Danıştay 12. Daire E.2021/3255 K.2022/3289

Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, davalı idare ile yetkili sendika olan ... Sendikası arasında ... tarihinde imzalanan ... dönemi Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 7. maddesinin (b) bendi, 11. maddesi ve 16. maddesinin (a) bendinin iptali ile Sendika üyelerinin yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dava konusu Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 7. maddesinin (b) bendinin iptali istemine ilişkin olarak; sosyal denge tazminatı sözleşmesinin konusunun, toplu sözleşmelerde belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan kamu görevlilerine ödenecek sosyal denge tazminatını belirlemek olduğu,

sözleşmenin imzalandığı sendika üyesi olan ve olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, aksine bir yorumun sosyal denge tazminatının adaletli bir ücret dağılımı yoluyla ekonomik ve sosyal barışı sağlama amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu,

böyle bir ayrım yapılmasına imkan sağlayan bir düzenleme bulunmadığı gibi sosyal denge sözleşmesinde ancak görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre bir farklılığa gidilebileceği, bunun dışında sözleşmenin imzalandığı sendikanın üyesi olanlarla olmayanlar arasında bir ayrıma gidilemeyeceği gerekçesiyle iptaline; dava konusu Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 16. maddesinin (a) bendinin iptali istemine ilişkin olarak;

disiplin cezasına konu eylemler için uygulanacak yaptırımların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirtildiği, memurun işlediği ve Kanunda sayılan disiplin suçları nedeniyle yine Kanunda öngörülen cezaların dışında başka bir ceza ile cezalandırılmasının mümkün olmadığı, çalışanların ekonomik durumlarının iyileştirilmesi,

ekonomik ve sosyal seviyelerinin yükseltilmesi amaçlarına yönelik olarak verilmesi öngörülen sosyal denge tazminatının öncelikle bir ayrıma gidilmeksizin tüm çalışanlara belirli koşullarda ödenmesinin gerektiği, davalı idarede çalışan kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödemesinin dayanağı olan mevzuatta yer verilmeyen kısıtlamaların sözleşme hükümlerine konularak personelin bu parasal haktan yoksun bırakılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline; dava konusu Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 11. maddesinin iptali istemine ilişkin olarak; anılan maddenin 1. cümlesi yönünden;

burada tarafların hak ve yükümlülüklerini yeniden düzenleyen bir hüküm getirilmediği, sadece sosyal denge tazminatının da davacının toplam geliri içinde sayılacağının belirtildiği, var olan yasal düzenlemelerin uygulanma şekli ve ödeme günü açıklandığından,

bu hükümde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, anılan maddenin 2. ve 3. cümleleri yönünden ise, dayanak yasaya ve Anayasa'ya, dolayısıyla normlar hiyerarşisine aykırı olarak ilgili personel hakkında adli, idari veya hesap mahkemeleri tarafından verilmiş tazmin kararı varsa, karar tarihine bakılmaksızın, hükmedilen tazmin meblağı karşılanıncaya kadar ödenecek sosyal denge tazminatından kesinti yapılmasına imkan tanıyan dava konusu Sözleşmenin 11. maddesinin 2. ve 3. cümlesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline; davanın;

davacı Sendika üyelerinin uğradığı tüm maddi kayıpların (sözleşme aidatının) yasal faiziyle birlikte tazmini istemine ilişkin kısmı bakımından; bakılan davanın, uyuşmazlığa konu olan ve iptal isteminde bulunulan Sözleşme hükümleri nedeniyle doğrudan hakları ihlal edilen davacı Sendika üyeleri tarafından açılmadığı gibi, bu kişilerin maddi kayıplarının tazminine ilişkin olarak bu hususta davacı Sendikaya yetki vermek suretiyle yine bu kişiler adına dava açılmadığı dikkate alındığında, davanın parasal hak talebine ilişkin olan kısmı bakımından, davacı Sendikanın ehliyetli olmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare ile yetkili sendika olan ... Sendikası (...) arasında imzalanan 01/04/2019-31/12/2019 dönemi Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 7. maddesinin (b) bendi ile 11. maddesinin 2. ve 3. cümlelerinin ve 16. maddesinin (a) bendinin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına yönelik istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.