Danıştay 12. Daire E.2021/1632 K.2021/4304

Dava konusu istem: … E Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi İkinci Müdürü olarak görev yapan davacının, … E Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Birinci Müdürü olarak görev yaptığı dönemde işlediği fiilleri nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (f) alt bendi uyarınca 3 yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevfik Evleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince, Danıştay Onaltıncı (Kapatılan) Dairesi'nin 02/04/2015 tarih ve E:2015/12742, K:2015/1296 sayılı, usul yönünden bozma kararına uyularak verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; olayda, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının uygulanmasına karar veren Adalet Bakanlığı Disiplin Kurulunca, teklif edilen cezanın kabulü ya da reddi yönünde karar verilmesi gerekirken, usule aykırı olarak, davacının, sonuçlarının ağırlığı hususu tartışmasız görülen üç yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması şeklindeki görüşü doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının "… Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve … sayılı tevkif müzekkeresi ile tutukludur." şeklinde gerçeğe aykırı beyanda bulunarak, bir yıldan fazla hapis cezasına hükümlü olduğundan, düzenlenemeyecek olan vekaletnamenin düzenlenmesine sebep olduğunun sabit olduğu; cezaevlerinin, kamu düzeninin, disiplin ve güvenliğin sağlanması açısından, burada görev yapacak personelin cezaevlerinde hedefleri sağlamaya yeterli nitelikte disiplinli, dürüst, güvenilir olması gerektiği; davacı hakkında, eylemi nedeniyle tesis edilen disiplin cezasının hukuka uygun olduğu belirtilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince devredilen dosya, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

. E Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi İkinci Müdürü olarak görev yapan davacının,. E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Birinci Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, E.T. isimli şahsın Ceza İnfaz Kurumunda bir yıldan fazla süre ile hükümlü olarak bulunmasına rağmen, İstanbul Barosuna kayıtlı Avukat … 'ı vekil olarak tayin etmek istediği, davacının vekaletnameye ".

Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve … sayılı tevkif müzekkeresi ile tutukludur." şeklinde gerçeğe aykırı beyanda bulunarak, E.T.'nin bir yıldan fazla hapis cezasına hükümlü olduğundan, düzenlenemeyecek olan vekaletnamenin usulsüz olarak düzenlenmesine sebep olduğu iddiasının soruşturulması sonucunda eylemi sabit görülerek "Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek" kapsamında değerlendirilerek "kademe ilerlemesinin durdurulması cezası" verilmesi teklifiyle soruşturma dosyasının Adalet Bakanlığı Disiplin Kuruluna gönderildiği, Bakanlık Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla;

davacının eyleminin, 657 sayılı Kanunun 125/D-(f) bendinde belirtilen "Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek" kapsamında değerlendirilerek üç yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması yönünde görüş verdiği ve bu görüş üzerine Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı kararıyla, davacının 657 sayılı Kanunun 125/D-(f) maddesi uyarınca icra ettiği görevin niteliği, önem ve hassasiyeti dikkate alınarak takdiren ve teşdiden üç yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına.

125. maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen "bir alt ceza uygulamasına yer olmadığına" karar verildiği, davacı tarafından söz konusu karara karşı yapılan itirazın Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile reddi üzerine, anılan işlemlerin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinde, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, "Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1-3 yıl durdurulmasıdır." şeklinde tanımlanmış; aynı bendin (ı) alt bendinde "Görevin yerine getirilmesinde, ... kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak," fiili, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış.

"Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar" başlıklı 126. maddesinin birinci fıkrasında, "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının ise, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde ise Valiler tarafından verileceği"; üçüncü fıkrasında ise "Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi olmadığı, cezayı kabul veya reddedeceği;

ret halinde atamaya yetkili amirlerin 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler." kurallarına yer verilmiştir.

Dava konusu olay tarihinde yürürlükte olan ve 30/05/1999 tarih ve 23710 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Adalet Bakanlığı Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinde, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller yönünden 657 sayılı Kanunla benzer düzenlemeler getirmiştir.

Anılan Yönetmeliğin “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 8. maddesinde, "Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, bu Yönetmeliğin 17. maddesinde gösterilen usûle göre, 12'nci maddede belirtilen Bakanlık Disiplin Kurulunun uygun görüşü alınarak, atamaya yetkili âmirce verileceği".

17. maddesinde "Disiplin Kurulunun, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile ilgili işlerde, soruşturma dosyasını aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde, soruşturma evrakına göre karar vereceği ve atamaya yetkili makama bildireceği, bunun üzerine atamaya yetkili âmir tarafından 20 gün içinde kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verileceği" düzenlenmiş.

19.maddede ise "Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulunun, 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen alt ceza uygulaması hariç, ayrı bir ceza tayinine yetkisi olmadığı; cezayı kabul veya reddedeceği, ret halinde, atamaya yetkili âmir tarafından, 15 gün içinde bir başka disiplin cezası verilebileceği" kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca; Adalet Bakanlığı memurlarına kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, Bakanlık Disiplin Kurulu Kararı alındıktan sonra verileceği, "atamaya yetkili amir" sıfatıyla hareket eden makamın ise Kurulun vereceği karar doğrultusunda işlem tesis edeceği; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yönünden cezanın alt veya üst haddinin verilmesinin idarenin takdirinde olduğu, fiilin ağırlığı ve doğurduğu sonuçlar dikkate alınarak kişiye cezanın hangi sınırdan verileceğinin cezayı veren makam tarafından değerlendirileceği açıktır.

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının 1 veya 3 yıl süre ile uygulanmasında, verilen ceza tür olarak değişmemekte, sadece cezanın ağırlığı değişmektedir. Bu açıdan; Disiplin Kurullarının, fiilin ağırlığı ve doğurduğu sonuçları dikkate alarak kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının süresiyle ilgili görüş bildirmesinin, ayrı bir ceza tayin edildiği anlamına gelmeyeceği kuşkusuzdur.

Bakılan uyuşmazlıkta; atamaya yetkili makamca, Adalet Bakanlığı Disiplin Kuruluna teklif edilen cezanın süre belirtilmeksizin kademe ilerlemesinin durdurulması cezası olması, anılan Disiplin Kurulunun da, icra edilen görevin niteliği, önem ve hassasiyeti, ceza infaz kurumlarının düzeltilmesi için harcanan yoğun çabalar dikkate alınarak, davacıya 3 yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesi gerektiği yolunda görüş bildirmesinde ve yetkili disiplin amiri tarafından karar verilirken de takdir yetkisinin aynı şekilde kullanılmış olmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, Adalet Bakanlığı Disiplin Kurulu Kararının usule aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.