılı veya görüntülü bir ileti ile hakaret-tehdit" suçları kapsamında yargılandığı ve yargılama sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, ...

Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:...,K:... dosyasında "basit yaralama" suçu kapsamında yargılandığı ve yargılamanın sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:...,K:... sayılı dosyasında "bıçak veya diğer aletleri izinsiz olarak satın alma taşıma veya bulundurma" suçu kapsamında yargılandığı ve yargılama sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, ...

Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... karar sayılı dosyasında "bıçak veya diğer aletleri izinsiz olarak satın alma taşıma veya bulundurma" kapsamında yargılandığı ve yargılama sonucunda, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, anılan mahkeme kararlarının tamamının kesinleştiği, anılan yargılamaların davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına dayanak teşkil ettiğinin görüldüğü,

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususların neler olduğunun sıralandığı ve kişilerin adli sicil kayıtlarının ve haklarında bir tahdidin olup olmadığının da araştırılacağı hükmüne yer verildiği, Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde ise hangi suçlardan dolayı verilen mahkumiyet kararlarının (verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi) uzman erbaş olmak için engel teşkil ettiğinin sayma suretiyle sayıldığı,

ayrıca sayılı suçlar dışında diğer suçlardan adli veya askeri mahkemeler tarafından 30 günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkum olanların sözleşmelerinin feshedileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda davacı hakkında yapılan araştırmada, birden fazla kişi ile tehdit-sesli yazılı veya görüntülü bir ileti ile hakaret-tehdit", " basit yaralama" ve bıçak veya diğer aletleri izinsiz olarak satın alma taşıma veya bulundurma" suçları kapsamında yapılan yargılama sonucunda, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve anılan kararların kesinleştiği,

bu suçların Uzman Erbaş Kanunu'nda sayılı suçlar kapsamında yer almadığı, ayrıca davacı hakkında verilen herhangi bir mahkumiyet kararı da bulunmadığı dikkate alındığında, davacının eyleminin uzman erbaş olarak görevini yapmasına engel olacak nitelikte olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin sebep unsurunu teşkil eden bu durumdan başkaca bir bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulmadığı görüldüğünden 31/10/2017 tarihinde arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle, terhis belgesi düzenlenerek sözleşmesinin feshedilmesi karşı yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı;

öte yandan, idarenin hukuka aykırı bulunarak iptal edilen işlemleri nedeniyle kişilerin uğradığı zararların yine aynı idareler tarafından karşılanması gerektiğinden, davalı idare tarafından, davacının dava konusu işlem nedeniyle statü dışında geçirdiği sürede yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının statü dışında geçirdiği sürede yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi isteminin kabulüne, ödenmesine karar verilen parasal haklar yönünden;

iptal davasının açıldığı tarihten önce tahakkuk edenlerin 29/12/2017 tarihinden itibaren, bu tarihten sonra tahakkuk edenlerin ise tahakkuk ettikleri tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin sebebi olarak gösterilen ve davacının suça sürüklenen çocuk olarak yargılanarak, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen davalar yönünden.

5352 sayılı Adli Sicil Kanunun 10. maddesinin 3. fıkrası gereğince davalı idareye verilmemesi ve idarece kullanılmaması gerektiğinden, kanun koyucunun bir bakıma hükmen yok saydığı 18 yaşından küçükken işlenilen suç nedeniyle hakkında verilen kararlara dayanılarak davacı hakkında işlem tesis edilmesine hukuken olanak bulunmadığı, nitekim, 27/03/2019 günlü ve 30727 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin (Genel Kurulu) 27/02/2019 tarih ve 2014/7256 başvuru numaralı kararı ile;

başvurucu tarafından, kanunen verilmemesi gereken kişisel verinin idari makamlara açıklanması ve güvenlik soruşturmasına esas alınması nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiaları ile yapılan bireysel başvuru kabul edilerek, başvurucunun Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verildiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun yukarıda yer verilen açıklama ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.