Danıştay 12. Daire E.2020/14 K.2023/7049

Dava konusu istem: Malatya ili, 2. Ordu İstihdam Alayı Komutanlığında uzman erbaş (istihkam uzman çavuş) olarak görev yapan davacının, hakkında üste fiilen taarruz ile iki kez üste hakaret suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerinin açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların kesinleştiğinden bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, Uzman Erbaş Yönetmeliği, Uzman Erbaş Yönergesi ve Kara Kuvvetleri Komutanlığının 23/11/2009 tarihli ''Uzman Erbaş Sözleşme İşlemleri'' konulu emri gereğince, 14/10/2016 tarihi itibarıyla disiplinsizlik nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; uyuşmazlıkta, davacının üste fiilen taarruz ve üste hakaret (iki kez) suçlarından 5 ay ve 2 ay 15'er gün hapis cezası ile cezalandırılarak her biri için hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde ise, üste fiilen taarruz ve üste hakaret suçlarından mahkum olanlar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi, sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişiklerinin kesileceğinin düzenlendiği görülmekle, söz konusu Kanun'un amir hükmü gereği bağlı yetki içerisinde olan davalı idare tarafından zorunlu olarak tesis edilen sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde yasal mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İstihkam sınıfında görev yapmakta olup, terörle aktif olarak mücadele edilen birimde çalışmakta iken aşırı stres ve baskı altında bulunmasından dolayı, amiri ile tartışması üzerine hakkında mahkumiyet hükmünün açıklanmasının bırakılmasına ilişkin kararın verildiği, bu kararın, hukuksal etki ve doğurduğu sonuçlar bakımından mahkumiyet ile aynı nitelikte kabul edildiği, oysa anılan kararın verildiği durumlarda sanığın suçlu olduğu konusunda ulaşılmış bir vicdani kanaat bulunmakla birlikte, bu kanaatin kasten yeni bir suç işlenmemesi şartına bağlı olarak hüküm ifade etmediği,

bu çerçevede ceza davası dışında fakat ceza davasına konu olan eylemler nedeniyle devam eden idari işlemlerde ya da uyuşmazlıklarda, açıklanması geri bırakılan mahkumiyet kararına dayanılmasının masumiyet karinesi ile çelişeceği, bu durumun suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz ilkesinin ihlaline yol açacağı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının kaydedildiği sisteme yalnız Cumhuriyet Savcısı, Hakim veya Mahkeme tarafından ulaşılabileceği, davalı idarenin bu kayıtlara ulaşma yetkisi bulunmamasına rağmen,

bu kayıtlara dayanılarak işlem tesisi yoluyla hukuka aykırı elde edilmiş bulguların kullanılarak hak ihlallerine yol açıldığı, dava konusu işleme dayanak düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Kanun hükmünün idareye tanıdığı yetki esas alınarak dava konusu işlemin tesis edildiği, kanun koyucunun 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde geçen suçların, personelin Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını zedeleyen eylemlerde bulunmasına, askerlik mesleği değerlerini benimseyememesine, disiplin zafiyetine sebep olduğuna ve kendisinden istifade edilemeyeceğine karine olarak gördüğü, bu durumda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesini dahi ilişik kesilmesine engel olarak kabul etmediği,

göreve alınan personelden faydalanma imkanı kalmamış ya da disiplini ve ahlaki durumu Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapmayı engelleyici düzeyde vahamet derecesine ulaşmış ise, artık personel hakkında sözleşme feshi işleminin yapılmasının kaçınılmaz olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.