Danıştay 12. Daire E.2021/1919 K.2021/5448

Davacının iddiaları

Dava konusu Yönetmeliğin "naklen atama esasları" başlıklı 22. maddesinde, adli ve idari yargıda görev yapan personelin naklen atanabilmesi için görev yaptıkları adalet komisyonları yetki alanı içerisinde en az iki yıl hizmet etmiş olmalarının öngürüldüğü ancak yeni düzenleme ile görev yerlerinin beş hizmet bölgesine ayrıldığı ve her hizmet bölgesi için farklı azami zorunlu çalışma süresi şartı getirildiği,

bu durumda aynı komisyona bağlı kişiler arasında mülhakat adliyelerde görevlendirilenler ile komisyonda görevlendirilenler arasında nakil talebine hak kazanma açısından farklılıklar oluşacağı, hizmet süresinin hesaplanmasında son görev yerinin esas alınmasıyla personelin önceki çalışmalarının dikkate alınmamasına neden olacağı ve özelikle kapatılan adliyeler ve sözleşmeli personelin kadroya geçiş durumu dikkate alındığında belirli ölçütler konulmayarak ayrıntılı düzenleme yapılmayarak ilgili personelin önceki tüm çalışmalarının nakil talebine hak kazanma açısından anlamsız olması ile hak kayıplarının ortaya çıkacağı,

öte yandan yine sadece son görev yeri hizmet süresinin dikkate alınmasının sübjektif uygulamalara yol açabileceği, ayrıca yapılan bölge ayrımında büyük şehirlerin 1. bölge olması nedeniyle nakil talebine hak kazanma süresi uzarken, hizmet puanının düşmesi, iş yükünün artması ve yaşam koşullarının zorlaşmasının eşitsizliğe yol açacağı, dolayısıyla dava konusu düzenlemenin eşitler arasında eşitsizliğe ve adaletsizliğe yol açacağı ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Dava konusu düzenlemenin önceki halinde nakil talebine hak kazanmak için tek kriter son çalışılan komisyon nezdinde iki yıllık hizmet süresinin doldurulması iken, yapılan değişiklik ile görev yerleri beş hizmet bölgesine ayrılarak bölgeye göre asgari zorunlu görev süresi kriteri getirildiği, bu şekilde aynı komisyon nezdinde çalışma koşulları farklı olan mahallerde çalışanlar arasında adaletsizliğin giderildiği, öte yandan hizmet süresine göre puan verme uygulamasından da vazgeçilerek yine bölgeye göre farklı puan verme uygulamasına geçilerek çalışma koşullarıyla uyumlu bir puanlama yapıldığı ve eşitsizliklerin ortadan kaldırıldığı, dolayısıyla dava konusu yönetmelik hükmünde üst normlara ve hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava; 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ne, 30/06/2018 tarih ve 30464 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin" 3. maddesi ile eklenen 22/C maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin, iptal istemine konu 22/C maddesinde; "Ceza infaz kurumları ve tutukevleri personeli hariç atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen personelin isteğe bağlı yer değiştirme işlemleri yılda bir defa olmak üzere yaz döneminde gerçekleştirilir.

Birinci fıkrada belirtilen personelin isteğe bağlı yer değiştirme talepleri hizmet puanı, iş ve kadro durumu esas alınarak değerlendirilir.

Görev yerleri, adli ve idari yargıda görev yapan personel bakımından 19/02/1988 tarihli ve 19730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Cumhuriyet Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama ve Nakil Yönetmeliğinde belirtilen beş bölgeye ayrılır. Hizmet puanı, adli ve idari yargıda görev yapan personelin bu beş bölgede geçen hizmet süreleri esas alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek ilkeler doğrultusunda hesaplanır.

Bakanlık üçüncü fıkrada belirtilen bölgeleri gerekli gördüğü takdirde alt kısımlara ayırmaya yetkilidir.

Bu madde kapsamındaki personelin isteğe bağlı yer değiştirme taleplerinde bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hizmet süreleri son görev yeri; beşinci ve dördüncü bölge olan personel için en az iki, üçüncü bölge olan personel için en az üç, ikinci bölge olan personel için en az dört, birinci bölge olan personel için en az beş yıl olarak uygulanır. Bakanlık bu süreleri kısaltmaya yetkilidir." kuralı yer almaktadır.

İptal istemine konu Yönetmelik maddesinin ilk dört fıkrasında, ceza infaz kurumları ve tutukevleri personeli hariç atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen personelin isteğe bağlı yer değiştirme işlemlerinin yılda bir defa olmak üzere yaz döneminde gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü, bu yer değiştirme talepleri değerlendirilirken hizmet puanı, iş ve kadro durumunun esas alınacağının düzenlendiği,

hizmet puanının ise, personelin Hâkimler ve Cumhuriyet Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama ve Nakil Yönetmeliğinde belirtilen beş bölgede geçen hizmet süreleri esas alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek ilkeler doğrultusunda hesaplanacağının belirtildiği tespit edilmiş olup, anılan fıkra hükümleri ile getirilen düzenlemede hizmet gereklerine ve üst norm olan Yasa hükümlerine aykırı bir husus görülmemiştir.

Anılan Yönetmelik maddesinin son fıkrasına gelince;

Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ne, iptale konu 22/C maddesi eklenmeden önceki düzenlemeye göre, Yönetmelik kapsamındaki memurların unvan ve sınıf değişikliği olmaksızın isteğe bağlı nakil işlemleri yapılırken esas alınan tek kriter, personelin "görev yaptıkları adalet komisyonları yetki alanı içerisinde en az iki yıl hizmet etmiş olmaları" iken, yani aynı komisyona bağlı fakat farklı hizmet sürelerine tabi mahaller arasında görev süresi yönünden bir ayrım yapılmamışken, 22/C maddesinin son fıkrası ile getirilen düzenleme uyarınca,

asgari görev süresi kriteri olarak personelin "son görev mahallinde geçirdiği hizmet süresi" esas alınmaya başlanmış ve bu konuda mahallin mahrumiyet koşulları gözetilerek tespit edilen asgari hizmet süreleri dikkate alınarak bir kademelendirmeye gidilmiştir.

Aynı mülhakatta yer alan mesela 5. Bölgeye tabi mahalde görev yapan bir personel ile 1. Bölgeye tabi mahalde görev yapan personelin isteğe bağlı atama talebi için son görev yerlerinde aynı süreyle hizmet yapmalarını beklemenin eşitlik ilkesine aykırı olacağı açıktır.

Bu nedenle, yapılan düzenleme ile aynı mülhakatta yer alan ancak farklı mağduriyet koşullarına sahip oldukları gözetilerek değişik asgari hizmet sürelerine tabi tutulan mahallerde görev yapan personelin isteğe bağlı atama talebi için bekleme süreleri arasında görev koşullarına ve dolayısıyla hakkaniyete daha uygun bir farklılaşma yaratıldığı anlaşılmaktadır.

Bunun yanında personelin isteğe bağlı atanma talebi için son görev yerindeki hizmet süresi dikkate alınırken, ilgili personelin buraya Bakanlık yada adalet komisyonu marifetiyle atanması hususunda bir ayrıma tabi tutulmamasında da herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" uyarınca Dairemize devredilen dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

30/06/2018 tarih ve 30464 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin" 3. maddesi ile 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği"ne eklenen 22/C maddesinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 124. maddesinde; Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelik çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 114 üncü maddesi, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 30 uncu maddesi, 03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği hazırlanarak 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulmuştur.

Adalet Bakanlığı Memur Sınavı, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ne 30/06/2018 tarih ve 30464 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesi ile eklenen 22/C maddesinde;

"Ceza infaz kurumları ve tutukevleri personeli hariç atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen personelin isteğe bağlı yer değiştirme işlemleri yılda bir defa olmak üzere yaz döneminde gerçekleştirilir.

Birinci fıkrada belirtilen personelin isteğe bağlı yer değiştirme talepleri hizmet puanı, iş ve kadro durumu esas alınarak değerlendirilir.

Görev yerleri, adli ve idari yargıda görev yapan personel bakımından 19/02/1988 tarihli ve 19730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Cumhuriyet Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama ve Nakil Yönetmeliğinde belirtilen beş bölgeye ayrılır. Hizmet puanı, adli ve idari yargıda görev yapan personelin bu beş bölgede geçen hizmet süreleri esas alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek ilkeler doğrultusunda hesaplanır.

Bakanlık üçüncü fıkrada belirtilen bölgeleri gerekli gördüğü takdirde alt kısımlara ayırmaya yetkilidir.

Bu madde kapsamındaki personelin isteğe bağlı yer değiştirme taleplerinde bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hizmet süreleri son görev yeri; beşinci ve dördüncü bölge olan personel için en az iki, üçüncü bölge olan personel için en az üç, ikinci bölge olan personel için en az dört, birinci bölge olan personel için en az beş yıl olarak uygulanır. Bakanlık bu süreleri kısaltmaya yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İptali istenilen düzenlemeden, ceza infaz kurumları ve tutukevleri personeli hariç atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen adliye personelinin, görev yerlerinin Hâkimler ve Cumhuriyet Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama ve Nakil Yönetmeliğinde belirtilen beş bölgeye ayrıldığı, bölgelere göre hizmet puanı belirlendiği, personelin isteğe bağlı yer değiştirmelerde hizmet puanı, iş ve kadro durumunun esas alınacağı, ayrıca naklen atama talebinde bulunabilmek için bölgelere göre asgari hizmet süresinin belirlendiği görülmektedir.

30/06/2018 tarih ve 30464 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin" 3. maddesi ile 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğine 22/C maddesi eklenmeden önce personelin isteğe bağlı nakil işlemi yapılırken tek kriter olarak, çalışılan mahal ve bölge gözetilmeksizin son çalışılan komisyon nezdindeki hizmet süresi esas alınırken, anılan Yönetmelik değişikliği ile ülke genelinde hizmet bölgeleri ayrımı yapılarak,

bölge şartlarına göre asgari çalışma süreleri ve yine bölge şartlarına uygun hizmet puanının belirlendiği, bu durumda bölgeye göre asgari görev süresi kriteri getirilerek bu bölgelere göre puan verilmesi uygulamasına geçildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda yapılan düzenleme ile farklı mağduriyet koşullarına sahip oldukları gözetilerek değişik asgari hizmet sürelerine tabi tutulan mahallerde görev yapan personelin isteğe bağlı atama talebi için bekleme süreleri arasında görev koşullarına ve dolayısıyla hakkaniyete uygun bir farklılaşma yaratıldığı sonucuna varıldığından iptali istenilen söz konusu düzenlemelerde hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.