Danıştay 12. Daire E.2021/2925 K.2024/2438

Dava konusu istem: İzmir ili, Buca Posta Dağıtım Müdürlüğünde dağıtıcı olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında yürütülen soruşturma sonucu getirilen teklife istinaden 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 44. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 45. maddesi uyarınca hizmet sözleşmesinin feshi suretiyle uygulanmsına ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, Buca Posta Dağıtım Müdürlüğünde 25/09/2018 - 17/10/2018 tarihleri arasında imza mukabili kendisine teslim edilen ederi toplam 3.573,32.-TL olan 37 adet ödeme bedelli gönderiyi alıcılarına teslim etmesine ve 09/10/2018 - 17/10/2018 tarihleri arasında imza mukabili kendisine teslim edilen ederi toplam 86,65.-TL olan 6 adet ücreti alıcıdan tahsilli gönderinin ücretini alıcılarına teslim etmesine rağmen, sistem üzerinde ihbarlı olarak göstererek bu gönderilere ait gönderi bedellerini alıkoyduğu,

bu gönderiler için sistem üzerinde "Adreste yok/kapalı/haber kağıdı bırakıldı" şeklinde gerçek dışı şerh verdiği, toplam 1.716,31.-TL tutarındaki 3 adet 2022 Konuta Teslim Sosyal Yardım Ödeme tutarlarını alıcılarına ödemek üzere ilgili müdürlük veznesinden imza mukabili teslim almasına rağmen alıcılarına teslim etmeyerek müdürlük tespitine kadar kendi kullanımı için alıkoyduğu, tahsilat belgesine de alıcılarına teslim etmiş gibi imza ve kimlik numarası yazarak yaptığı eylemi gizlemeye çalışması nedeniyle toplam 5.376,28.-TL ücreti zimmetine geçirdiği iddiasıyla hakkında dava konusu işlemin tesis edildiği,

isnat edilen fiillerle ilgili olarak ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ceza yargılamasına devam ettiği; bu durumda, dava dosyasında mevcut olan bilgi ve belgeler ile soruşturma raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davacının, 37 adet ödeme bedelli gönderiye ait 3.573,32.-TL ile 6 adet ve toplamı 86,65.-TL tutarındaki ücreti alıcıdan hizmetli gönderi bedellerini alıcılarından tahsil etmesine rağmen kendi kullanımı için alıkoyduğu,

1716,31.-TL tutarındaki 3 adet 2022 Konuta Teslim Sosyal Yardım Ödeme tutarlarını da ilgili müdürlükten teslim almasına rağmen alıcılarına teslim etmeyerek ve belgeler üzerinde bu gönderileri sahte imzalar ile alıcılarına ödenmiş gibi göstererek kendi kullanımı için alıkoyduğu hususunun sabit olduğu, anılan eylemin memurluk sıfatı ile bağdaşmadığı anlaşılmakla, mevzuatta sözleşmenin feshi sebebi olarak sayılan söz konusu eylemin yüz kızartıcı ve utanç verici davranış olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından,

davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ve hizmet sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacı tarafından paraları ve tebligatları çantasında unuttuğu, kendisinde unutkanlık hastalığı olduğu iddia edilmiş ise de, eyleminin gönderi bedellerinin kuruma geç intikal ettirilmesinden ibaret olmadığı, ödeme bedelli gönderileri alıcılarına teslim etmesine rağmen "Adreste yok/kapalı/haber kağıdı bırakıldı" şeklinde gerçek dışı şerhler verdiği,

2022 Konuta Teslim Sosyal Yardım Ödemelerini alıcılarına teslim etmemesine rağmen sahte imzalar ile alıcılarına ödenmiş gibi gösterdiği, bu eylemlerinin unutkanlık ile açıklanmasına olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Rahatsızlığı nedeniyle ruh ve sinir hastalıkları hastanesinde tedavi gördüğü, unutkanlık ve kumar bağımlılığı hastalıkları bulunduğu, ceza davasının bekletici mesele yapılmaksızın karar verildiği, gönderi bedellerini kaybetmediği ve geri ödediği, soruşturmanın usule uygun yapılmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Usul ve yasaya uygun kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, İzmir ili, Buca Posta Dağıtım Müdürlüğünde dağıtıcı olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında yürütülen soruşturma sonucu getirilen teklife istinaden 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 44. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 45. maddesi uyarınca hizmet sözleşmesinin feshi suretiyle uygulanmsına ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Kanun'un anılan hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda Ceza Kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır.

Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Ancak, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden fiil, disiplin hukuku yönünden de aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, Disiplin Hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de Disiplin Hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle, davacı hakkında, toplam 5.376,28.-TL ücreti zimmetine geçirdiği iddiasıyla suç duyurusunda bulunulduğu ve ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında "Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma" suçundan yürütülen ceza yargılamasında verilen "Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" ilişkin ... tarih ve K:... sayılı kararın, itiraz üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesinin Değişik İş No:... sayılı kararıyla kaldırıldığı görülmektedir.

Bu durumda, söz konusu ceza davasının sonucunun beklenilmesi ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına ilişkin fiilin işlenip işlenmediği hususunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.