Danıştay 12. Daire E.2019/6057 K.2024/4454

Dava konusu istem: Tokat ili, Turhal ilçesi, ... Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, Tokat ili, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde müdür yardımcısı olarak görev yaptığı döneme ilişkin hakkında yapılan soruşturma neticesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; disiplin cezasına konu aynı eylemlerden ötürü yapılan ceza yargılaması sonucu beraat ettiği görülen davacının, üzerine atılı suçu işlemediği anlaşılmakla, dava konusu Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu kararın hukuka uygun bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tokat ili, Turhal ilçesi, ... Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, Tokat ili, ...

Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde müdür yardımcısı olarak görev yaptığı döneme ilişkin hakkında; kız öğrencilere karşı taciz sayılan cümleler sarf ettiği, tenha yerlerde öğrencilere sarıldığı, öpücük attığı, bahaneler uydurarak dokunmaya çalıştığı, rahatsız edici şekilde baktığı, ... isimli öğrencinin dokunma amaçlı ceplerini kontrol ettiği, karnının ağrıdığını söyleyen öğrenci ...'nin karnını ovaladığı, yanındaki sandalyede otururken yaklaşmasını ve daha yakın olmasını söylediği,

müdür yardımcısının odasından kamera ve fotoğraf makinesini çömelerek almaya çalışan öğrenci ....'ye, 'ayakta eğilsene canım, meleğim' gibi sözler sarf ettiği, 'yanıma sık sık gel konuşalım bir şeyler ısmarlayayım' dediği, ... isimli öğrenciyi elle ve sözlü olarak taciz ettiği, sınıfta sert davranmasının ardından elini sıkmak suretiyle temasta bulunduğu, bu olayın ardından adı geçen öğrencinin, dilekçe yazmak için davacının odasına girdiğinde, davacının, perdeleri kapatarak 'canım, bir tanem' gibi sözlerle öğrenciyi rahatsız ettiği, dilekçe yazdığı esnada öğrencinin beline sarıldığı,

davacının odasında öğrenci ...'yi ayağa kaldırıp, arkasından sarılarak ve göğüs bölgesinden tutarak yukarı kaldırdığı ve 6 saniye sonra yere indirdiği, şeklinde farklı zaman ve mekanlarda birden fazla sayıda vukuu bulan cinsel istismar fiillerine ilişkin öğrenciler tarafından yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşma sonucu, maarif müfettişlerince düzenlenen 01/02/2017 tarihli soruşturma raporuyla, -öğrenciler ... ile ...'ye yönelik eylemlerinin sübuta erdiği,

bu durumun kamera görüntüleriyle de sabit olduğu gerekçesiyle- getirilen teklif sonucunda, Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 131. maddesinde; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Kanun'un anılan hükmü kapsamında Ceza Mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda ceza kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır.

Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden fiil, disiplin hukuku yönünden ise aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP sitemi üzerinden yapılan araştırma sonucunda; davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının, "Çocuğun cinsel istismarı' suçlarından yargılandığı davada, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının, üzerine atılı suçu işlediğine dair mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden, 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca suçları işlediği sabit olmadığından beraatine karar verildiği, anılan kararın istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...

Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddedildiği, bu kararın da temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile onandığı anlaşılmaktadır.

Olayda; adli yargı süreci sonunda, davacı hakkında suçları işlediğinin sabit olmadığına karar verilmiş ise de, disiplin soruşturma raporu ve ekleri (davacı, şikayetçi ve tanık ifadeleri, kamera kayıtları) değerlendirilerek disiplin cezasına konu fiillerin disiplin hukuku açısından işlenip işlenmediği konusunda bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin salt Ceza Mahkemesi kararından hareketle davacının üzerine atılı fiilleri işlemediği kabul edilerek, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.