Danıştay 12. Daire E.2019/4961 K.2023/2242

Dava konusu istem: Kaçkar Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünde gümrük muhafaza memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun …tarih ve …sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler, soruşturma raporu, iddianameler, CD görüntüleri ve CD izleme raporları, tape kayıtlarının dökümü ve maddi ve hukuki süreç birlikte değerlendirildiğinde; kaçak sigara yüklü tırların muhtelif tarihlerde Sarp Gümrük Kapısından kayıt yaptırmadan yasal olmayan geçişlerinin olduğu,

bu geçişlerin yaşandığı tarihlerde ve geçişlerin yapıldığı yerlerde çalışan personelin nöbet yerlerinin gümrük muhafaza kısım amir vekili tarafından belirlendiği ve bahsi geçen tarihlerde davacının da aralarında bulunduğu aynı memurların görevlendirildiğinin ve davacının da 27/04/2015-17/05/2015 tarihleri arasında yurt içine ve yurt dışına Sarp Gümrük kapısından kayıt yaptırmadan geçiş yapan kaçak sigara yüklü tır araçlarının Kara Kapıları Taşıt Takip Programına kayıtları yapılmaksızın geçişi esnasında Sarp Gümrük Sahasında görevli olduğunun görüldüğü,

söz konusu kaçak yüklü tırların hiçbir resmi işleme tabi tutulmaksızın ülkemize sokulması konusunda davacı tarafından tır şoförlerine ve kaçak sigara sahiplerine yardımcı olunduğu, davacıya isnat edilen eylemlerin disiplin hukuku yönünden sübuta erdiği, bu durumda 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilinin gerçekleştiği, davacının eylemine karşılık mevzuatta öngörülen Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

öte yandan; disiplin hukuku ile ceza hukukunun soruşturma ve yargılama usullerinin, verilen cezanın niteliği ve bu cezanın doğurduğu sonuçlar, cezanın etkileri, ceza ve suçların tanımı ve konuluş amaçları yönlerinden birbirinden farklı özellikler taşıdığı, bir kamu görevlisinin ceza yasasına göre mahkum olması veya olmaması, kamu görevlisinin eyleminin, disiplin hukukuna göre değerlendirilmesine ve disiplin suçu kabul edilip disiplin cezası ile cezalandırılmasına engel olmadığı, disiplin hukuku açısından adli yargı mercilerince yapılacak soruşturma sonucunun beklenme zorunluluğu bulunmadığı,

657 sayılı Kanun'un "Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi" başlıklı 131. maddesinde yer alan, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez.

Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." şeklindeki açık hüküm karşısında davacının isnat edilen fiil ile ilgili olarak hakkında verilmiş bir mahkumiyet kararı olmaksızın memurluktan çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu şeklindeki iddialarının da yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Görevlendirmelerin kısım amiri tarafından yapıldığı, 29/04/2015 tarihinde yasal olmayan geçiş yapıldığının kaydını bizzat yaptığı ancak kısım amiri tarafından silindiği, …Ağır Ceza Mahkemesinin E:…esas sayılı dosyasında yargılamasının devam ettiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Kaçkar Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünde gümrük muhafaza memuru olarak görev yapmaktadır. 04/08/2015 tarihinde kaçak sigara yüklerinin yakalanması olayı ile ilgili olarak, aralarında Kaçkar Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünde görev yapan, davacının da aralarında yer aldığı 5 kişi görevden uzaklaştırılmış ve haklarında soruşturma açılmıştır.

Yürütülen disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen 11/08/2016 tarihli soruşturma raporunda 27/04/2015 ile 17/05/2015 tarihleri arasında yurt içine ve yurt dışına Sarp Gümrük Kapısından kayıt yaptırmadan illegal olarak geçiş yapan ve Hopa Cumhuriyet Başsavcılığının …sayılı iddianamesinde, Gürcistan ve Türkiye arasında var olan ortak kapı verilerine göre yurda gelen tır araçlarının sigara yüklü oldukları ve Gürcistan Gümrüğüne sigara yüklü şeklinde beyan edildikleri ifade edilen beş tır aracının geçişi sırasında tır giriş çıkışında görevli olan davacının,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifi getirilmiş, personelin nöbet yerlerinin kısım amiri tarafından belirlendiği, söz konusu araçların Türkiye'ye giriş çıkışında, hem CD izleme raporlarında hem de Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Kara Kapıları Taşıt Takip Programından yapılan sorgulamada, aynı memurların bu tarihlerde görevli olarak yazıldığı ve gümrük sahasında araçlara refakat ettiklerinden organize bir biçimde davrandıklarının görüldüğü,

bu hususların kısım amirine ilişkin 26/07/2015 tarihli tape kayıtları, dosyadaki belgeler, Artvin Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi, CD izleme raporları, kamera görüntüleri ve diğer deliller ile sübut bulduğu, organize davranarak kaçakçılığa sebebiyet verdiği değerlendirilerek, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun …tarih ve …sayılı kararı ile davacı “Devlet memurluğundan çıkarma” cezası ile cezalandırılmıştır.

Bunun üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin, dosyada yer alan bilgi ve belgelerin ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacının dava konusu işleme gerekçe olan eylemi sebebiyle ceza mahkemesinde yargılandığı, …Ağır Ceza Mahkemesinin E:…esas sayılı dosyasında yargılamanın halen devam ettiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine karar verilmiş ise de; davacının üzerine atılı fiillerin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda ve 5607 Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda açıkça tanımlanan fiillerden olması ve ceza yargılamasına da konu edilmesi nedeniyle, davacının anılan fiili işleyip işlemediği ancak ceza mahkemesince verilecek kararın kesinleşmesi üzerine belirlenebileceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, söz konusu ceza davasının sonuçlanıp sonuçlanmadığı hususunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.