Danıştay 12. Daire E.2020/1064 K.2024/2325

Davanın konusu

19/11/2019 tarih ve 30953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin "Sözleşmenin yenilenmemesi" başlıklı 108. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "PTT, ekonomik işlem hacminin daralması veya kapatılan işyerlerinde görev yapan personelin hizmetlerinden başka bir birimde faydalanma imkanının kalmaması hallerinde Yönetim Kurulu kararı ile sözleşmeyi yenilemeyebilir" düzenlemesindeki "veya" ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu düzenlemede yer alan "veya" ibaresinin ILO sözleşmesinin çalışma güvencesiyle ilgili ilkelerine ve Anayasa'nın "Çalışma hakkı" başlıklı 49. maddesine aykırı olduğu, "veya" yerine "ve" bağlacının kullanılması gerektiği; sözleşme yenilememe için maddede yer alan her iki koşulun gerçekleşmesi gerektiğinden, sözleşme yenilememenin feshin en son çare olması gerekeceğinden düzenlemenin bu haliyle kimi mağduriyetlere yol açacağı ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş ile birlikte Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.'nin kuruluşunu ve teşkilatını düzenleyen 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun bir kısım hükmü mülga edilerek 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle yeniden düzenlendiği, Kararnamenin 391. maddesine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş personelinin 375 sayılı KHK'nın Ek 26. ve 27. maddelerine göre istihdam edildiği,

"Sözleşmeli Personel İstihdamı" başlıklı EK 27. maddede ".....657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın idari hizmet sözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyle yürütülür......Bu kapsamda istihdam edilecek personelde kurumsal hizmetlerin gerektirmesi halinde aranacak öğrenim ve yabancı dil bilgisi şartı ile diğer şartlar, bunların işe alınmaları, sınav ve istisnaları, sözleşme süre, usul ve esasları, görev, yetki ve yükümlülükleri,

sözleşmelerinin feshi ile istihdamlarına dair diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı'nın görüşü alınarak kurumlarca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." düzenlemesinin yer aldığı; anılan düzenleme gereğince Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 19/11/2019 tarih ve 30953 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, davacı vekilince Yönetmeliğin 108. maddesinde yer alan "veya" ibaresinin ILO Sözleşmesinin çalışma güvencesiyle ilgili ilkelerine ve Anayasanın "Çalışma Hakkı" başlıklı 49. maddesine aykırılık arz ettiği ileri sürülmekte ise de.

49. maddede herkesin çalışma hak ve hürriyetine sahip olduğunun kurala bağlandığı; çalışanları ve çalışma hakkını koruma sorumluluğunun Anayasa ve ilgili yasal düzenlemeler ile devlete verildiği, çalışanlara koşulsuz bir güvence hakkı verilmediği, ILO Sözleşmesinin de işçilerin haklarını korumaya yönelik bir metin olup, iptali istenilen düzenlemenin idari hizmet sözleşmesi ile çalışan personele ilişkin olduğu, düzenlemenin yargısal içtihatlara, mevzuata uygun olduğu belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI :…

DÜŞÜNCESİ

Dava; 19.11.2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin "Sözleşmenin yenilenmemesi" başlıklı 108. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "PTT, ekonomik işlem hacminin daralması veya kapatılan işyerlerinde görev yapan personelin hizmetlerinden başka bir birimde faydalanma imkanının kalmaması hallerinde Yönetim Kurulu kararı ile sözleşmeyi yenilemeyebilir" hükmündeki "veya'' ibaresinin, ''ve'' bağlacının kullanılması gerektiği ileri sürülerek iptali istemiyle açılmıştır.

Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş ile birlikte Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş' nin kuruluşunu ve teşkilatını düzenleyen 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun bir kısım hükmü mülga edilerek 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle yeniden düzenlenmiş ve söz konusu Kararnamenin ''Sözleşmeli personel'' başlıklı 391. maddesinde, ''(1) PTT personeli, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 26 ncı ve ek 27 nci maddelerine göre istihdam edilir.

(2) Sözleşmeli personelin unvan ve sayıları Genel Kurul kararıyla belirlenir.

(3) PTT lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan avukat vekâlet ücretlerinin dağıtılması 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yapılır.'' hükmüne yer verilmiştir.

Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde görev yapan idari hizmet sözleşmeli personelin hak, yükümlülük ve sorumlulukları ile işe alma, atama, görevlendirilmesi, eğitim, terfi, görevde yükselme, pozisyon değişikliği, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi,

sona erdirilmesine ilişkin hususlar ve diğer özlük haklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 27 nci maddesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili,

İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 391 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 19.11.2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin ''Sözleşmenin yenilenmemesi '' başlıklı 108. maddesinde,'' (1) PTT, ekonomik işlem hacminin daralması veya kapatılan işyerlerinde görev yapan personelin hizmetlerinden başka bir birimde faydalanma imkânının kalmaması hallerinde Yönetim Kurulu Kararı ile sözleşmeyi yenilemeyebilir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen ekonomik işlem hacmine ilişkin verilerin tespitinde PTT’nin resmi bilanço ve istatistikleri esas alınır.

(3) Birinci fıkra uyarınca sözleşmesi yenilenmeyecek personelin tespitinde emeklilik hakkını elde edenlere, emekliliği hak edenler arasından ise hizmeti fazla olanlara öncelik verilir. Diğerleri için de performans değerlendirme raporları esas alınır.

(4) PTT tarafından, bu madde kapsamında sözleşmesi yenilenmeyecek personele iki ay önceden yazılı şekilde ihbarda bulunulması zorunludur.'' hükmü yer almıştır.

Bilindiği üzere kamu hizmetinin ifası için personel istihdamında idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Bu takdir yetkisi uyarınca, idare tarafından kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin sözleşmesinin yenilenmemesi mümkün olup; bu yenilememenin kamu hukuku kurallarına uygun olarak esaslarının önceden düzenlenmesi ve haklı sebeplere dayanması gerektiği tartışmasızdır.

Dava konusu Yönetmelik hükmünde, ekonomik işlem hacminin daraldığının veya kapatılan işyerlerinde görev yapan personelin hizmetlerinden başka bir birimde faydalanma imkanının kalmadığının tespiti halinde Yönetim Kurulu kararı ile sözleşmenin yenilenmeyebileceği düzenlenmiş ve söz konusu düzenleme ile sözleşmenin yenilenmemesinin objektif, hizmet gereklerine ve kamu yararına uygun sebeplerle gerçekleşebileceği kurala bağlanmıştır.

Bu durumda, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek ve üst hukuk normlarına uygun olarak hazırlandığı ve yürürlüğe konulduğu sonucuna varılan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

19/11/2019 tarih ve 30953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin "Sözleşmenin yenilenmemesi" başlıklı 108. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, "PTT, ekonomik işlem hacminin daralması veya kapatılan işyerlerinde görev yapan personelin hizmetlerinden başka bir birimde faydalanma imkanının kalmaması hallerinde Yönetim Kurulu kararı ile sözleşmeyi yenilemeyebilir" düzenlemesindeki "veya" ibaresinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İlgili Mevzuat:

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş ile birlikte Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş' nin kuruluşunu ve teşkilatını düzenleyen 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun bir kısım hükmü mülga edilerek 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle yeniden düzenlenmiş ve söz konusu Kararnamenin ''Sözleşmeli personel'' başlıklı 391. maddesinde, ''(1) PTT personeli, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 26 ncı ve ek 27 nci maddelerine göre istihdam edilir.

(2) Sözleşmeli personelin unvan ve sayıları Genel Kurul kararıyla belirlenir.

(3) PTT lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan avukat vekâlet ücretlerinin dağıtılması 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yapılır.'' hükmüne yer verilmiştir.

6475 sayılı Kanun, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek-27. maddesi ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 391inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 19/11/2019 tarih ve 30953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin ''Sözleşmenin yenilenmemesi '' başlıklı 108. maddesinde;

'' (1) PTT, ekonomik işlem hacminin daralması veya kapatılan işyerlerinde görev yapan personelin hizmetlerinden başka bir birimde faydalanma imkânının kalmaması hallerinde Yönetim Kurulu Kararı ile sözleşmeyi yenilemeyebilir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen ekonomik işlem hacmine ilişkin verilerin tespitinde PTT’nin resmi bilanço ve istatistikleri esas alınır.

(3) Birinci fıkra uyarınca sözleşmesi yenilenmeyecek personelin tespitinde emeklilik hakkını elde edenlere, emekliliği hak edenler arasından ise hizmeti fazla olanlara öncelik verilir. Diğerleri için de performans değerlendirme raporları esas alınır.

(4) PTT tarafından, bu madde kapsamında sözleşmesi yenilenmeyecek personele iki ay önceden yazılı şekilde ihbarda bulunulması zorunludur.'' düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu hizmetinin ifası için personel istihdamında idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Ancak takdir yetkisi de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. Takdir yetkisi uyarınca, idare tarafından kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin sözleşmesinin yenilenmemesi mümkün olup; bu yenilememenin kamu hukuku kurallarına uygun olarak esaslarının önceden düzenlenmesi ve haklı sebeplere dayanması gerektiği tartışmasızdır.

Dava konusu düzenleyici işlemde, ekonomik işlem hacminin daraldığının veya kapatılan işyerlerinde görev yapan personelin hizmetlerinden başka bir birimde faydalanma imkanının kalmadığının tespiti halinde Yönetim Kurulu kararı ile sözleşmenin yenilenmeyebileceği düzenlenmiş ve söz konusu düzenleme ile sözleşmenin yenilenmemesinin objektif, hizmet gereklerine ve kamu yararına uygun sebeplerle gerçekleşebileceği kurala bağlanmıştır.

Bu durumda, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek ve üst hukuk normlarına uygun olarak hazırlandığı ve yürürlüğe konulduğu sonucuna varılan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.