Danıştay 12. Daire E.2021/186 K.2021/571

Dava konusu istem: Bursa İli, Mudanya İlçesi, ... Camii'nde Müezzin-Kayyım olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde yer alan ortak niteliği kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevinin sona erdirilmesine ilişkin … tarih ve E… sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; soruşturma raporu, tanık ifadeleri ve dosyadaki diğer bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde, davacının camide toplanan yardımlardan bir kısmını kendine ayırdığından bahisle zimmet suçundan yargılanması sonucunda, ...Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla beraat ettiği, toplanan yardımların bir kısmını davacının kendine ayırdığının sadece tanık ... tarafından iddia edildiği ve bunun dışında da yeterli ve somut bir delilin olmadığı, anılan kişinin de olayı bizzat görmediği,

caminin kamera kayıtlarını rastgele izlediğinde davacının elini paraların olduğu leğene attığını görmesi üzerine böyle bir iddiada bulunduğu, görüntülerin davacının fiili işlediğini gösterir kesin, net ve sağlıklı şekilde olmadığı, söz konusu tanığın dahi davacının paraları aldığına dair net görüntülerin olmadığını beyan ettiği anlaşıldığından, davacıya isnat edilen fiilin sübut bulmadığı sonucuna varılmış olup dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği,

öte yandan, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının, Anayasa’nın 125. maddesi gereği idarece tazmini gerektiği gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının yardım kutusundaki paralardan bir miktar alarak cebine attığı ve bu olayın camiinin güvenlik kamerası tarafından görüntülendiği tespit edildiği, davacının fiilinin sabit olduğu ve dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, yardım kutusundaki paralardan bir miktar alarak cebine attığına ilişkin camiinin güvenlik kamerası kayıtlarında bir görüntü bulunmadığı, zimmet suçundan yargılanması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... tarih ve E:...sayılı kararıyla beraatına karar verildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararımızda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa İli, Mudanya İlçesi, ... Camii'nde müezzin-kayyım olarak görev yapan davacı hakkında, camide toplanan yardım paralarından bir kısmını kendine ayırmak suretiyle usulsüzlük yaptığı iddiaları üzerine soruşturma başlatılmıştır.

Soruşturma sonucunda düzenlenen … tarih ve … sayılı raporda özetle; miktarı net olarak tespit edilememekle birlikte davacının, 2017 ve 2018 yıllarında düzenlenen bazı yardım kampanyalarında, yardım kutusunun içerisinde bulunan paralardan bir miktar alarak cebine attığı caminin güvenlik kamerası görüntülerinden anlaşıldığından bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(ı) maddesi uyarınca 1/8 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılması ve Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde yer alan ortak bir nitelik şartını görevde iken kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi hükmüne istinaden görevine son verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Söz konusu rapordaki teklif esas alınarak tesis edilen Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesindeki anılan şartı kaybettiğinden bahisle Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesine karar verilmiş ve bu karar Diyanet İşleri Başkanlığı'nın … tarihli ve … sayılı kararı ile onaylanmıştır.

Bunun üzerine, davacının görevine son verilmesine ilişkin söz konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" şartına yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde ise, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali Devlet memurluğunu sonra erdiren sebepler arasında sayılmıştır.

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise de, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak", Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendi ile aynı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Yönetmelikle aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunmasının'' yanında diğer bir şart olarak ''bu eylemin çevresinde bilinir olması gerektiği'', ancak bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi durumunda görevine son verilebileceği açıktır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacının camide toplanan yardımlardan bir kısmını kendine ayırdığından bahisle zimmet suçundan yargılanması sonucunda ...Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla beraatına karar verildiği, toplanan yardımların bir kısmının davacı tarafından kendine ayırdığının sadece tanık ... tarafından iddia edildiği ve bunun dışında da yeterli ve somut bir delilin olmadığı, anılan kişinin de olayı bizzat görmediği, caminin kamera kayıtlarını rastgele izlediğinde davacının elini paraların olduğu leğene attığını görmesi üzerine böyle bir iddiada bulunduğu,

görüntülerin davacının fiili işlediğini gösterir kesin, net ve sağlıklı şekilde olmadığı, söz konusu tanığın dahi davacının paraları aldığına dair net görüntüler olmadığından, davacının söz konusu fiili işlediği hususunda somut ve hukuken geçerli deliller bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının üzerine atılı fiilleri işlediğinin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamaması karşısında, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesindeki "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını da kaybettiğinden söz edilemeyeceğinden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişikin dava konusu işlemde hukuka ve anılan mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla; davacıya isnat edilen fiilin sübut bulmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yönündeki İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.