Danıştay 12. Daire E.2021/3917 K.2023/5811

Dava konusu istem: İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; "grafik ve fotoğraf/grafik" alanında öğretmen olarak atanabilmek için resim-iş öğretmenliğinin "grafik ana sanat dalı/sanat dalı" mezunu olunması gerektiği, davacının ise "resim iş öğretmenliği" mezunu olduğu, dolayısıyla anılan branşa atanabilmek için öngörülen bölümden mezun olmadığı görüldüğünden, davacının 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden bahisle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Resim İş Öğretmenliği Grafik Anasanat Dalından 11/07/2012 tarihinde mezun olduğu, grafik tasarımı anasanat dalından mezun olmasına rağmen diplomasında sadece resim-iş öğretmenliği yazdığı, bu anlamda grafik ve fotoğraf/grafik öğretmenliğine atanma şartlarını taşıdığı, sonradan da memurluğa alınma şartlarından birini kaybetmediği, görevine son verilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde grafik ve fotoğraf/grafik öğretmeni olarak görev yapan davacının, bu alana atanabilmek için gerekli mezuniyet şartını taşımadığının anlaşıldığından bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemiyle görevine son verilmiştir. Bunun üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) bendinin (1) numaralı alt bendinde, "Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak," (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" Devlet memuru olabilmek için aranan özel şartlar arasında sayılmış; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Devlet memurunun memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" halinde memurluğun sona ereceği hükmü öngörülmüştür.

17/04/2015 tarih ve 29329 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin ''Atama Şartları'' başlıklı 5. maddesinde, ''(1)Öğretmenlik mesleğine aday öğretmen olarak girilir.", "(2) Aday öğretmenliğe/öğretmenliğe atanacaklarda, 657 sayılı Kanunun 48. maddesinde belirtilen genel şartların yanında aşağıdaki özel şartlar aranır; a) Mezun olunan yükseköğretim programının, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararına göre atama yapılacak alana uygun olması, ... '' düzenlemesine yer verilmiştir.

652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı" başlıklı 28. maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendinde, "Eğitim sistemini, eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak, hazırlananları incelemek veya inceletmek, araştırmak, geliştirmek ve uygulama kararlarını Bakan onayına sunma yetkisinin Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına verildiği" belirtilmiştir.

Talim Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararı uyarınca grafik ve fotoğraf/grafik alanına; grafik öğretmenliği, resim-iş öğretmenliği (grafik anasanat dalı/sanat dalı), grafik bölümü/ana sanat dalı, fotoğraf ve grafik sanatları, grafik tasarım, grafik tasarımı bölümü ve görsel iletişim tasarımı bölümü mezunlarının atanabilecekleri belirtilmiş; anılan Karar'ın geçici 3. maddesinde, "(1) Bu kararla öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programları arasından çıkarılan programlardan mezun olanlar ile bu kararın yürürlüğe girdiği tarihte ilgili fakültelerde öğrenim görmekte olanların mezuniyetleri halinde daha önce atanabilecekleri alanlara, alanlarının kaldırılması halinde ise öğrenimlerine uygun alanlara atamalarına devam edilir." açıklamaları yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Talim ve Terbiye Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı uyarınca grafik ve fotoğraf/grafik alanına; "grafik öğretmenliği, resim-iş öğretmenliği (grafik anasanat dalı/sanat dalı), grafik bölümü/ana sanat dalı, fotoğraf ve grafik sanatları, grafik tasarım, grafik tasarımı bölümü ve görsel iletişim tasarımı" bölümü mezunlarının atanabileceklerinin düzenlendiği;

aynı Kurulun … tarih ve … sayılı kararı ile grafik ve fotoğraf/grafik alanına, "grafik öğretmenliği, grafik bölümü/ana sanat dalı, fotoğraf ve grafik sanatları, grafik tasarım, grafik tasarımı/bölümü, görsel iletişim tasarımı, engelliler entegre yüksekokulu uygulamalı güzel sanatlar bölümü grafik dalı" mezunlarının atanabileceği yolunda değişikliğe gidildiği,

ancak aynı Karar'ın geçici 3. maddesinde, "Bu kararla öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programları arasından çıkarılan programlardan mezun olanlar ile bu kararın yürürlüğe girdiği tarihte ilgili fakültelerde öğrenim görmekte olanların mezuniyetleri halinde daha önce atanabilecekleri alanlara, alanlarının kaldırılması halinde ise öğrenimlerine uygun alanlara atamalarına devam edilir.." denilmek suretiyle, değişikliğe ilişkin kararın yürürlüğe girdiği tarihte ilgili fakültelerde öğrenim görenler ile mezun olanların atanmaya ilişkin kazanılmış haklarının korunduğu görülmektedir.

Dava konusu olayda, davacının 01/09/2008 tarihinde kayıt olduğu Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü resim-iş öğretmenliği programından 11/07/2012 tarihinde mezun olduğu, 2014 yılı Eylül öğretmen atama döneminde yaptığı başvuru üzerine anılan Kararı'n yukarıda metnine yer verilen geçici 3. maddesi kapsamında 19/09/2014 tarihinde atamasının yapıldığı, dolayısıyla 2012 yılında resim-iş öğretmenliği (grafik anasanat dalı/sanat dalı) mezun olan bir kişinin, 19/09/2014 tarihinde grafik ve fotoğraf/grafik alanı öğretmenliğine atanabileceği konusunda kuşku bulunmamakla birlikte uyuşmazlığın, davacının mezuniyetinin resim-iş öğretmenliği grafik anasanat dalı/sanat dalı olarak sayılıp sayılmayacağı hususundan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Davacının temyiz dilekçe ekinde sunduğu belgeler ve Dairemizin aynı uyuşmazlık konusuna ilişkin E:2020/1739 sayılı dosyasında, istinaf aşamasında,. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin 06/11/2019 tarihli ara kararına Marmara Üniversitesi Rektörlüğünce verilen cevabi yazı ekinde bulunan ve davacının durumunu da değerlendiren Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Dekanlığının … tarih ve E…. sayılı yazısında, "Bugün adı Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü resim-iş öğretmenliği anabilim dalı olan birimimizin 1982 öncesinde adı Eğitim Enstitüsü resim-iş eğitimi bölümü idi.

Daha sonra YÖK Kanunu ile 1982 yılında Türkiye genelinde ilk ve orta öğretime resim-iş ve müzik öğetmenleri yetiştiren bu kurumlar, eğitim fakültelerinin bünyesinde resim-iş eğitimi ve müzik eğitimi bölümleri adı altında eğitim-öğretim faaliyetini sürdürmüştür. 1998'deki yeniden yapılanma sonucunda resim-iş ve müzik bölümleri tek bölüm adı altında toplanarak bölümün adı güzel sanatlar eğitimi olmuştur.

Güzel sanatlar eğitimi bölümü, resim-iş öğretmenliği anabilim dalı ve müzik öğretmenliği anabilim dalı olarak eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürmektedir. Mevcut durumda da bölüm ve anabilim dalı yapılanması 1998 yılındaki şekliyle devam etmektedir.

İşbu değişiklikler sebebiyle gerek Eğitim Enstitüsü döneminde, gerek 1992-1998 yılları arası eğitim fakültelerinin ayrı ayrı bölümleri olarak devam ettiği dönemde, gerekse de 1998'den günümüze güzel sanatlar eğitimi bölümleri adı altında anabilim dalları olarak eğitim-öğretim faaliyetleri sürdürdüğü dönemde, resim-iş öğretmenliği anabilim dalı yapılanması aynı şekilde devam etmektedir.

Yani, resim-iş öğretmenliği anabilim dalı müfredatında 9 anasanat dalı (atölyesi) bulunmaktadır ve öğrencilerimiz 2. sınıftan itibaren aktif olan 8 anasanat dalından birinde uzmanlaşarak mezun olmaktadır. Bu alanlar, resim, heykel, grafik tasarımı, tekstil tasarımı, seramik, özgün baskı, endüstriyel tasarım, fotoğraf olarak belirlenmiştir ve eğitimlerine bu şekilde devam etmektedir.

İlgi yazıda adı örnek teşkil eden Z.B.D., transkriptte de görüldüğü gibi 1998 öncesi (1994 kayıt tarihi) girişlidir. Dolayısıyla hem diploma ve hem de transkripte bölüm (resim-iş öğretmenliği bölümü) ve anabilim dalı (grafik tasarımı) yazması normaldir. Aslında 1998 yapılanması sonrası girişli olan B. Y.'nin diplomasında ve transkriptinde yine hem bölüm ve hem de anabilim dalı yazmaktadır.

Ancak 1998 yapılanması sonrası bölüm Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü ve anabilim dalı ise resim-iş öğretmenliği olduğu için daha alt ayrıntı olan anasanat dalının yazılması mümkün değildir. Hangi anasanat dalında uzmanlaşarak mezun olduğu transkriptlerde bulunan anasanat atölye I-VI derslerinin karşısında parantez içinde yazılan bilgiden anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak 1998 öncesi fakültemize kayıt yaptıran tüm mezunlarımızın hem diplomalarında hem de transkriplerinde anabilim/anasanat dalı olarak grafik tasarımı yazmakta ancak 1998 sonrası anabilim dalı resim-iş öğretmenliği olduğundan dolayı anasanat dalı transkriptlerde bulunan anasanat atölye I-VI derslerinin karşısında parantez içinde yazılan bilgi ile mezun olduğu anasanat dalı ifade edilmektedir. B.Y. ile Z.B.D'nin aldığı eğitim aynıdır.

Eğitimlerinde hiçbir farklılık yoktur." ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacının, "grafik ve fotoğraf/grafik" alanına kaynaklık teşkil eden "resim-iş öğretmenliği (grafik anasanat dalı/sanat dalı)" mezunu olup olmadığı yönündeki değerlendirmenin, mezunu olduğu Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesince anılan ara kararına verilen cevabi yazıda belirtilen hususlar dikkate alınarak,

1998 yılı öncesi ve sonrası kayıt yaptırarak mezun olan öğrencilerin transkriptleri karşılaştırılmak suretiyle yapılması gerektiği, salt diploma esas alınarak yapılan bir değerlendirmenin, "grafik anasanat dalında" uzmanlaşan bir kişinin, fakültenin teşkilat yapısındaki değişiklikler nedeniyle salt diplomasında yazmadığı için "grafik ve fotoğraf/grafik" öğretmenliği alanına atanamaması sonucunu doğuracağı, bu durumun, Anayasa'yla belirlenen eşitlik ilkesine aykırı olacağı açıktır.

Bu itibarla, anılan hususlar incelenmek ve değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.