Danıştay 12. Daire E.2021/2178 K.2025/3498

Dava konusu istem: Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere ... olarak nasbedilen davacının 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ve öğrenim ve yetiştirme masraflarından kaynaklanan 32.728,63 TL'nin borç çıkarılmasına ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme karşı yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının alımının her ne kadar Özel Kuvvetler Komutanlığında istihdam etmek amacıyla yapıldığı anlaşılmış ise de, devamında davacının piyade astsubay çavuş olarak Kara Kuvvetleri Komutanlığına atamasının yapıldığı, dolayısıyla Kanun metninde yer alan, doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay nasbedilmiş olarak değerlendirilemeyeceği, diğer taraftan davalı idarece Özel Kuvvetler Komutanlığından ayrılamayacağına, ayrılması halinde bu durumun yaptırımının ne olduğuna yönelik bilgi verilmediği,

davacının Kara Kuvvetleri Komutanlığındaki kıtasına dönmek için ayrılış dilekçesi vermesi durumunda uygulanacak yaptırımın açıklanması gerektiği, bu durumun hukukî belirlilik, öngörülebilirlik ve hukuki güvenlik ve istikrar ilkelerine aykırı olduğu, davacının ilgili mevzuat kapsamında, görevinde başarısız olduğu yönünde başkaca bir tespit olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin hukuka uygunı bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında istihdam edilmek üzere 678 sayılı KHK'nın 15. maddesine istinaden alımı yapılan ve "Komando olamaz, Paraşütle atlayamaz." raporu alan davacının, davalı idarenin 30/11/2017 tarihli yazısıyla, Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı atama onayı gereği Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere temin edilen ancak Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapma niteliğini kaybeden ("Komando olur, Paraşütle atlar" raporu alamayan) personelin, idare tarafından durumunun değişmeyeceği ve ikinci kursa planlanmasına ihtiyaç duyulmadığı değerlendirilerek,

sınıflarının temel kurslarını tamamlamak ve yeni birliklerine atanmak üzere Özel Kuvvetler Komutanlığına atanmasına gerek görülmeden doğrudan sınıf okullarına atamalarının yapılacağına ilişkin yazısı üzerine atamasının yapıldığı ve 11/12/2017 tarihinde Kara Kuvvetlerinde görev yapmak üzere alınan subay ve astsubaylarla birlikte piyade astsubay temel eğitimi almaya başladığı,

piyade astsubay temel eğitimini başarı ile bitirerek diplomasını aldığı görülmüş olup, idarece davacının aldığı sağlık raporu üzerine piyade astsubay eğitimine başlatıldığı ve buradaki eğitiminin idarece tamamlattırıldığının görülmesi karşısında, davalı idarece, davacı hakkında daha sonra yürürlüğe giren 7071 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle 926 sayılı Kanun'un 68. maddesine eklenen hüküm uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde kamu - kişi yararı ve hakkaniyet yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kendi isteği ile kurstan ayrılmak istediği, 926 sayılı Kanun'un 68. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kendi isteği ile ayrılmak isteyen astsubay hakkında tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesi kapsamında doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere ... tarihinde ... olarak nasbedilen davacı, 06/08/2018 tarihinde açılan 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime başlamış, bu eğitim devam ederken 07/11/2018 tarihinde kurstan ayrılma dilekçesi vermiş, ... tarih ve ... sayılı Öğretmenler Kurulu Kararı ile kurstan ilişiğinin kesildiğinden bahisle Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işleminin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "Temin ve Yetiştirme" başlıklı 68. maddesinde.

"Muvazzaf astsubay olabilmek için; a) Astsubay meslek yüksek okullarından mezun olmak veya, b) Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilecek fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını kendi nam ve hesabına bitirmek; dört yıl veya daha fazla süreli yükseköğrenimi bitirenler için müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, daha az süreli yükseköğrenimi bitirenler için yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak; uzman erbaşlar için 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak; yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak gereklidir.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir. c) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına eğitim göreceklerin önlisans eğitimine gönderilmeleri ile askeri eğitimleri ve bu eğitimleri sırasında yapılacaklara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tâbi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir.

Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tâbi tutulurlar.

Bunlardan atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silâhlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masraflar, kanunî faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulurlar.

Bu eğitimlerde sağlık nedenleri hariç olmak üzere başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler kuvvet komutanlıklarınca sınıf ve rütbelerine uygun görevlere atanırlar.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay naspedilenlerden sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tabi tutulurlar." hükmü yer almaktadır.

Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 3. bölüm (7.) "Disiplin, İlişik Kesme, Çıkma ve Çıkarılma Esasları" üst başlıklı "h. Öğretmenler Kurulu Toplantısında Durumu Görüşülen Kursiyerler İle İlgili Kurs Sonunu Beklenmeksizin İlişik Kesme Esasları" alt başlıklı 11. maddesinde, Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak istemediğini veya kurstan ayrılmak istediğini yazılı olarak beyan edenlerin kursla ilişiğinin kesileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 3. bölüm (7.) "Disiplin, İlişik Kesme, Çıkma ve Çıkarılma Esasları" üst başlıklı "h. Öğretmenler Kurulu Toplantısında Durumu Görüşülen Kursiyerler İle İlgili Kurs Sonunu Beklenmeksizin İlişik Kesme Esasları" alt başlıklı 11. maddesinde, Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak istemediğini veya kurstan ayrılmak istediğini yazılı olarak beyan edenlerin kursla ilişiğinin kesileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Özel Kuvvetler Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacının da eğitime devam ederken, 07/11/2018 tarihinde el yazısı ile doldurduğu ve imzaladığı form ile "kendi isteği ile kurstan ayrılma" talebinde bulunduğu, bunun üzerine 13/11/2018 tarihinde yapılan Öğretmenler Kurulu toplantısına ilişkin tutanakta "kendi isteği ile kursa devam etmek istemediğini yazılı olarak beyan etmesi ve kursa devam edebilecek yeterli motivasyon ile psikolojik yeterliliğe sahip olmaması nedeniyle başarısız olduğundan" ifadesine yer verilmek suretiyle ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi üzerine, dava konusu işlemle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince temyize konu kararda, "davalı idarece, davacı hakkında daha sonra yürürlüğe giren 7071 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle 926 sayılı Kanun'un 68. maddesine eklenen hüküm uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde kamu - kişi yararı ve hakkaniyet yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesine yer verilmek suretiyle, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de;

dava konusu işlemin, 7071 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle eklenen düzenleme uyarınca değil, dava tarihinde yürürlükte olan "deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir" düzenlemesi uyarınca tesis edildiği, davacının "kendi isteği ile ayrılma" yolundaki dilekçesinin tek taraflı bir irade beyanı olarak hukuki sonuç doğurduğu, dava konusu işlemin de bu gerekçeyle tesis edildiği, kaldı ki davacının ayrılma iradesini daha önce 07/10/2018 tarihli dilekçesiyle de bildirdiği görülmektedir.

Davacının kendi iradesi ile verdiği dilekçe üzerine okulla ilişiğinin kesildiği, ilişik kesme dilekçesinin sahte olduğuna veya dilekçe üzerinde silinti - kazıntı yapıldığına ilişkin bir iddiada bulunulmadığı, dolayısıyla okuldan ayrılma istemine ilişkin dilekçenin geçerli bir dilekçe olduğu;

her ne kadar davacı tarafından bu dilekçeyi vermeye zorlandığı iddia edilmiş ise de, söz konusu dilekçenin maddi -manevi herhangi bir baskı ve zorlama sonucu alınmış olduğuna dair soyut iddialar dışında hiçbir somut bilgi ve belge bulunmadığı dikkate alındığında, davacının, davalı idarece mevzuat hükümleri ve talimatlar doğrultusunda kurstan ilişiğinin kesilmesine karar verildiğinin anlaşıldığı.

926 sayılı Kanun'un 68. maddesinin dördüncü fıkrasında, eğitimlerde başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesileceğinin düzenlenmiş olması karşısında, eğitimini tamamlamayarak başarı gösteremediği anlaşılan davacının, kendi isteği ile ayrılma iradesinin sonucu olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.