Danıştay 12. Daire E.2020/4193 K.2021/3922

Dava konusu istem: 1972-1977 tarihleri arasında Bitlis İli, Güroymak İlçesi Belediye Başkanı olarak görev yapan ve Sosyal Sigortalar Kurumundan yaşlılık aylığı bağlanan davacı tarafından, emekli olmadan önce belediye başkanlığı görevinde bulunması nedeniyle makam, görev veya temsil tazminatı ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal tutarların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince.

Mahkemelerinin dava konusu işlemin iptal ile tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine yönelik ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, Danıştay Onbirinci Dairesinin 12/02/2015 tarih ve E:2012/6364, K:2015/388 sayılı kararıyla bozulması üzerine davanın reddi yolunda verilen 04/04/2016 tarih ve E:2015/3076, K:2016/1034 sayılı kararın, bu kez Danıştay Onikinci Dairesinin 26/06/2019 tarih ve E:2018/2984, K:2019/5398 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyulmak suretiyle verilen temyize konu kararla.

5434 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 5393 sayılı Kanun'un 85. maddesi ile değişik (n) bendinde, sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmadan dahi belediye başkanlığına seçilen kişilerin bu Kanun hükümlerinden yararlanabilecekleri kuralı getirildiğinden, seçim yoluyla 1972-1977 yılları arasında belediye başkanlığı görevini yürüten davacının, belediye başkanlığı yaptığı tarihler arasındaki emeklilik kesenekleri tarafınca, kurum karşılıkları da belediyesi tarafından yatırıldıktan ve Emekli Sandığıyla ilgilendirilmesi yapıldıktan sonra,

emekli olduğu tarih itibarıyla yaş şartını taşıyıp taşımadığı ve emekli aylığı bağlanıp bağlanamayacağı hususunun idarece ayrıca değerlendirileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan makam ve görev/temsil tazminatının davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kurumlarından yaşlılık aylığı alanlara tazminat ödenebilmesi için, 2008/Ekim döneminden önce belediye başkanlığı görevinde bulunmaları, görevlerine seçimle gelmeleri ve bu görevlerini en az 2 yıl sürdürmeleri şartıyla, erkekler yönünden 60 yaş ve 9000 gün veya 61 yaş ve 5400 gün şartını yerine getirmeleri; ayrıca, ilgili dönemde belediye başkanlığı görevini yerine getirdiklerine dair resmi belgeyi ibraz etmeleri gerektiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının onanması, kabule ilişkin hüküm fıkrasının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı 1972-1977 tarihleri arasında Bitlis İli, Güroymak İlçesi, Güroymak Belediye Başkanı olarak görev yapmış, 15 yıl hizmet süresi, 3600 gün ve 56 yaşını tamamlaması nedeniyle 01/08/2003 tarihinden itibaren hizmetlerinin birleştirilmesi suretiyle 4/a kapsamında (SSK) emekliye ayrılmıştır. Davacının, kendisine makam tazminatı ile temsil veya görev tazminatı ödenmesi talebiyle yapmış olduğu 07/07/2011 tarihli başvurusu, davalı idarenin dava konusu ...tarih ve ...sayılı işlemiyle reddedilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

5434 sayılı T.C.

Emekli Sandığı Kanunu'nun "Sandıktan Faydalanacaklar" başlıklı 12. maddesinin 03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 85. maddesi ile değişik (n) bendinde; sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi görevlerde bulunmadan veya bu kuruluşlara tabi olarak çalışmakta iken illerin daimi komisyon üyeliğine veya belediye başkanlığına seçilen ve atananlar ile Sandıktan veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından emekli, yaşlılık veya malullük aylığı almakta iken belediye başkanlığına seçilen ve atananların, istekleri üzerine istek dilekçelerinin Sandık kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden ay başından itibaren emekli kesenekleri kendilerince,

karşılıkları kurumlarca ödenmek ve emekli aylıkları Sandıkla ilgilendirildikleri tarihten itibaren kesilmek suretiyle 5434 sayılı Kanun ile tanınan haklardan yararlanacakları öngörülmüş; anılan Kanun'un Ek 68. maddesinde. "Makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam iki yıl bulunduktan sonra emekliye ayrılanlara makam veya yüksek hakimlik ve temsil veya görev tazminatlarının bulundukları en üst görevleri esas alınarak ödenir.

Makam veya yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam en az iki yıl bulunmadan veya bu görevlerde hiç bulunmadan emekliye ayrılanlara ise, en az altı ay süreyle bulundukları en üst görevleri için belirlenen görev tazminatı veya hizmet yılları itibarıyla belirlenen görev tazminatından yüksek olanı ödenir." kuralına; aynı maddeye 03/07/2005 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 85. maddesiyle eklenen 4. fıkrada ise.

"Sandıkça emekli aylığı bağlanan büyükşehir belediye başkanlarına 7000, il belediye başkanlarına 6000, ilçe belediye başkanlarına 3000, diğer belediye başkanlarına 1500 gösterge rakamı üzerinden, bu maddede belirtilen usul ve esaslar dahilinde makam tazminatı, buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı ödenir" kuralına yer verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 4. maddesinin onbirinci fıkrasında.

"Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, seçimler neticesinde belediye başkanı olarak görev yapmış olup, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ek 68 inci maddesine göre makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı ödenenler hariç olmak üzere, sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta olanlardan.

5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 39 uncu maddesine göre aylık bağlanması şartlarını haiz olanlara, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren, bu kişilerden bu Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 39 uncu maddesine göre, aylık bağlanması şartlarını haiz olmayanlara ise bu şartları haiz oldukları tarihten itibaren 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ek 68 inci maddesinde belirtilen şartlar da dikkate alınarak,

emsali belediye başkanının almakta olduğu makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı tutarı, almakta oldukları emeklilik veya yaşlılık aylıklarına ilâve edilmek suretiyle ödenir. Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce seçimler neticesinde belediye başkanı olarak görev yapmış olup, bu Kanuna göre sigortalı iken yaşlılık aylığı bağlananlardan.

5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 39 uncu maddesine göre aylık bağlanması şartlarını haiz olanlara bu Kanunun geçici 2 nci ve geçici 4 üncü maddeleri hükümleri de dikkate alınarak bu fıkrada belirtilen şartlar dahilinde söz konusu tazminatlar aylıklarına ilâve edilmek suretiyle ödenir.

Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce seçimler neticesinde belediye başkanı olarak görev yapmış olanlardan ölenlerin bu Kanunun 32 nci maddesinde belirtilen şartlara sahip olmaları halinde, 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ek 68 inci maddesinde belirtilen şartlar da dikkate alınarak, hak sahiplerine bu Kanunun 34 üncü, geçici 1 inci, geçici 2 nci ve geçici 4 üncü maddeleri hükümlerine göre söz konusu tazminatlar bu Kanunun yürürlük tarihinden önce ölenler için bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren, bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölenler için ise ölüm tarihinden itibaren ölüm aylıklarına eklenmek suretiyle ödenir.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce seçimler neticesinde belediye başkanı olarak görev yapmış olanlardan; malullük aylığı almakta olanlar ile malullük aylığına hak kazanacaklar 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 39 uncu maddesinde belirtilen aylık bağlamaya ilişkin şartlar dikkate alınmaksızın yukarıda belirtilen tazminat haklarından yararlandırılır. Bu fıkraya göre tazminat tutarları ödendikçe Hazineden tahsil edilir" kuralı getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında, anılan maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir. Kararın, işlem nedeniyle yoksun kalınan makam ve görev/temsil tazminatının davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmına gelince;

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun -mülga- "Sandıktan Faydalanacaklar" başlıklı 12. maddesinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 85. maddesiyle değişik (n) bendinde, sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmadan dahi belediye başkanlığına seçilen kişilerin, bu Kanun hükümlerinden yararlanabilecekleri kuralı getirildiğinden; seçim yoluyla 1972-1977 yılları arasında belediye başkanlığı görevini yürüten ve 4/a (SSK) kapsamında emekliye ayrılan davacının, belediye başkanlığı yaptığı tarihler arasındaki emeklilik kesenekleri tarafınca, kurum karşılıkları da belediyesi tarafından yatırıldıktan ve Emekli Sandığıyla ilgilendirilmesi yapıldıktan sonra,

emekli olduğu tarih itibarıyla 5510 sayılı Kanun'un Ek 68. maddesi uyarınca, 5434 sayılı Kanun'un -mülga- 39. maddesinde belirtilen şartları taşıyıp taşımadığı hususunun idarece ayrıca değerlendirileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen işlemler gerçekleştirildikten ve belediye başkanlığı görevini yürüttüğü dönemin idarece Emekli Sandığıyla ilgilendirilmesi sonrasında; davalı idare tarafından, emekliye ayrıldığı tarih veya Kanun'da belirtilen şartları yerine getirdiği tarih itibarıyla davacıya makam ve görev/temsil tazminatı ödeneceği tabiidir. Nitekim, Dairemizin yukarıda belirtilen bozma kararında da belirtildiği üzere; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 28/02/2018 tarih ve E:2015/885, K:2018/706 sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, davacının makam ve görev/temsil tazminatı istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, işlem nedeniyle yoksun kalınan makam ve görev/temsil tazminatının davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.