Danıştay 12. Daire E.2021/3127 K.2022/1117

Dava konusu istem: TCDD ... Bölge Müdürlüğüne bağlı … Gar Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi tren teşkil memuru olarak görev yapan davacının, üyesi bulunduğu sendika ile bu sendikanın bağlı olduğu konfederasyon kararı uyarınca bir günlük iş bırakma eylemine katıldığından bahisle TCDD Personel Yönetmeliğinin 100. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca aylıktan kesme cezası kapsamında değerlendirilen, ancak geçmiş sicillerinin çok iyi olması nedeniyle anılan Yönetmeliğin 105. maddesi uyarınca bir alt ceza olan kınama cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 1. Bölge Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/05/2019 tarih ve E:2018/2451, K:2019/2669 sayılı bozma kararına uyularak; davacının üyesi bulunduğu sendikanın ve sendikanın bağlı olduğu konfederasyonun aldığı kararlar uyarınca gerçekleşen bir günlük iş bırakma eyleminin sendikal faaliyet kapsamında bir fiil olarak kabulü gerektiğinden, davacıya, TCDD İşletmesi Personel Yönetmeliğinin 100/5. maddesi kapsamında değerlendirilemeyecek olan eylemi nedeniyle, disiplin cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının eylemi nedeniyle kamu hizmetinin aksamasına sebep olduğu ve bu eylem nedeni ile kamu zararı doğduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin usul ve kanuna aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmü getirilerek memurlar ve diğer kamu görevlileri, özlük hakları bakımından yasal güvenceye kavuşturulmuştur. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin ve bu kapsamda yer alan TCDD İşletmeleri personelinin statü haklarını doğrudan etkileyen disiplin işlemlerinin "diğer özlük işleri" kavramı kapsamına girdiğine kuşku bulunmamaktadır.

399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde ''Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç, verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır.

Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır.'' hükmüne yer verilmiştir.

Anılan KHK'nın "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin ikinci fıkrasında; "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir. 22/06/1993 tarih ve 21615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren TCDD Personel Yönetmeliği, 12/08/2017 tarihli ve 30152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TCDD Personel Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Mülga Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde.

"Bu Yönetmeliğin amacı, TCDD'de 657 sayılı Kanuna göre çalışan kadrolu personelin hak ve yükümlülükleri ile çalışma şartlarını düzenlemektir.", "Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller" başlıklı 100. maddesinin beşinci fıkrasında, "Kanun, tüzük, yönetmelik, karar, talimat ve emirlerde yazılı olan görevleri haklı veya zorlayıcı bir sebep olmaksızın yerine getirmemek veya eksik olarak yerine getirmek veya mevzuatın uygulanmasını zorunlu kıldığı hususları yapmamak veya yasakladığı işleri yapmak", "Cezaların Hafifletilmesi" başlıklı 105. maddesinde,

"Memuriyetten çıkarma cezasını gerektiren suçlar dışındaki olaylar için ceza vermeye yetkili olanlar personele verilecek cezalarda ilgili personelin geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmaları, iyi veya çok iyi derecede sicil almış olması veya olayın meydana geliş nedenlerini dikkate alarak, hafifletici sebeplerin varlığına kanaat getirdikleri takdirde her olayda bu sebepler belirtilmek suretiyle bir aşağı dereceden ceza verebilir.", "Yönetmelikte Hüküm Bulunmayan Haller" başlıklı 162. maddesinde.

"Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda Kuruluş personeli hakkında genel hükümler uygulanır." düzenlemeleri getirilmiştir.

Dava konusu disiplin cezasına dayanak TCDD Personel Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış olsa dahi, 399 sayılı KHK'nın 44. maddesi ve 58. maddesinin ikinci fıkrası birlikte değerlendirildiğinde, kuruluş personeline uygulanacak disiplin hükümleri yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na atıf yapıldığı ve bu nedenle davalı idarece davacının fiillerinin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesine uygun olup olmadığı yönünden değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de; anılan karar, hüküm fıkrası itibarıyla hukuka uygun bulunduğundan, belirtilen husus, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.