Danıştay 12. Daire E.2019/4211 K.2023/5683

Dava konusu istem: Konya Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığında albay rütbesinde emniyet ve kaza önleme subayı olarak görev yapan davacının, disiplinsizlik sebebiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 50. maddesinin (c) fıkrası ve Subay Sicil Yönetmeliği'nin 91. maddesinin (e) fıkrası uyarınca re'sen silahlı kuvvetlerden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 13/12/2013 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının ayırma kararına kadar geçen 24 yıllık çalışma süresinde sürekli olarak disiplinsiz davranışlar sergilediği, bu sergilediği disiplinsiz davranışlar sebebiyle almış olduğu cezalara rağmen aynı şekilde disiplinsiz davranışlarda bulunmaya devam ettiği, son olayda her ne kadar ceza mahkemesince kast unsuru olmadığı değerlendirmek kaydı ile beraat etmiş olsa da, alınan ifadeler, olayın gelişimi ve belge ve bilgilerin disiplin hukuku açısından değerlendirilmesinde; davacının meslek vakarına yakışmayan, bir askerden beklenmeyecek davranışlarda bulunduğu,

disiplinsiz davranışlarının devam ettiği ve bu davranışları sonlandırmayacağının açık olduğu, özellikle hakkında tutulan kanaat raporları, sicil notları ve aldığı disiplin cezaları ile bu durumun sabit olduğu, görevi ve bulunduğu yer açısından kendisine tanınan birçok hakka rağmen ıslah olmadığı, disiplinsiz davranışlarına devam etmek kaydı ile mesleğine yakışmayacak davranışlar sergilediği, bu durumda, davacı hakkında disiplinsizlik sebebi ile silahlı kuvvetlerden ayırmaya ilişkin dava konusu işlemde usul ve esas açısından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesinin herhangi bir gerekçe göstermeksizin ret kararı verdiği, hakkında adli yargıda yürütülen yargılama sonunda beraatine karar verildiği, dava konusu işlemde 24 yıllık meslek yaşamı boyunca verilmiş, kaldırılmış, kapanmış, affa uğramış, ertelenmiş ve arşiv depolarına kaldırılmış disiplin cezalarının esas alındığı, bunun ikinci kez cezalandırılma anlamına geldiği, varsayım ve faraziyelerle hüküm kurulduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Konya Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığında albay rütbesinde emniyet ve kaza önleme subayı olarak görev yapan davacının, disiplinsizlik sebebiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 50. maddesinin (c) fıkrası ve Subay Sicil Yönetmeliği'nin 91. maddesinin (e) fıkrası uyarınca re'sen silahlı kuvvetlerden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 13/12/2013 tarihli işlemin iptali istemiyle temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 50. maddesinin birinci fıkrasında, "(Değişik birinci fıkra: 28/6/2001 - 4699/7 md.) Kadrosuzluk, yetersizlik, disiplinsizlik veya ahlaki durum veya (d) bendindeki suçlardan hükümlülük nedeni ile aşağıda belirtilen esas ve şartlar dahilinde subaylar hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi yapılır."; anılan fıkranın (c) bendinde, "c) Disiplinsizlik veya ahlaki durum sebebiyle ayırma: Disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle Silahlı Kuvvetlerde kalmaları uygun görülmeyen subayların hizmet sürelerine bakılmaksızın haklarında T.C.

Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır. (Değişik: 29/7/1983 - 2870/4 md.) Bu sebeplerin neler olduğu ve bunlar hakkında sicil belgelerinin nasıl ve ne zaman tanzim edileceği, nerelere gönderileceği, inceleme ve sonuçlandırma ile gerekli diğer işlemlerin nasıl ve kimler tarafından yapılacağı subay sicil yönetmeliğinde gösterilir.

Bu gibi subaylardan durumlarının Yüksek Askerî Şura tarafından incelenmesi Genelkurmay Başkanlığınca gerekli görülenlerin Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi, Yüksek Askerî Şura kararı ile yapılır." hükümlerine yer verilmiştir.

16/02/2013 tarih ve 28561 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun 45. maddesinin altıncı fıkrasındaki.

"27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun; c) 50. ve 94. maddelerinin birinci fıkralarının birinci cümlelerinde yer alan “disiplinsizlik, ahlaki durum” ibaresi madde metinlerinden çıkarılmış ve 50. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 94. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi yürürlükten kaldırılmıştır." hükmü ile 926 sayılı Kanun'un 50. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi yürürlükten kaldırılmış;

aynı Kanun'un "Yönetmelik" başlıklı 49. maddesinde, "Disiplin soruşturması ve tahkikat usul ve esasları, disiplin cezalarının verilmesi ve yerine getirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğer hususlar Milli Savunma Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikler ile düzenlenir." hükmüne ve Geçiş dönemi" başlıklı Geçici 1. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde ise, "...Söz konusu yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 926 sayılı Kanun’un, bu Kanun’un 45. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi ile yürürlükten kaldırılan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmüne yer verilerek,

6413 sayılı Kanun uyarınca çıkarılacak Yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 926 sayılı Kanun'un 50. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen "disiplinsizlik veya ahlaki durum sebebiyle ayırma" işlemlerinin tesisine devam edileceği öngörülmüştür.

6413 sayılı Kanun’un 49. maddesinde belirtilen Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği, 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kararın "İlgili Mevzuat" bölümünde de ayrıntılı olarak belirtildiği üzere 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 50. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca tesis edilen "disiplinsizlik ve ahlaki durum sebebiyle ayırma" işlemi gerektiren eylemler, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinde "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" gerektiren eylemler arasında düzenlenmiş; ancak, anılan Kanun'un 49. maddesinde belirtilen Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği hazırlanıp yürürlüğe konulana kadar 926 sayılı Kanun'un 50. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca işlem tesis edilmeye devam edileceği öngörülmüştür.

6413 sayılı Kanun’un 49. maddesinde belirtilen Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği, 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla, 12/04/2014 tarihine kadar tesis edilecek işlemlerde, 926 sayılı Kanun'un 50. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükmü uygulanacaktır.

Dava konusu olayda, davacıya atfedilen eylemlerden dolayı, Kara Kuvvetleri Komutanlığının 13/12/2013 tarihli kararı ile silahlı kuvvetlerden ilişiğinin kesileceğinin uygun olacağı kanaatiyle dosya Genelkurmay Başkanlığına gönderilmiş; Genelkurmay Başkanlığının 17/01/2014 tarihli işlemi ile davacı hakkında tesis edilen bu işlem onaylanmıştır. Dolayısıyla, 12/04/2014 tarihinden önce 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 50. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve Subay Sicil Yönetmeliği'nin 91. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının, Konya Subay Orduevinde çalışan iki kadın stajyeri, muhtelif zamanlarda sözleri ve davranışlarıyla taciz ettiği yolundaki iddialar üzerine başlatılan idari tahkikat sonucunda dava konusu işlemin tesis edildiği, anılan olaylarla ilgili olarak Konya 19. Asliye Ceza Mahkemesinde davacı hakkında "cinsel taciz" suçlamasıyla kamu davası yürütüldüğü, yargılama sonucunda anılan Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, "...cinsel taciz suçunun kasten işlenebilen bir suç olduğu,

cinsel arzuları tatmin gayesiyle hareket etmiş olması gerektiği, sanığın katılanlarla konuşmalarını cinsel amaçlı olarak gerçekleştirmediği, sanığın kastının bulunmadığı, ayrıca katılanları rahatsız etme kastının da bulunmadığı, bu nedenle eylemin kişilerin huzur ve sükunun bozma niteliğinde de değerlendirilemeyeceği.." gerekçesiyle verilen beraat kararının temyiz aşamasında, Yargıtay 9. Ceza Dairesince açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacı hakkında anılan olayla ilgili olarak ….

Asliye Ceza Mahkemesince "cinsel taciz" suçlamasıyla açılan kamu davasında beraat kararı verilmiş ise de, anılan kararın, "cinsel taciz" suçu maddi unsurları itibarıyla değerlendirilip, "suçun cinsel arzuları tatmin gayesiyle işlenmiş olması" gerektiği belirtilerek, davacının cinsel taciz kastıyla hareket etmediği gerekçesiyle verildiği; ceza yargılaması ve silahlı kuvvetlerden ayırma işlemine konu eylemler aynı olsa da, ceza yargılamasında davacıya atfedilen "cinsel taciz" suçu ile dava konusu işleme konu olan "disiplinsizlik veya ahlaki durum" fiillerinin unsurları yönünden aynı olmadığı,

dava konusu işleme dayanak olayların, "cinsel taciz" suçuna göre daha geniş maddi unsurları kapsadığı ve idareye, ceza yargılamasına göre daha geniş bir takdir yetkisi tanıdığı açıktır.

Bu durumda, davacının görevinin niteliği, olayların gelişme şekli, idari tahkikat esnasında alınan tanık ve mağdur ifadeleri ile davacının isnat edilen eylemleri tevil yollu ikrarı düşünüldüğünde, davacının eylemlerinin sabit olduğu ve tesis edilen işlemde takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda objektif kullanıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen hususlar, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.