Danıştay 12. Daire E.2020/2513 K.2022/5860

Dava konusu düzenleyici işlemde; sınava giriş belgesinin “Önemli Uyarılar” kısmında ulaşım kartı dahil hiçbir kartın sınav binasına alınmayacağının ifade edildiği, ancak yönetmelikte böyle bir düzenlemeye yer verilmediği, dava konusu düzenlemede sınav binasına alınması yasak olan eşyalar sayılırken genel bir kural belirlenmeyerek, normal yaşantıdaki tüm materyallerin sayılarak kısıtlayıcı bir biçimde sınava giriş esaslarının düzenlendiği, sınava gelirken kullanılan bu materyallerin sınav binasının yakınındaki resmi görevi olmayan kişilere ya da esnafa bırakılmak zorunda kalındığı,

kredi kartı, ev ve araba anahtarı gibi eşyaların asıl görevi emanetçilik olmayan kişilere bırakılmasının riskli olduğu ve Anayasa’nın 35. maddesinde belirtilen mülkiyet hakkının ancak kanun ve kamu yararına sınırlanabileceği kuralını açıkça ihlal ettiği, sınav binasına alınan su şişesinin ya da bluetooth özellikli cihazların alınmaması önlem açısından anlaşılmakla; anahtar ya da ulaşım kartının nasıl bir güvenlik riski oluşturacağının anlaşılamadığı, sınav salonlarında gözetmen ve kamera bulunması ile gerekli önlemin alınmış olduğu, bu materyallerin yasak olmasının kopyayı engelleyen asli unsur olmadığı,

milyonlarca adayın içinde çok profosyonel birkaç kişinin kopya çekmesini engellemek amacıyla tüm adayların sınava girişlerinin zorlaştırıldığı, ÖSYM Başkanının 18/01/2019 tarihinde gazeteye verdiği bir röportajda; ulaşım kartı, anahtar gibi nesnelerin serbest olacağını açıklayarak dava konusunu ikrar ettiği belirtilerek düzenleyici işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Usule ilişkin olarak, görülmekte olan davanın 2577 sayılı Kanun'da belirlenen iptal davası açma süresi içerisinde açılmadığı; esasa ilişkin ise, iptali istenen Yönetmelik hükmünün 6114 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanarak hazırlandığı, anılan düzenleme ile sınav binalarında sınav güvenliğinin sağlanmasının amaçlandığı, günümüz teknolojik imkanları doğrultusunda, araba anahtarı, yüzük veya kol saati görünümlü gizli kamera düzenekleri ya da bankamatik kartı görünümlü sinyal vericilerin varlığının alınan tedbirlerin yerinde olduğunu gösterdiği,

sınav esnasında masum gibi görünen yasaklı eşyaların fırsat eşitliğini ihlal edebilecek biçimde kopya aracı olarak kullanılıp kullanılmadığının bina görevlilerince kısıtlı sınav süresi içerisinde tespit edilmesinin olanaklı olmadığı, iptali istenilen düzenlemenin hukuka aykırı görülmesi halinde sınav güvenliğini sağlamanın imkansız hale geleceği ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

22/05/2016 ve 09/05/2016 tarihlerinde yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavı'na giren davacı tarafından, 26/09/2012 tarih ve 28423 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adayların ve Sınav Görevlilerinin Sınav Binalarına Giriş Koşullarına İlişkin Yönetmeliğin "Adayların sınav binasına girişleri" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin iptaline karar verilmesi iştenilmiştir.

Davalı idarece, usule ilişkin ileri sürülen iddialar yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi;

17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun "Sınav güvenliği" başlıklı 9. maddesinin davaya konu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan şekliyle 5. fıkrasında, "Sınav güvenliğinin sağlanması amacıyla, genel kolluk görevlileri ile bunların gözetiminde olmak üzere özel güvenlik görevlileri, herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın, adayların ve sınavın yapıldığı binaya girme hakkına sahip olan diğer kişilerin üstünü ve eşyasını teknik cihazlarla, gerektiğinde el ile kontrol etmeye ve aramaya yetkilidir. Adayların ve sınav görevlilerinin sınav binalarına giriş koşulları yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir

6114 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, bir çok kuruma ait sınavı yapmakla görevlendirilen ve bu konuda uzmanlaşmış olan davalı idarenin, sınavların sağlıklı, objektif ve güvenli bir biçimde yapılması konusunda her türlü önlemi alma ve düzenleme yetkisi çerçevesinde, koşulları önceden belirlenmiş objektif kurallar koyarak, bu kuralları tüm adaylara duyurmak, eşit bir şekilde uygulamak, yapacağı sınavlarda bu kurallara uyulmasını sağlamak ve sınav disiplini ve güvenliğinin temini için bu kurallara uyulup uyulmadığı hususunda gerekli denetimleri yapmak; sınava girecek olan kişilerin ise, sınav için belirlenen tüm kurallara ve talimatlara uyma, aksi takdirde öngörülen sonuçlara katlanma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu kapsamda, davalı idarenin yaptığı sınavlarda sınava gireceklerin yanlarına hangi belge veya belgeleri almaları veya almamalarını belirleme konusunda takdir yetkisi bulunduğu açıktır.

Anılan Yasa maddesine dayanılarak Adayların ve Sınav Görevlilerinin Sınav Binalarına Giriş Koşullarına İlişkin Yönetmelik hazırlanmış, 26/09/2012 tarih ve 28423 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.

Bu Yönetmeliğin iptali istenilen "Adayların sınav binasına girişleri" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "Sınav binalarında adayların yanlarında sadece sınava giriş belgeleri, kimlik kartları ve Başkanlık kararıyla sınav salonuna girmesine izin verilen alet/cihazlar bulunabilir.

Adayların, yanlarında her türlü delici ve kesici alet, ateşli silah, çanta, cüzdan, cep telefonu, saat, anahtarlık, kablosuz iletişim sağlayan bluetooth ve benzeri cihazlar ile kulaklık, kolye, küpe, bilezik, yüzük (alyans hariç), broş ve diğer takılar, her türlü plastik, cam eşya ve metal içerikli eşyalar, her türlü elektronik/mekanik cihaz ve her türlü müsvedde kâğıt, defter, ders notu, kitap, sözlük, dergi, gazete ve benzeri yayınlar, cetvel, pergel, açıölçer ve benzeri araçlar ile sınav binalarına girmesine izin verilmez.

Sınavın yapıldığı bina içerisinde sınav sırasında ya da sınavdan sonra bu tür cihazları taşıdığı tespit edilen adayın sınavı geçersiz sayılır. Sağlık kurulu raporu ile kanıtlanmış hastalığı olanların Başkanlığın iznine tabi ilaç ve gıdalar bu kapsamın dışındadır." kuralına yer verilmiştir.

Dava konusu sınavların sağlıklı, objektif ve güvenli bir biçimde yapılması konusunda her türlü önlemi alma ve düzenleme yetkisi bulunan davalı idarece, anılan yönetmelik maddesinde yer verilen güvenlik tedbirlerinin esas itibariyle, sınavın sağlıklı, objektif ve güvenli bir biçimde yapılmasına yönelik olduğu, kopya çekmenin engellenerek sınava katılanların eşit şartlarda yarışmalarının sağlanması amaçlandığından üst hukuk normları çerçevesinde hazırlandığı açık olan Yönetmeliğin iptali istenilen maddesindeki düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Belirtilen nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/12/2019 tarih ve E:2019/1964, K:2019/6154 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

09/05/2016 ve 22/05/2016 tarihlerinde yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavı'na (KPSS) katılan davacı tarafından, 26/09/2012 tarihli ve 28423 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adayların ve Sınav Görevlilerinin Sınav Binalarına Giriş Koşullarına İlişkin Yönetmeliğin Adayların sınav binasına girişleri başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Danıştay Onikinci Dairesinin 26/12/2018 tarih ve E:2016/4977, K:2018/6803 sayılı kararıyla; idari işlemlerin iptali istemiyle dava açacak kişilerde aranılan ehliyet koşulunun subjektif unsurunu oluşturan menfaat bağının görülmekte olan uyuşmazlıkta davacı ile iptali istenilen düzenleyici işlem arasında kurulamaması nedeniyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Anılan kararın, davacı tarafından temyizi üzerine İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 04/12/2019 tarih ve E:2019/1964,k:2019/6154 sayılı kararıyla; davacının, 09/05/2016 ve 22/05/2016 tarihlerinde yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavı'na girdiği ve adayların sınav binalarına giriş koşullarını düzenleyen dava konusu Yönetmelik hükmü uygulanarak, davacının da anılan maddede yer alan koşullara tabi tutulduğu göz önünde bulundurulduğunda, dava açmaya yetecek bir biçimde kişisel ve güncel menfaat ilişkisinin bulunduğu gerekçesiyle anılan Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun "Sınav güvenliği" başlıklı 9. maddesinin davaya konu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan şekliyle 5. fıkrasında, "Sınav güvenliğinin sağlanması amacıyla, genel kolluk görevlileri ile bunların gözetiminde olmak üzere özel güvenlik görevlileri, herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın, adayların ve sınavın yapıldığı binaya girme hakkına sahip olan diğer kişilerin üstünü ve eşyasını teknik cihazlarla, gerektiğinde el ile kontrol etmeye ve aramaya yetkilidir. Adayların ve sınav görevlilerinin sınav binalarına giriş koşulları yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir

Anılan Yasa maddesine dayanılarak Adayların ve Sınav Görevlilerinin Sınav Binalarına Giriş Koşullarına İlişkin Yönetmelik hazırlanmış, 26/09/2012 tarih ve 28423 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.

Bu Yönetmeliğin iptali istenilen "Adayların sınav binasına girişleri" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "Sınav binalarında adayların yanlarında sadece sınava giriş belgeleri, kimlik kartları ve Başkanlık kararıyla sınav salonuna girmesine izin verilen alet/cihazlar bulunabilir.

Adayların, yanlarında her türlü delici ve kesici alet, ateşli silah, çanta, cüzdan, cep telefonu, saat, anahtarlık, kablosuz iletişim sağlayan bluetooth ve benzeri cihazlar ile kulaklık, kolye, küpe, bilezik, yüzük (alyans hariç), broş ve diğer takılar, her türlü plastik, cam eşya ve metal içerikli eşyalar, her türlü elektronik/mekanik cihaz ve her türlü müsvedde kâğıt, defter, ders notu, kitap, sözlük, dergi, gazete ve benzeri yayınlar, cetvel, pergel, açıölçer ve benzeri araçlar ile sınav binalarına girmesine izin verilmez.

Sınavın yapıldığı bina içerisinde sınav sırasında ya da sınavdan sonra bu tür cihazları taşıdığı tespit edilen adayın sınavı geçersiz sayılır. Sağlık kurulu raporu ile kanıtlanmış hastalığı olanların Başkanlığın iznine tabi ilaç ve gıdalar bu kapsamın dışındadır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6114 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, bir çok kuruma ait sınavı yapmakla görevlendirilen ve bu konuda uzmanlaşmış olan davalı idarenin, sınavların sağlıklı, objektif ve güvenli bir biçimde yapılması konusunda her türlü önlemi alma ve düzenleme yetkisi çerçevesinde, koşulları önceden belirlenmiş objektif kurallar koyarak, bu kuralları tüm adaylara duyurmak, eşit bir şekilde uygulamak, yapacağı sınavlarda bu kurallara uyulmasını sağlamak ve sınav disiplini ve güvenliğinin temini için bu kurallara uyulup uyulmadığı hususunda gerekli denetimleri yapmak; sınava girecek olan kişilerin ise, sınav için belirlenen tüm kurallara ve talimatlara uyma, aksi takdirde öngörülen sonuçlara katlanma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu kapsamda, davalı idarenin yaptığı sınavlarda sınava gireceklerin yanlarına hangi belge ya da eşyayı almaları veya almamalarını belirleme konusunda takdir yetkisi bulunduğu açıktır.

Sınavların sağlıklı, objektif ve güvenli bir biçimde yapılması konusunda her türlü önlemi alma ve düzenleme yetkisi bulunan davalı idarece, anılan yönetmelik maddesinde yer verilen güvenlik tedbirlerinin esas itibarıyla, sınavın sağlıklı, objektif ve güvenli bir biçimde yapılmasına yönelik olduğu, sınav esnasında masum gibi görünen yasaklı eşyaların fırsat eşitliğini ihlal edebilecek biçimde kopya aracı olarak kullanılıp kullanılmadığının bina görevlilerince kısıtlı sınav süresi içerisinde tespit edilmesinin olanaklı olmadığı, kopya çekmenin engellenerek sınava katılanların eşit şartlarda yarışmalarının sağlanması amaçlandığından, üst hukuk normları çerçevesinde hazırlandığı açık olan Yönetmeliğin iptali istenilen maddesindeki düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.