Danıştay 12. Daire E.2020/1633 K.2023/6428

Dava konusu istem: Yalova Devlet Hastanesinde memur olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile özlük haklarının iadesine ve parasal haklarının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

Yalova Devlet Hastanesinde memur olarak görev yapan davacının, ticari amaçla gümrük kaçağı ve bandrolsüz sigarayla yakalandığının ve hakkında adli soruşturma yürütüldüğünün davalı idare tarafından öğrenilmesi üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; davacının izinli olduğu dönemde, 14/03/2016 tarihinde Van ili, Gevaş ilçesinde 720 paket.

16/03/2016 tarihinde de Yalova ili, Çiftlikköy ilçesinde 790 paket gümrük kaçağı ve bandrolsüz sigara ile yakalandığı; söz konu eylemlerin 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda yasaklanan fiillerden olan "bandrolsüz kaçak sigaraları ticari amaçla bulundurmak, nakletmek" kapsamında olduğu dikkate alındığında;

davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede olan eylemine karşılık 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Disiplin cezasına konu eylemler nedeniyle ceza mahkemesinde yargılanmakta olduğu ve hakkında henüz kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, masumiyet karinesinin ve orantılılık ilkesinin ihlal edildiği, ayrıca savunma hakkının kısıtlandığı ve soruşturma usullerine riayet edilmediği, dava konusu işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Yalova Devlet Hastanesinde memur olarak görev yapan davacının, izinli olduğu dönemde, ticari amaçla gümrük kaçağı ve bandrolsüz sigarayla yakalandığının ve hakkında adli soruşturma yürütüldüğünün davalı idare tarafından öğrenilmesi üzerine, başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; aynı Kanun'un 131. maddesinde de, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak değerlendirme yapılmak suretiyle hükme esas alınması gerektiği de açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda ceza hukuku kapsamında suç teşkil etmesi nedeniyle davacı hakkında "5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin onsekizinci fıkrasına muhalefet" suçundan açılan ceza davasının, … Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında derdest olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.