Danıştay 12. Daire E.2019/802 K.2021/6726

Dava konusu istem : Davacının, Vergi Denetim Kurulunca … tarihinde yapılan Vergi Müfettiş Yardımcılığı Mülakat Sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… kararla; davacının, … tarihinde yapılan Vergi Müfettiş Yardımcılığı yazılı sınavını kazanarak mülakat sınavına girmeye hak kazandığı, Kurul tarafından … tarihinde yapılan mülakat sınavında sorulan sorulara verilen cevapları ile mülakat sırasındaki tutum ve davranışları ve yukarıda yer alan yönetmeliğin 17. maddesinin ikinci fıkrasında yazılı her bir özellik dikkate alınarak Kurul üyeleri tarafından hakkında ortalama 50 puan takdir edildiği ve bu hususun tutanak altına alındığı, alınan puanın yetersiz olması nedeniyle de mülakat sınavında başarısız olduğuna karar verildiği, bu durumda;

ilgili mevzuatta yer alan mülakata ilişkin hükümlere uygun olarak oluşturulan mülakat kurulunca yönetmelikte belirtilen kriterler çerçevesinde davacıya sorulan sorulara verilen cevaplar ile yönetmeliğin 17. maddesinin ikinci fıkrasında yazılı her bir özellik dikkate alınarak puan verilmek suretiyle değerlendirilmesi sonucunda davacının 50 puan alarak mülakatta başarısız sayıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sözlü sınavda sorulan soruları tam olarak cevapladığı, sözlü sınavın sesli ve görüntülü kayıt altına alınması, soruların ve yanıtların tutanağa bağlanması, takdir edilen notun gerekçesinin ortaya konulmasının gerektiği, mülakat objektif olarak gerçekleştirilmediğinden hakkında tesis edilen başarısız sayılma işleminin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı hakkında tesis edilen mülakat işleminin kurallara uygun olarak yapıldığı ve yapılan tüm işlemlerde ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı, Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin "Sözlü sınavın yapılması ve değerlendirilmesi" başlıklı 17. maddesinde Sınav Kurulu üyelerine sorulan soruların sözlü sınav öncesinde hazırlanması ve hazırlanan sorular içerisinden adaylara soru sorulması gibi bir yükümlülük yüklemediği, Yönetmelikte herhangi bir kayıt sistemi zorunluluğu bulunmadığı, temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Vergi Denetim Kurulu tarafından …tarihinde yapılan Vergi Müfettiş Yardımcılığı Mülakat Sınavına katılan davacının, mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari yargı yetkisinin idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, idare mahkemelerinin yerindelik denetimi yapamayacakları hükme bağlanmıştır.

178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nda Atama, Yükselme ve Yer Değiştirme" başlıklı ek 29/4. maddesinde.

"Vergi Müfettişleri, en az dört yıllık yükseköğretim veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yükseköğretim kurumlarından mezun olup, sınavın yapıldığı tarih itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olan ve yapılacak özel yarışma sınavını kazananlar arasından, Bakan onayı ile mesleğe Vergi Müfettiş Yardımcısı olarak atanır." şeklinde.

"Sözlü Sınavı" başlıklı ek 33. maddesinde ise. "43 üncü madde, ek 29 uncu madde ve 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesi uyarınca yapılacak giriş sınavlarının sözlü aşaması ile 42 nci maddenin (c) fıkrası uyarınca yapılacak sınavların sözlü aşaması, adayın;

a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün,

b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun,

c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının,

ç) Genel yetenek ve genel kültürünün,

d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının,

değerlendirilmesi suretiyle yapılır. Sınav komisyonu, adaylar hakkında yukarıda yazılı özelliklerin her biri için değerlendirme yapar. Yapılan değerlendirmeye göre verilen puanlar tutanağa geçirilir. Bunun haricinde sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 31.10.2011 tarihli ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin "Sözlü Sınavın Yapılması ve Değerlendirilmesi" başlıklı 17. maddesinde ise yukarıda anılan Kanun Hükmünde Kararnameye paralel düzenlemeler yapılarak; "1) Sözlü sınav, yazılı sınav sonucunun duyurulmasından en az 15 gün sonra (Mülga ibare:RG-27/3/2013-28600) (…) yapılır.

(2) Sözlü sınavlar, adayın;

a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün,

b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun,

c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının,

ç) Genel yetenek ve genel kültürünün,

d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının,

değerlendirilmesi suretiyle yapılır.

(3) Adayların ikinci fıkrada yazılı özelliklerinin her biri, Sınav Kurulu Başkan ve üyelerince (Ek ibare:RG-2/10/2013-28783) (sözlü sınavın birden fazla komisyon tarafından yapılması halinde ise en az beş Sınav Kurulu üyesince) 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Yapılan değerlendirmeye göre verilen puanlar tutanağa geçirilir. Bu puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını teşkil eder.

(4) Sözlü sınavda başarılı sayılmak için sözlü sınav puanının 65’den az olmaması gerekir.

(5) Sınav Kurulu sözlü sınav sonuçlarını bir tutanakla tespit eder.

(6) Sözlü sınav ile ilgili olarak, bu maddede yer alan hususlar dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının 22/11/2013 tarihinde katıldığı Vergi Müfettiş Yardımcılığı sözlü sınavında, sınav komisyonu tarafından sözlü sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmadığı, sınav esnasında davacıya sorulan soruların neler olduğunun tutanağa bağlanmamış olduğu, sözlü sınav komisyon üyeleri tarafından imza altına alınan ve verilen puanları gösteren Sözlü Sınav Tutanağında komisyon üyelerinin her biri tarafından Yönetmeliğin 17/2. maddesinin (a), (b), (c), (ç), (d) bentleri yönünden değerlendirme yapılarak puan verildiği, verilen puanların toplamının aritmetik ortalaması alınıp nihai sonuç olarak 50,00 puan verilerek davacının başarısız sayıldığı görülmüştür.

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Bu durumda, davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavda, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmaması ve sınav komisyonu tarafından sınav esnasında davacıya sorulan soruların tutanağa bağlanmamış olması nedenleriyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.