Danıştay 12. Daire E.2021/2173 K.2022/1914

2- ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinde profesör olarak görev yapan ve doğum tarihi 03/01/1953 olarak kayıtlı olan davacının, yaş haddi sebebiyle emekliye sevk edilmesinde mahkeme kararı ile 03/01/1955 olarak tashih edilen doğum tarihinin esas alınması yolundaki başvurusunun reddine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının anılan işlemi doğrultusunda davacıya ait HİTAP (Hizmet Takip Programı) kayıtlarında gerekli düzeltmenin yapılmasına dair İstanbul Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararla.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 57. maddesindeki emeklilikte "yaş" konusundaki düzenlemesinin, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun mülga 105. maddesine göre daha lehe olduğu, emekli sandığı iştirakçisi iken, 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar için de uygulanmasının "adalet ve hakkaniyet" gereği olduğu, somut olayda, 5510 sayılı Kanun'un 57. maddesi hükümleri esas alınmak suretiyle yapılan değerlendirmeye göre;

nüfusa 03/01/1953 doğumlu olarak kaydı yapılan davacının, kamu görevine girmeden önce 19/07/1971 tarihli mahkeme kararı ile yaşını 03/01/1955 olarak tashih ettirdiği ve 10/09/1979 tarihinde Emekli Sandığına tabi olduğu dikkate alındığında, Emekli Sandığına tabi olarak çalışmaya başladığı tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan mahkeme kararı ile tashih edilmiş 03/01/1955 doğum tarihinin emeklilikte dikkate alınması gerektiğinden,

davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının "5434 sayılı Kanun'un 105. maddesinin 18 yaşın dolum tarihinden sonra yapılan yaş tashihlerine emeklilikte itibar edilmeyeceği" sebebine dayanan işlemi ile bu işlem doğrultusunda davacıya ait HİTAP (Hizmet Takip Programı) kayıtlarında gerekli düzeltmenin yapılmasına dair İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü işleminde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından, davacı hakkında 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince uygulanması gereken 5434 sayılı Kanun'un 105. maddesi uyarınca yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Asliye Hukuk Hakimliğinin ... tarih ve E:..., K:... yaş tashihi kararı ile 03/01/1953 olan doğum tarihi 03/1/1955 olarak düzeltilen davacı, açıktan atama yoluyla ilk defa 10/09/1979 tarihinde Emekli Sandığına tabi olarak göreve başlamıştır.

Yaş haddi sebebiyle emekliye sevk edileceği tarihin belirlenmesinde mahkeme kararı ile 03/01/1955 olarak tashih edilen doğum tarihinin esas alınması istemiyle yaptığı 28/02/2019 tarihli başvurusunun reddine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işlem doğrultusunda davacıya ait HİTAP (Hizmet Takip Programı) kayıtlarında gerekli düzeltmenin yapılmasına dair İstanbul Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ''Yaş'' başlıklı 57. maddesinin ikinci fıkrasında; malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında, sigortalıların ve hak sahibi çocuklarının, mülga ... tarih ve ... sayılı Kanun ve mülga 04/02/1957 tarih ve 6900 sayılı Kanun ile ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, bu Kanunla mülga 17/10/1983 tarih ve 2926 sayılı ve 08/06/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunlara, 17/07/1964 tarih ve 506 sayılı Kanun'un Geçici 20. maddesine tâbi sandıklara veya bu Kanuna göre ilk defa malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olduğu tarihte, nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihlerinin esas alınacağı belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un 5434 sayılı Kanun'a ilişkin geçiş hükümlerinin düzenlendiği Geçici 4. maddesinin dördüncü fıkrasında “Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.” kuralı yer almıştır.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 105. maddesinin birinci fıkrasında ise; bu Kanun'un iştirakçilere ait çeşitli hükümlerinin tatbikinde; emeklilik hakkı tanınan bir vazifeye ilk defa tayin sırasında kurumlara gösterilen nüfus hüviyet cüzdanlarında yazılı doğum tarihlerinin, eğer 18 yaş tamamlandıktan sonra yaş düzeltilmesi yapılmış ise, 18 yaşın doldurulduğu tarihdeki doğum tarihlerinin, dul ve yetimler hakkındaki hükümlerin uygulanmasında da, dul ve yetim aylıklarına veya toptan ödemeye hak kazanıldığı tarihlerde, bunların kayıtlı bulundukları nüfus idarelerindeki doğum tarihlerinin esas tutulacağı,

ikinci fıkrasında; nüfus hüviyet cüzdanlarındaki doğum tarihleri ile nüfus kayıtlarındaki doğum tarihleri arasında fark varsa, nüfus kayıtlarındaki tarihin, birden fazla nüfus kaydı bulunanların bu kayıtları arasında fark varsa, tarihi eski olan kaydın; sonraki kaydın idare veya kaza mercilerinden verilmiş bir karar ile yapılmış veya düzeltilmiş olması halinde ise, kararların nüfus kayıtlarına henüz geçirilmemiş olsa bile iştirakçiler için bu kararın 18 yaşının doldurulmasından evvel alınmış olmak şartıyla bu kaydın esas olacağı kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5510 sayılı Kanun'un, Sosyal Sigorta Hükümleri başlıklı ikinci kısmının, Kısa ve Uzun Vadeli Sigorta Kollarına İlişkin Ortak Hükümler adlı yedinci bölümünde yer alan 57. maddesinin ikinci fıkrası ile malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulaması gösterilmekte olup, bu düzenleme, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi kapsamında yer alanları kapsamamakta; 5434 sayılı Kanun uyarınca emekli aylığı bağlanacaklara, 5510 sayılı Kanun'un 57. maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağı yolunda, anılan Kanun'da bir hüküm de bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, 5434 sayılı Kanun'a tabi iştirakçi iken, 5510 sayılı Kanun kapsamına alınarak sigortalı sayılanlar yönünden, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile özel düzenlemeler getirilmiş olduğundan, bunlar hakkında anılan geçici madde hükmü gereği, bu Kanun'la yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Bu durumda, 5434 sayılı Kanun'un 105. maddesi uyarınca 18 yaşından sonra yapılan yaş tashihinin, emeklilik işlemleri yönünden dikkate alınması mümkün olmadığından, davacının doğum tarihinin kadro, sicil ve maaş kayıtlarına 03/01/1953 olarak işlenmesi yönünde tesis edilen işlem ve anılan işlem doğrultusunda davacıya ait HİTAP (Hizmet Takip Programı) kayıtlarında gerekli düzeltmenin yapılmasına dair işlemde hukuka aykırılık, işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.