Danıştay 12. Daire E.2021/3462 K.2023/6440

Davanın konusu

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin Ek-1 sayılı cetvelinde yer alan "B)Taşra Teşkilatı" Bölümündeki" 2-) İl Müdürlüğü" başlığı altında saymanlık personeline ayrıca yer vermeyerek "e)Diğer personel" kısmına dahil edilmesi ve saymanlık personelinin disiplin amirinin sayman olması gerekirken Şube Müdürünün disiplin amiri olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemenin ve B)Taşra Teşkilatı Bölümündeki "4) Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları" başlığı altında "A) Genel Müdürlere Bağlı Kuruluşlar" bendinde Sayman'a ve Saymanlık Personeline ayrıca yer verilmeyerek "c)

Diğer Personel" kısmına dahil edilmesi ve saymanlık personelinin disiplin amirinin sayman olarak belirlenmesi gerekirken Müdür Yardımcısının disiplin amiri olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemenin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Rize Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi kadrosunda sayman olarak ve ayrıca Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi'nde Valilik görevlendirmesi ile sayman olarak çalışmakta olduğu, Ek-1 sayılı cetvel ile ayrıca saymanlık personeline yer verilmeyerek, “diğer personel” kısmına dahil edilerek saymanın disiplin amirinin “şube müdürü” ve “müdür yardımcısı” olarak belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu,

saymanın disiplin amirinin sayman olarak belirlenmesi gerektiği, dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesi ile yürürlükten kaldırılan 29/11/2011 tarih 28009 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin ekindeki Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Listesinin B) Taşra Teşkilatı 1) İl Müdürlüğü f) Saymanlık Diğer Personeli olarak ayrı bir bende yer verilmiş ve disiplin amiri "Sayman" olarak belirlenmişken,

bu düzenlemenin dava konusu yeni yönetmelik ile iptal edildiği ve Saymanlık Personeli olarak ayrı bende yer verilmeyerek "Diğer Personel" kısmına dahil edilmek suretiyle disiplin amirinin "Şube Müdürü" olarak belirlendiği, yapılan bu değişikliğin hizmetin gereklerine ve kamu menfaatine bütünüyle aykırı olduğu, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin tanımlar başlıklı 3. maddesinde de Muhasebe Yetkilisinin: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre atanmış yönetici şeklinde tanımlandığı,

aynı Yönetmelik'in Muhasebe Yetkilisinin Görev ve Yetkileri başlıklı 14. maddesi: “a) Gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek. b) Giderleri ve borçları hak sahiplerine ödemek, c) Para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetleri almak, saklamak ve ilgililere vermek veya göndermek, ç) Yukarıdaki bentlerde sayılan işlemlere ve diğer mali işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak, belge ve bilgileri her türlü müdahaleden bağımsız olarak düzenlemek, d) Yönetmelik gereğince düzenlenmesi gereken belge ve bilgileri,

belirtilen sürelerde ilgili yerlere düzenli olarak vermek, e) Veznenin kontrolünü ilgili mevzuatında öngörülen sürelerde yapmak, f) Muhasebe hizmetlerine ilişkin defter, kayıt ve belgeleri ilgili mevzuatında belirtilen sürelerle muhafaza etmek ve denetime hazır bulundurmak, g) Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin hesap, belge ve işlemlerini ilgili mevzuatında öngörülen zamanlarda denetlemek veya muhasebe biriminden uzak yerlerde görev yapan muhasebe yetkilisi mutemedinin bulunduğu yerdeki birim yöneticisinden kontrol edilmesini istemek, ğ) Hesabını kendinden sonra gelen muhasebe yetkilisine devretmek, devredilen hesabı devralmak,

h) Muhasebe birimini yönetmek ı) Diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.” şeklinde düzenlendiği; saymanın Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde Muhasebe Yetkilisi olarak tanımlanmış ve yönetici vasfı ile muhasebe birimini yönetmek ile görevlendirilmiş olduğu,

saymanın bahse konu görevi etkin bir şekilde icra edebilmesi için saymanlık bünyesinde çalışan personelin disiplin amiri olması gerektiği, aksi bir durumun kurum içerisinde çalışma barış ve huzurunu bozacağı, anılan Yönetmelik maddesine bakıldığında, saymanların aynı zamanda yönetici olarak tanımlanmalarına rağmen yargılamaya konu Yönetmelik'te disiplin amiri olarak tanımlanmamasının saymanların görev ve yetkilerine ve yönetici olarak sınıflandırılmasına ilişkin Yönetmelik maddesine aykırı olduğu,

ayrıca bu durumun, uygulamada aksaklıkların oluşmasına da neden olacağı, saymanlık biriminde çalışan bir personelin disiplin amirinin yönetici pozisyonundaki sayman olması gerektiği, bu nedenle saymanlık personelinin herhangi bir ayrıma tabi tutulmaksızın diğer personel içerisinde değerlendirilerek disiplin amirlerinin "Şube Müdürü" olarak belirlenmesine ilişkin ilgili Yönetmelik maddesinin hukuka aykırılık teşkil ettiği, söz konusu düzenlemenin hak ve nasafet kurallarına da aykırılık teşkil ettiği, bahse konu düzenleme nedeniyle çalışma huzur ve barışının bozulacağı, bu durumun da kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık teşkil edeceği,

sayman olarak görev yapan ve çalıştığı birimde yönetici konumunda olan personelin kendi biriminde çalışanlar tarafından kamu görevinin gereği gibi yürütülüp yürütülmediğini incelemesi ve gerekli denetimi yapabilmesi ve aynı zamanda kamu görevinin kesintisiz bir şekilde yürümesini sağlayabilmesi için birimde görevli olan diğer personelin disiplin amiri olması gerektiği, Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmelik'in Disiplin Amirlerinin Tayin ve Tespitine Daire Esaslar Başlıklı 16. maddesinde.

“Yukarıdaki fikrada sayılanların birinci sicil amiri oldukları memurlar ile şube müdürlerinin de idari yönden veya sicil bakımından kendilerine bağlı memurların disiplin amiri olarak tayin ve tespit edilmeleri şarttır.” denilmek suretiyle şube müdürlerinin idari yönden ve sicil bakımından kendilerine bağlı memurların disiplin amirleri olarak tayin ve tespit edilmelerinin şart olduğunun belirtildiği, saymanların görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin Yönetmelik maddelerinin birlikte değerlendirilmesinde yargılamaya konu Yönetmelik'te yer alan Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşlarında ayrıca saymanların da belirtilmesi,

disiplin amirinin Müdür Yardımcısı, üst disiplin amirinin Müdür olarak belirtilmesi, saymanlık Personelinin de ayrıca tanımlanması, disiplin amiri olarak sayman, üst disiplin amiri olarak ise Müdür Yardımcısının tanımlanması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Dava konusu Yönetmeliğin “Disiplin amirleri” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tarım ve Orman Bakanlığı merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatında görev yapan Devlet memurlarının disiplin amiri ve üst disiplin amirlerinin Ek-1 sayılı cetvelde gösterildiği, Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amirinin, bağlı olduğu disiplin amiri olduğu, üst disiplin amirinin de buna göre tespit edildiği,

"Geçici olarak asli görev yerinin dışında çalışan personelin disiplin amirleri geçici olarak çalıştığı birimdeki disiplin ve üst disiplin amiridir." şeklinde hüküm düzenlendiği, söz konusu maddenin ikinci fıkrasında Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amirinin, bağlı olduğu amirin disiplin amiri olduğu ve üst disiplin amirinin de buna göre tespit edildiğinin açık olduğu, merkez ve taşra birimlerinde sivil savunma uzmanlarının doğrudan bağlı oldukları amirin disiplin amirleri olduğu, Ek-1 de belirtilen disiplin amirlerinin geçerli olmadığı,

bu hükmün açık ve net olduğu, merkez birimlerinde sayman Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen “diğer personel” içinde zikredilse de mezkur maddenin ikinci fıkrasına göre doğrudan bağlı olduğu amirin disiplin amiri olduğu, taşra birimlerinde sayman açıktan zikredilse de, şayet üst disiplin amirine doğrudan bağlı çalışıyorsa, mezkur maddenin ikinci fıkrasına göre doğrudan bağlı olduğu amirin disiplin amiri olacağı; ayrıca, Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi incelendiğinde taşra teşkilatı yapısı içerisinde saymanlık birimine ilişkin bir kayıt olmadığı, ancak saymanın Bakanlıkta unvan bazlı personel olarak kaydı bulunduğu,

bu minvalde, Ek-1 sayılı cetvelde sayılan unvanların doğrudan bağlılıkları da dikkate alındığında, disiplin amirlerinin değiştiği, bahse konu sayman ve saymanın sorumlu olduğu personelin doğrudan bağlı oldukları amire göre değerlendirilmesi gerektiği, saymanların disiplin amiri olarak en üst disiplin amirinin belirlenmesini zorunlu kılan bir mevzuat hükmü bulunmadığı, dava konusu düzenlemenin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: …

DÜŞÜNCESİ

Dava.

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin Ek-1 sayılı Cetvelinde yer alan "B) Taşra Teşkilatı" Bölümündeki "2-) İl Müdürlüğü" başlığı altında saymanlık personeline ayrıca yer verilmeyerek "e) Diğer personel" kısmına dahil edilmesi ve saymanlık personelinin disiplin amirinin sayman olması gerektiği iddiasıyla Şube Müdürünün disiplin amiri olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemenin ve "B) Taşra Teşkilatı" Bölümündeki "4) Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları" başlığı altında "A) Genel Müdürlere Bağlı Kuruluşlar" bendinde Saymana ve Saymanlık

Personeline yer verilmeyerek "c) "Diğer Personel" kısmına dahil edilmesi ve Saymanlık Personelinin disiplin amirinin Sayman olması gerektiği iddiasıyla Müdür Yardımcısının disiplin amiri olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dava konusu Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 124 üncü ve 17/09/1982 tarih ve 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 16 ıncı maddesine dayanılarak Tarım ve Orman Bakanlığında görevli Devlet memurlarının disiplin ve üst disiplin amirlerini belirlemek amacıyla 22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.

Yönetmeliğin dayanağı olan 17/09/1982 tarih ve 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik, 30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 42. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yönetmeliğin 5. maddesinin (3). fıkrasında; birinci fıkra dışındaki diğer disiplin amirlerinin; kamu idarelerinin kuruluş ve görev özelliklerine göre hazırlanan ve yürürlüğe konulan özel yönetmelikler ile tespit edileceği hükmüne yine yer verilmiş olduğundan, dava konusu Yönetmeliğin dayanağının kalmadığından söz edilemeyeceği açıktır.

Dava konusu Yönetmeliğe ekli 1 SAYILI CETVEL'in "B) Taşra Teşkilatı" Bölümünde "2-) İl Müdürlüğü" başlığı altında "e) Diğer personel" in disiplin amiri Şube Müdürü olarak, yine "B) Taşra Teşkilatı" Bölümünde "4) Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları" başlığı altında "A) Genel Müdürlere Bağlı Kuruluşlar" bendinde "c) "Diğer Personel"in disiplin amiri Müdür Yardımcısı olarak belirlenmiş, Taşra Teşkilatında Sayman olarak görev yapan davacı tarafından, saymanlık personelinin diğer personel kapsamından ayrı olarak düzenlenmesi ve disiplin amirinin de doğrudan bağlı oldukları sayman olarak belirlenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Yönetmeliğin Disiplin Amirleri başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasında da; "Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amiri bağlı olduğu disiplin amiridir. Üst disiplin amiri de buna göre tespit edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre; EK-1 Sayılı Cetvelin Taşra Teşkilatı Bölümünün altında düzenlenen İl Müdürlüğü kısmında ve Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları kısmında, saymanlık personelinin diğer personel dışında düzenlenerek ayrı bir disiplin amirinin belirlenmesini gerektiren, hizmet gerekleri bakımından zorunlu bir husus bulunmadığı gibi anılan kısımlarda Şube Müdürünün diğer personel arasında bulunan saymanlık personelinin disiplin amiri olarak belirlenmesinin ve Müdür Yardımcısının Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları başlığı altında Genel Müdürlüğe Bağlı Kuruluşlarda görev yapan Diğer Personelin disiplin amiri olarak belirlenmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin Ek-1 sayılı cetvelinde yer alan "B)Taşra Teşkilatı" Bölümündeki" 2-) İl Müdürlüğü" başlığı altında saymanlık personeline ayrıca yer vermeyerek "e)Diğer personel" kısmına dahil edilmesi ve saymanlık personelinin disiplin amirinin sayman olması gerekirken Şube Müdürünün disiplin amiri olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemenin ve B)Taşra Teşkilatı Bölümündeki "4) Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Kuruluşları" başlığı altında "A) Genel Müdürlere Bağlı Kuruluşlar" bendinde Sayman'a ve Saymanlık Personeline ayrıca yer verilmeyerek "c)

Diğer Personel" kısmına dahil edilmesi ve saymanlık personelinin disiplin amirinin sayman olarak belirlenmesi gerekirken Müdür Yardımcısının disiplin amiri olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; görülmekte olan işbu dava açıldıktan sonra, 13/09/2022 tarih ve 31952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "Yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 6. maddesiyle, dava konusu Yönetmeliğin bütünüyle yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin, 13/09/2022 tarih ve 31952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin 6. maddesiyle yürürlükten kaldırılması nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.