Danıştay 12. Daire E.2021/3547 K.2024/2609

Dava konusu istem: ... Adliyesi .... Asliye Ceza Mahkemesinde mübaşir olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "tehdit, cebir kullanmak suretiyle insanlardan zorla para almak, gayri menkul satışı yaparak kişilerin paralarını ödememek şeklinde suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, örgüte üye olmak" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında, davacı ile örgüt lideri olduğu iddia olunan H.C.

İle arasında tape kayıtlarına yansıyan konuşmaların tespit edildiği, bu görüşmelerde para karşılığında bazı dosyalara ilişkin bilgilerin davacı trafından bu kişiye aktarıldığı iddiaları üzerine davacı hakkında söz konusu eylemler sebebiyle disiplin soruşturması başlatıldığı,

yürütülen disiplin soruşturması sonucunda davacının eyleminin "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiiline girdiği belirlenerek davacının ''Devlet memurluğundan çıkarma'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta davacının aynı eylem nedeniyle yargılandığı ceza davasında beraat ettiği de göz önüne alındığında, resmi müracaat olmadan dosyaya taraf olan kişiye dosyadan evrak örneği vermek şeklindeki eyleminin "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında değerlendirilmesinin gerek tipiklik açısından uygun olmaması ve gerekse ölçülü olmaması nedeniyle hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldığından, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği;

öte yandan, bu kararının gerekçesi doğrultusunda davalı idare tarafından tipiklik ilkesine uygun olarak davacının eylemine uyan daha alt bir disiplin cezasıyla cezalandırılabileceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda "Görevi kötüye kullanma, suç örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme" suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığı, ceza yargılamasının sonuçlanmamış olmasının disiplin cezası uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, soruşturma kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler dikkate alınarak dava konusu disiplin cezasının verildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Adliyesinde mübaşir olarak görev yapan davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "tehdit, cebir kullanmak suretiyle insanlardan zorla para almak, gayri menkul satışı yaparak kişilerin paralarını ödememek şeklinde suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, örgüte üye olmak" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında, davacı ile örgüt lideri olduğu iddia olunan H.C.

İle arasında tape kayıtlarına yansıyan konuşmaların tespit edildiği, bu görüşmelerde para karşılığında bazı dosyalara ilişkin bilgilerin davacı trafından bu kişiye aktarıldığı iddiaları üzerine davacı hakkında söz konusu eylemler sebebiyle disiplin soruşturması başlatıldığı, yürütülen disiplin soruşturması sonucunda davacının eylemlerinin "Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak" fiili ile uyumlu gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası teklifi getirildiği,

Adalet Bakanlığı Bakanlık Disiplin Kurulunun davacının soruşturma konusu eylemlerinin anılan fiil kapsamında değil aynı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili ile uyumlu olduğundan bahisle teklifin reddilerek dosyanın Personel Genel Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği,

akabinde atamaya yetkili amirin teklifi ile Yüksek Disiplin Kurulunda görüşülen dosyada yapılan incele sonucunda davacının eyleminin "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiiline girdiği belirlenerek dava konusu işlemle davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 8. maddesinde; "Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun'un 124. maddesinin ikinci fıkrasında, "Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulması zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir." hükmüne yer verilerek, aynı Kanun'un 125. maddesinin (E) bendinde de.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmak şeklinde tanımlanmış ve (g) alt bedinde ise. "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiil olarak hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya içeriğinde yer alan bilgi ve belgeler ile soruşturma kapsamında alınan tanık ifadelerinin birlikte değerlendirilmesinden; davacının, para karşılığında bazı dosyalara ilişkin bilgileri H.C.'ye aktarmaya yönelik memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak yüz kızartıcı ve utanç verici şekilde eylemi gerçekleştirdiği ve soruşturma sırasında verdiği ifadesinde ikrarının bulunduğu anlaşıldığından davacının disiplin cezasına konu fiili işlediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bu durumda, davacıya isnat edilen fiilin usulüne uygun olarak yürütülen disiplin soruşturması neticesinde sabit olduğu, davacının söz konusu fiilinin ise, Devlet memurluğu sıfatını sona erdirecek derece ve ağırlıkta bir suç teşkil etmekte olduğu ve memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerden olduğu sübut bulduğundan davacının ''Devlet memurluğundan çıkarma'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.