Danıştay 12. Daire E.2021/3753 K.2024/765

Dava konusu istem: Gaziantep ili, …ilçesi, 2. Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; cami imam hatibi olarak görev yapan davacıya isnat edilen fiillerin sübuta erdiği ve din hizmetleri sınıfında yeniden görev yapamayacağı açık olmakla birlikte, eylemin karşılığı olarak uygulanan idari yaptırım kararının ağır sonuçlar doğuracak nitelikte olmasından dolayı ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, bu yönüyle adı geçenin genel idari hizmetler sınıfında durumuna uyan bir kadronun bulunup bulunmadığı araştırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davacının memuriyetten çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gaziantep ili, … ilçesi, 2. Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, eşinin gayri ahlaki ilişkisi olduğundan bahisle, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren durumlar arasında sayılmıştır.

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında gösterilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 98. maddesinin (b) bendi uyarınca, Yönetmelik'te aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verilebilmesi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması'' ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinde, imam hatip olarak görev yapan davacının, eşinin gayri ahlaki ilişkisi olduğu, bu ilişkiyi öğrenmesine rağmen bir şey yapmayarak kabullenmeye çalıştığından bahisle il dışına ve Din Hizmetleri Sınıfı haricinde bir kadroya atanması yönünde getirilen teklif uygun bulunmayarak "ortak nitelik" şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, imam hatip olarak görev yapan davacının, "ortak nitelik" şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verilebilmesi için İslam törelerine uygun olmayan bir davranışının bulunması gerektiği açık olup, dava konusu işlemin tesis edilmesine sebep olan eylemlerin, imam hatip kadrosuna yapılacak atamalarda aranan, 'itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu' şeklinde ortak bir nitelik taşımak şartını kaybettirecek ve dolayısıyla 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin sona erdirilmesini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının; davacı hakkında isnat edilen fiillerin sübuta erdiği ve din hizmetleri sınıfında yeniden görev yapamayacağının açık olduğu, davacının genel idari hizmetler sınıfında durumuna uyan bir kadronun bulunup bulunmadığı araştırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği yönündeki gerekçesi yerine bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.