Danıştay 12. Daire E.2021/198 K.2023/5565

Dava konusu istem: Ankara Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının para istediği şahısla birden çok telefon görüşmesi yaptığı, bir süre sonra aralarında oluşan ilişki üzerine paraya ihtiyacı olduğunu belirterek görevi kötüye kullanma suçunu işlediği sabit olmakla birlikte, söz konusu eylemin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendinde yer alan "görevi ile ilgili her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak" hükmü kapsamında değerlendirilmesi yönünde getirilen teklifin,

davacı tarafından para istenmiş olmasına karşın herhangi bir para elde etmediği ve çıkar sağlama durumunun gerçekleşmemiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda eyleme uygun olmadığı; davacının eyleminin, Kanun'un anılan maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (ı) alt bendinde yer alan "hizmet içinde devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerekirken,

birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü kapsamında değerlendirilerek Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince devredilen dosya, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, adli sicil kaydının silinmesi için başvuru yapan bir şahıstan, cep telefonu ile yaptığı görüşmede söz konusu kararı hazırlayıp kargolaması karşılığında 300,00-TL para talep ettiği, bu kişinin para ödemeyip davacı hakkında şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen 09/06/2016 tarihli raporda;

davacının fiillerinin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendinde yer alan "görevi ile ilgili her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak" hükmüne karşılık geldiği ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılması gerektiği kanaatine varıldığı belirtilmiş, Ankara Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunca ... tarih ve ... sayılı teklifle davacının fiillerinin aynı hüküm kapsamında cezalandırılması gerektiği görüş ve teklifi sunulmuştur.

Bakanlık Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, davacının fiilinin anılan Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü kapsamında olduğundan bahisle dosya Yüksek Disiplin Kuruluna tevdii edilmiş ve Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı dava konusu kararıyla;

tanık beyanları, tutanaklar, soruşturma raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacıya isnat edilen fiilin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü kapsamında görülerek ve sabit olduğu değerlendirilerek davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

Öte yandan; disiplin cezasına konu fiili nedeniyle "Görevi kötüye kullanma" suçundan yargılandığı davada davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, anılan kararın 16/03/2017 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; anılan maddenin dördüncü fıkrasında ise “Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (ı) alt bendinde, "Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" fiili aylıktan kesme cezasını gerektiren, aynı maddenin (D) bendinin (c) alt bendinde ise "Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak" fiili kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve hâller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile dava konusu işlemin dayanağı olan soruşturma raporunun incelenmesinden, zabıt katibi olarak görev yapan davacının, adli sicil kaydının silinmesi için başvuru yapan bir şahıstan, söz konusu kararı hazırlayıp kargolaması karşılığında cep telefonu ile yaptığı görüşmede 300,00-TL para talep ettiği, bu kişinin para ödemeyip davacı hakkında şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonucunda; davacının fiillerinin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmüne karşılık geldiği değerlendilerek, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırdığı anlaşılmaktadır.

Davacının, üzerine atılı bulunan ve sabit olan eyleminin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında olmadığı açık olmakla birlikte, yukarıda metnine yer verilen 125. maddenin dördüncü fıkrası uyarınca, söz konusu fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer olan eylemlerin, idarece değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre ilgili maddede öngörülen cezanın verilebileceği de açıktır.

Bununla birlikte, disiplin cezalarının yargısal denetiminde, yargı mercilerince idarenin yerine geçerek sebep ikamesi yapılması hukuken mümkün olmadığından, davacının üzerine atılı bulunan eyleminin, İdare Mahkemesince 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (ı) alt bendi kapsamında olduğunun belirtilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:.. sayılı kararının aynen onanmasına karar verilmesi gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.