Danıştay 12. Daire E.2020/1574 K.2023/6115

Dava konusu istem: Elazığ ili, ... Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (l) ve (o) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de; aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından sosyal medya aracılığıyla yapılmış olan paylaşımların, Başbakanlık ve Bakanlık teşkilatı ile bunlara bağlı kuruluşlarda görevli bütün memurların üstü ve amiri konumunda bulunan Cumhurbaşkanı'na, bunun haricinde hükümete ve bir siyasi partiye yönelik hakaret içeren, küçük düşürücü ve aşağılayıcı nitelik arz eden paylaşımlar olduğu,

nitelik itibarıyla eleştirel yaklaşımlar olarak kabul edilip ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla bu şekildeki paylaşımlarının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) maddesinin (l) bendinde düzenlenen, ''Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek'' ve aynı maddenin (o) bendindeki "Herhangi bir siyasi parti ... zararına fiilen faaliyette bulunmak" şeklinde tanımlanan disiplin suçu kapsamında nitelendirilmesinin hukuka uygun olduğu;

davacının daha önce yine amirine hakaretten dolayı kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırıldığı, dolayısıyla buradaki cezaya ilişkin fiil ile aynı nitelik arz ettiği ve bu nedenle tekerrür durumunun söz konusu olduğu, bu bakımdan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, "Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır olan ceza uygulanır..." hükmü de dikkate alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; bakılan uyuşmazlıkta, davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda üç yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının teklif edildiği, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilebilmesi için gerekli olan memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararının alınması amacıyla da dosyanın İl Milli Eğitim Disiplin Kuruluna gönderildiği, bu aşamaya kadar ceza verilebilmesi için Kanun'da belirtilen usullere uyulduğu;

ancak, İl Disiplin Kurulunun önerilen cezaya ilişkin "kabul" ya da "ret" yönünde bir karar vermesi gerekirken, bu yönde bir karar vermeksizin, tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiğinden üç yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının reddine, Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için dosyanın Milli Eğitim Bakanlığı Yükek Disiplin Kurulu Başkanlığına gönderdilmesine karar verildiği, Yüksek Disiplin Kurulunca da, amirince teklif edilen üç yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, bu yönde isteği olup olmadığına bakılmaksızın Devlet memurluğundan çıkarma cezası verildiği;

bu yönüyle, Disiplin Kurulunun yetkisinin önerilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını "kabul" ya da "ret" yönünde olduğu ve Kanun'da bunun dışında da yetki kullanabileceği yönünde düzenleme bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda.

Kurulun yetkisi dışında dosyayı Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesinin, verilen yetkinin aşılması sonucunu doğurduğu; ayrıca, memurlara Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için amirlerin bu yönde isteğinin olmasının işlemin ön şartı olduğu, uyuşmazlıkta, işlemin tesisinden önce amirlerin bu yönde herhangi bir isteği bulunmamasına ve disiplin kurullarının "amir" olarak bu yetkiyi kullanabileceğine dair Kanun'da herhangi bir düzenleme bulunmamasına rağmen, dosyanın re'sen ve doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği;

bu durumda, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilebilmesi için dosyanın gönderildiği İl Disiplin Kurulunun önerilen cezayı kabul etmesi halinde, tekerrür hükümleri uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için atamaya yetkili amirin teklifi üzerine dosyanın Yüksek Disiplin Kuruluna sevkedilmesi gerekirken, Disiplin Kurulunun dosyayı doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesi nedeniyle, Kanun'da belirtilen usullere uygun olarak verilmiş ve tekerrüre esas alınabilecek bir "kademe ilerlemesinin durdurulması" cezasının varlığından söz etmek mümkün olmadığından,

tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; işlemin iptaliyle birlikte yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine karar verilmesinin istenildiği, temyize konu kararda, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği halde yoksun kalınan parasal haklara ilişkin hüküm kurulmadığı, bu konuda herhangi bir gerekçeye de yer verilmediği belirtilerek, kararın bu kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin usule, mevzuata ve hukuka uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idarece, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Elazığ ili, ... Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, Facebook isimli sosyal medya platformunda, Cumhurbaşkanı, hükümet ve bir siyasi parti aleyhine yapmış olduğu paylaşımlar nedeniyle hakkında yürütülen soruşturma sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (l) ve (o) alt bentleri uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılması teklifi ile il disiplin kuruluna sunulan dosya,

anılan kurul tarafından Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi gerektiğinden bahisle yüksek disiplin kuruluna gönderilmiş ve 125. maddenin ikinci fıkrası uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle, Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … işlemi ile Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinde; uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararına dayanan hallerde valiler tarafından verileceği; Devlet memurluğundan çıkarma cezasının ise, amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat ile dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlendiğinin öğrenilmesi halinde, fiili işleyen kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda hazırlanacak soruşturma raporunda;

adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacı kanaati ve teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirileceği; ancak, disiplin cezası vermeye yetkili disiplin amiri ve disiplin kurullarının soruşturmacının teklifi ile bağlı olmadığı,

söz konusu merciler tarafından, önlerine gelen dosyaların kendi görev alanında olmadığı kanaatine varılması halinde disiplin dosyasının görevli görülen merciye gönderilebileceği; başka bir ifadeyle, İl Disiplin Kurulunun, davacının fiilleri hakkında soruşturmacı tarafından yapılan nitelendirmeye katılmak zorunluluğunun bulunmadığı gibi, davacının üzerine atılı eylemlerinin kademe ilerlemesinin durdurulması cezası gerektirdiği;

ancak, daha önce verilmiş ve kesinleşmiş aynı nitelikteki bir kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunması nedeniyle tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle Devlet memurluğundan çıkarma cezasının uygulanmasına ilişkin değerlendirme yapmak üzere, konunun yetkili kurul tarafından görüşülmesi gerektiği yönünde karar almasını engelleyen bir düzenlemenin bulunmadığı; zira, 657 sayılı Kanun'un 126. maddesindeki "...Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur.

Cezayı kabul veya reddeder" şeklindeki düzenlemenin, kurulların kendi yetki alanlarındaki cezalar bakımından uygulanabilecek bir hüküm olduğu, disiplin kurulunun kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü disiplin amiri veya kurula göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki Anayasa kuralının gereği olduğu, aksi düşüncenin, disiplin kurulunu, kendi yetkisinde olmayan bir ceza hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği;

bu durumun ise da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin yetki bakımından hukuka aykırı olmasına neden olacağı açıktır.

Bu durumda, davacının eylemlerinin kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirdiği; ancak, daha önce verilmiş ve kesinleşmiş aynı nitelikteki kademe ilerlemesinin durdurulması cezası nedeniyle, tekerrür hükümlerinin uygulanarak Devlet memurluğundan çıkarma cezası açısından değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle, dosyanın Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usule aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, bozma kararı üzerine, yeniden karar verilirken davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi yolundaki istemi hakkında bir değerlendirme yapılacağı da açıktır.

(X) KARŞI OY

Dava; Elazığ ili, ... Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, Facebook isimli sosyal medya platformunda, Cumhurbaşkanı, hükümet ve bir siyasi parti aleyhine yapmış olduğu paylaşımlar nedeniyle hakkında yürütülen soruşturma sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (l) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de; aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … işleminin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda üç yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının teklif edildiği, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilebilmesi için gerekli olan memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararının alınması amacıyla dosyanın İl Milli Eğitim Disiplin Kuruluna gönderildiği ve anılan Kurulca davacı hakkında daha önceden verilmiş ve kesinleşmiş bulunan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunduğundan,

tekerrür hükümlerinin uygulanması ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası açısından bir değerlendirme yapılması için dosyanın Milli Eğitim Bakanlığı Yükek Disiplin Kurulu Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği ve yapılan değerlendirme sonucunda davacının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının eylemlerinin kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirdiği, ancak daha önce verilmiş ve kesinleşmiş aynı nitelikteki kademe ilerlemesinin durdurulması cezası nedeniyle, tekerrür hükümlerinin uygulanarak Devlet memurluğundan çıkarma cezası açısından değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle, dosyanın Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usule ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının belirtilen gerekçe ile onanması, davacının temyiz isteminin kabulü ile yoksun kalınan parasal haklara ilişkin kısmının bozulması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.