Danıştay 12. Daire E.2019/440 K.2023/4309

Dava konusu istem: Sivas İl Jandarma Komutanlığında 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'a tabi sözleşmeli statüde (üsteğmen rütbesiyle) İmranlı İlçe Jandarma Komutanı olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin 12/06/2017 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla. 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'a istinaden yürürlüğe konulan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin 14. maddesinde sözleşme yenilenmesine ilişkin usul ve esaslar ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiş olup;

sözleşme yenilenecek personelin, kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları da dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin ve sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai kararın Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verileceğinin kurala bağlandığı; uyuşmazlık konusu olayda, davalı idare tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden.

2014-2017 yıllarını arasını kapsayan 3 yıllık sözleşme döneminde, davacı hakkında sicil amirlerince düzenlenen nitelik belgesinin genel itibarıyla olumsuz kanaatler içerdiği, sicil not ortalamasının 87,75 olduğu, sözleşme dönemi içerisinde 4, öncesinde 2 olmak üzere toplam 6 adet takdirnamesinin bulunduğu; disiplin yönünden, sözleşme dönemi içerisinde 8, öncesinde 3 olmak üzere toplam 11 adet disiplin cezasının bulunduğu;

sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda değerlendirme komisyonunca yapılan değerlendirmede, her bir komisyon üyesi tarafından (+) ve (-) konulmak suretiyle oy çoğunluğu ile sözleşmenin yenilenmemesine karar verildiği ve bu kararın personel başkanınca onaylandığı; bu durumda, davacı hakkında düzenlenen nitelik belgesinin genel itibarıyla olumsuz kanaat içerdiği, davacının sözleşme süreleri içerisinde disiplinsiz davranışlarda bulunduğu ve bunun sonucunda davacıya birden fazla disiplin cezası verildiği, davacının komutanlık teşkilat yapılanması içerisinde yönetici pozisyonunda bulunduğu,

yönetici pozisyonunda bulunan personelin, disiplin tesis etme, sevk ve idare, takip ve kontrol, komutanlığı temsil etme gibi sorumluluğun bulunduğu göz önünde alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Takdir yetkisinin idare tarafından hukuka uygun olarak kullanılmadığı, sicil notlarının yüksek olduğu ve mesleğinde başarılı olduğu; almış olduğu disiplin cezalarının basit nitelikli eylemler karşılığında verildiği; sözleşme yenileme işleminde tek yönlü değerlendirme yapıldığı; bu değerlendirmede, mesleki başarıları ve almış olduğu ödüller dikkate alınmayıp, sadece aldığı cezalar, ahlak ve disiplin durumu, personel istihdam etme ihtiyacı, mesleki becerilerinin subjektif olarak değerlendirmeye tabi tutulduğu;

ayrıca, 87,75 olan sicil ortalamasının, sözleşme yenilememe işlemine gerekçe yapılması ve söz konusu sicilin "başarısız" olarak değerlendirilmesinin mevzuat açısından mümkün olmadığı; diğer taraftan, disiplin cezaları nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesi yerine, sözleşme süresinin dolması beklenerek sözleşmesinin yenilenmemesinin, aslında isnat edilen eylemlerin sözleşme feshini gerektirecek nitelikte olmadığını göstermesi açısından önemli olduğu; sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Disiplinsizlik olarak nitelendirilen eylemler sebebiyle sözleşmesinin feshi işlemi ile sözleşme süresinin bitiminde sözleşmenin yenilenmemesi işleminin ayrı idari tasarruflar olduğu, bunların sebepleri ortak olsa bile değerlendirilme süreçlerinin farklılık gösterdiği; ayrıca Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönergesinde sözleşmesinin yenilenmesinde mesleki becerilerin dikkate alınmasının öngörüldüğü.

Güvenlik Birlikleri Görev, Yetki ve Sorumlulukları Yönergesinde de ilçe jandarma komutanlarının sicil notunun 90 ve üzeri olması gerektiğinin kurala bağlandığı; kaldı ki sicil notu ortalaması 90 ve üzeri olan personelin sözleşmelerinin yenileneceği şeklinde bir düzenleme olmadığı gibi sözleşmenin yenilenmesi işlemlerinde idarenin kamu yararını sağlamak amacıyla takdir hakkının da bulunduğu; dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

4678 sayılı Kanun’un 10. maddesinde “...Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir...." kuralına yer verildiği; bu düzenlemeye istinaden yürürlüğe konulan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin 9. ve 14. maddelerinde de sözleşme yenilenmesinin koşullarının düzenlendiği; davacının sözleşmesinin de Yönetmelikte düzenlenen koşulları sağlamadığı gerekçesiyle yenilenmediği.

Anayasa'nın 128. maddesindeki "kanunilik" ilkesi uyarınca, sözleşmeli subay olarak görev yapan davacının, kamu göreviyle ilişiğinin kesilmesini gerektiren hallerin (sözleşme feshi veya yenilememe gibi) kanunla düzenlenmesi gerektiği; nitekim, benzer mahiyette hükümler içeren düzenlemeye yönelik olarak Anayasa Mahkemesince verilen 01/06/2022 tarih ve E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararın da bu yönde olduğu; kanuni düzenleme olmaksızın Yönetmelikte yer alan düzenlemelere istinaden sözleşme yenilenmemesinin Anayasa'ya ve hukuka aykırılık teşkil edeceği dikkate alındığında.

Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliğindeki düzenlemelere dayanılarak davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra. işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.