Danıştay 12. Daire E.2019/4267 K.2023/5083

Dava konusu istem:13/02/2017-24/02/2017 tarihleri arasında yapılan 400 adet Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcısı alımına yönelik sözlü sınava katılan davacı tarafından, 67 puanla başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyada yer alan belge ve bilgilerin incelenmesinden, Sosyal Güvenlik Denetmeliği Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan 9. maddesine uygun olarak oluşturulan mülakat komisyonu üyelerinin, Yönetmelikte yer verilen usul kurallarına uygun olarak davacıya ayrı ayrı puanlar verdikleri ve ortalama olarak başarılı sayılmak için öngörülen 70 puanın altında puan takdir ettikleri, davacıya her üye tarafından verilen puanlar arasında bariz bir farklılık bulunmadığı ve puanların birbirine yakın olduğu,

mülakatların yapısı gereği adayların bilgi düzeyini ölçmeye yönelik yapılan yazılı sınavlardan farklı olarak adayların muhakeme gücü, ifade yeteneği, fiziki görünümü, genel kültürü gibi yönlerden mülakat sırasındaki durumlarının değerlendirilmesine yönelik olduğu,

mülakat sınavının sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınması gerektiğine ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Denetmeliği Yönetmeliği'nde herhangi bir hükme yer verilmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde, komisyon üyelerinin takdir yetkilerini anılan Yönetmelik'le düzenlenen usul kurallarına uygun olarak kullandıkları, aksinin davacı tarafından somut bilgi ve belgeye dayanılarak ortaya konulamadığı, bu itibarla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

KPSS P113 puan türünden 82,91 puan alarak Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılığı mülakat sınavına girdiği, 67 puan verilerek haksız bir şekilde başarısız sayıldığı, sözlü sınavların kişiye özel uygulamalara yol açtığı, objektiflikten uzak olduğu, sözlü sınavda çıkacak soruların önceden hazırlanmadığı, tutanağa bağlanmadığı, kayda geçirilmediği, sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince hangi notun verildiğinin gerekçeleriyle birlikte tutanakta ayrı ayrı gösterilmediği belirtilerek, temyize … Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz talebinin kabulü ile temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca ilk derece Mahkemesi tarafından adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesine rağmen, davacı tarafından temyiz aşamasında yeniden adli yardım talebinde bulunulmuş ise de, aynı Kanun'un 335. maddesinin üçüncü fıkrasında, adli yardımın, hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği belirtildiğinden, davacının temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

13/02/2017-24/02/2017 tarihleri arasında yapılan 400 adet Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcısı alımına yönelik sözlü sınava katılan davacı tarafından, söz konusu sınavda 67 puanla başarısız sayılması üzerine temyizen incelenen bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 31. maddesinin dördüncü fıkrasında, ''Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma ve yeterlik sınavlarının şekil ve uygulama esasları ile Sosyal Güvenlik Denetmenleri ve Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.

İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle; Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği'nin ''Komisyon'' başlıklı 9. maddesinde; "(1) Giriş sınavının yapılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve itirazların incelenerek karara bağlanması Komisyon tarafından yapılır.

(2) Komisyon, Başkanın uygun göreceği bir Başkan dört asıl ve üç yedek üyeden ((Değişik ibare:RG-29/12/2017-30285 ile beş yedek üyeden) oluşur. Asıl üyelerin herhangi bir nedenle Komisyona katılamamaları hâlinde, yedek üyeler tespit sırasına göre Komisyona katılırlar.

(3) İlan edilen denetmen yardımcılığı sayısına göre gerektiğinde birden fazla Komisyon kurulabilir.

(4) Komisyon üye tamsayısıyla toplanır ve oy çokluğu ile karar alır." hükmüne, ''Sözlü sınav'' başlıklı 12. maddesinde,

(2) Sözlü sınavda adaylar;

a) 10 uncu maddede belirtilen sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,

b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,

c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,

ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,

d) Genel yetenek ve genel kültürü,

e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,

yönlerinden ayrı ayrı puan verilmesi suretiyle değerlendirilir.

(3) Sorular, her bir Komisyon üyesi tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, diğer bentler için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, Komisyon başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır.....

(4) Yazılı sınav yapılmış olması hâlinde, başarı sıralaması, yazılı sınav ile sözlü sınav notlarının aritmetik ortalaması alınarak belirlenir.

.......

(8) Komisyonca düzenlenen ve sınava girenlerin aldıkları notları gösteren listeler ile tutanaklar haricinde kalan belge ve kayıtlar sınav sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren bir yıl saklandıktan sonra imha edilir.'' hükmüne, 13. maddesinde ise, ''Giriş sınavı sonucuna itirazlar, sonuçların ilan edildiği tarihten itibaren beş iş günü içerisinde dilekçe ile Kuruma yapılabilir. İtirazlar Komisyona ulaştığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içerisinde incelenerek sonuçlandırılır ve ilgiliye yazılı ve/veya elektronik olarak bildirilir. Komisyonun inceleme sonuçları kesindir.'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetiminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetime olanak tanıyacak biçimde tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Bu durumda, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmaması ve sınav komisyonu tarafından sınav esnasında davacıya sorulan soruların neler olduğunun tutanağa bağlanmamış olması nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/11/2013 tarih ve E:2010/2194, K:2013/4094 sayılı kararı da aynı yöndedir.

Öte yandan, bu kararın davacının sözlü sınavını kazandığı sonucunu doğurmayacağı, bu karar üzerine davacının yeniden sözlü sınava alınacağı tabiidir.