Danıştay 12. Daire E.2021/2984 K.2024/3163

Dava konusu istem: Trabzon ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda infaz ve koruma başmemuru olarak görev yapan davacının, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve dercede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğundan bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına yönelik Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının bazı hükümlülere ayrıcalık tanıdığı, özellikle Y.Y. isimli hükümlü ile aşırı samimiyet kurduğu, hükümlünün cezaevi idaresinin bilgisi dışında kurum dışında bulunan bankamatikten para çekmesine izin verdiği, bu hükümlüden 3.000,00-TL para aldığı, Y.Y. isimli hükümlünün haftada en az 3-4 kez üst üste hastaneye gitmesini sağladığı, Ö.

S. isimli bir hükümlünün Y.Y. isimli hükümlüye verdiği 6.000,00-TL'yi davacının aracılığı ile teslim ettiği, ancak Y.

Y. isimli hükümlünün bu parayı ödemediği iddialarının sübuta erdiği; tüm bunlarla birlikte davacının samimiyet kurduğu ve para alışverişi ilişkisine girdiği hükümlü Y.Y.'nin davacının kendisine ait vergi borcunu ödemek için aldığı 3.000,00'-TLyi vergi borcunu ödemek yerine kendi işinde kullandığı ve bu parayı kendisine ödemediği şikayeti üzerine davacı hakkında, Akçaabat Cumhuriyet Başsavcılığınca ceza soruşturması başlatıldığı, konu hakkında düzenlenen iddianamenin kabul edildiği, yargılamanın, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasına kayden açılan dava ile devam ettiği görülmüş olup; davacının ceza infaz kurumunda infaz koruma baş memuru olarak görev yapması ve üstlendiği görevin, işlediği sübuta eren bu fiiller ile hiçbir şekilde bağdaşmayacağı göz önünde bulundurularak söz konusu fiillerin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve dercede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler olduğu anlaşıldığından, davacının, Devlet memurluğundan çıkarılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;

öte yandan, dava konusu işlemde hukuka uygun olarak tesis edildiği görüldüğünden, davacının yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin de reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bazı hükümlülere ayrıcalık tanıdığı, bazı hükümlülerden borç aldığı, bir hükümlünün borç para vermesine aracılık ettiği, alkollü olarak kuruma geldiği, bir hükümlünün bankamatikten 3.000,00-TL çekmesine yardımcı olduğu ve yine bir hükümlünün hacamat yapmasına göz yumduğu iddialarının doğru olmadığı, kendisine iftira atıldığı; ... Cumhuriyet Savcılığının E:... sayılı dosyası ile hakkında güveni kötüye kullanma suçundan takipsizlik kararı verildiği, cezanın ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Akçaabat Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda infaz ve koruma başmemuru olarak görev yapan davacının, bazı hükümlülere ayrıcalık tanıdığı ve yine bazı hükümlüler ile usulsüz olarak para alış verişi yaptığı iddiası ile hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır.

Düzenlenen soruşturma raporunda davacıya görevi ile ilgili her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak fiilini işlediğinden bahisle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası önerilmiş, bu konuda karar alınmak üzere davacının dosyası Bakanlık Disiplin Kurulu Başkanlığı'na gönderilmiş, Disiplin Kurulunca davacının işlediği belirtilen fiillerin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek teklifin reddine karar verilmiştir.

Davacının dosyasının Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesi üzerine bu kez, anılan Genel Müdürlüğün 17/06/2019 tarih ve 4772 sayılı yazısı ile dosya, karar verilmek üzere Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu'na gönderilmiş, Kurulca davacının savunması alındıktan sonra ... tarih ve ... sayılı karar ile Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi üzerine, anılan cezanın iptali ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 131. maddesinde; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda ceza kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır.

Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden fiil, disiplin hukuku yönünden aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP sitemi üzerinden yapılan araştırma sonucunda; davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının, "güveni kötüye kullanma" suçundan yargılandığı ve ...Asliye Ceza Mahkemesinin E:...sayılı esasına kayıtlı davada verilen 06/07/2022 tarihli kararla, davacının, üzerine atılı suçları işlediğine dair, kuşku sınırlarını aşan, kesin, inandırıcı ve hukuka uygun delil elde edilemediğinden, delil yetersizliğinden beraatine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı hakkındaki beraat kararı her ne kadar delil yetersizliğinden verilmiş ise de, dosyada mevcut disiplin soruşturması raporunun incelenmesinden, davacıya isnat edilen fiillerin duyuma dayalı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.