Danıştay 12. Daire E.2021/4044 K.2024/2488

2- … Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yayımlanan KPSS-2016/1 Tercih Kılavuzundan "Adaylar, aynı düzeyde birden fazla Ortaöğretim/Ön lisans/Lisans eğitim bilgisini ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine kaydını sağlayabileceklerdir.

Bunun yanında, Danıştay Onikinci Daire Başkanlığının 27/06/2013 tarihli ve E:2009/5045, K:2013/5796 sayılı kararı gereğince Teknik Hizmetler ve Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıflarına dahil adayların ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolara (Tekniker, Teknisyen, Hemşire, Ebe, Sağlık Memuru, Sağlık Teknisyeni, Sağlık Teknikeri gibi kadrolara) başvurmak istedikleri takdirde, adaylar alt öğrenim düzey(ler)indeki (ortaöğretim,

ön lisans) mezuniyetlerini de ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine kaydını sağlayabilecekler ve KPSS tercih işlemlerinde en üst öğrenim düzeyinden KPSS'ye girerek elde etmiş oldukları puanları ile alt öğrenim düzey(ler)indeki kadrolara başvuru yapabileceklerdir." ibaresinin çıkartılması nedeniyle, üst öğrenim mezunu iken kendi düzeyinden sınava girerek alt öğrenim kadrolarından tercih yapamamalarına ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Alt öğrenim kadrolarına tercih yapmasına izin veren dava konusu ibarenin 2016/1 Tercih Kılavuzu'ndan çıkarılması nedeniyle 2014 yılında girmiş olduğu Kamu Personeli Seçme Sınavından (KPSS) almış olduğu puan ile alt öğrenimden tercih yapamadığı, alt öğrenimden tercih hakkının elinden alınması nedeniyle tüm emeklerinin boşa gittiği, kazanılmış hakkının geri alındığı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararının 2016 yılında yapılacak KPSS sonrası uygulanması gerektiği, bunun kazanılmış bir hak olduğu, 2016/1 yerleştirme sonuçlarına göre kendisinden daha düşük puana sahip adayların yerleştiği, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI.

BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : Danıştay Onikinci Dairesi'nin 27/06/2013 tarih ve E:2009/5045, K:2013/5796 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 23/11/2015 tarih ve E:2013/4362, K:2015/4294 sayılı kararı ile bozulması üzerine, hem önlisans hem de lisans mezuniyeti olan kimselere, lisans düzeyinden sınava girmek kaydıyla alacağı puan ile önlisans kadrolarına başvuru yapabilme imkânının tanındığı düzenlemeye KPSS 2016/1 Tercih Kılavuzu'nda yer verilmediği, bu düzenlemeye yer verilmemesinin yasal bir zorunluluk olduğu,

adayların mezun oldukları en üst öğrenim düzeyinden sınava alınması ve sadece sınava alındıkları öğrenim düzeyinden tercihte bulunabilmelerinin eşitlik ilkesinin bir gereği olduğu, adayların en üst öğrenim düzeyinden sınava girerek alt öğrenim düzeylerinden tercihte bulunmalarına izin verildiğinde, sınava giren aday sayısı, zorluk düzeyi, standart sapması farklı olan ve dolayısıyla puan dağılımının farklı şekilde oluştuğu bir öğrenim düzeyindeki puanın, bütün bu şartları farklı olan bir başka öğrenim düzeyinden elde edilen puanlarla yarışması gibi olumsuz bir durumla karşılaşılacağı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DAVALI.

BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : Danıştay Onikinci Dairesi'nin 27/06/2013 tarih ve E:2009/5045, K:2013/5796 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 23/11/2015 tarih ve E:2013/4362, K:2015/4294 sayılı kararı ile bozulması üzerine, hem önlisans hem de lisans mezuniyeti olan kimselere, lisans düzeyinden sınava girmek kaydıyla alacağı puan ile önlisans kadrolarına başvuru yapabilme imkânının tanındığı düzenlemeye KPSS 2016/1 Tercih Kılavuzu'nda yer verilmediği, dava konusu düzenlemenin yargı kararının uygulanması niteliğinde olduğu,

yargı kararlarının uygulanmasına ilişkin işlemlerin doğurduğu sonuçların adaylar açısından kazanılmış hak teşkil etmeyeceği, önlisans mezunlarının kendisi gibi önlisans mezunu adaylar arasında bir yarışmaya tabi tutulmasının hakkaniyet gereği olduğu, devlet personel politikası uyarınca ortaöğretim ve lisans mezunlarının istihdam edileceği kadroların bir planlama dahilinde belirlendiği, ortaöğretim mezunu adaylar için öngörülen sınavlara lisans mezunlarının dahil edilerek,

ortaöğretim mezunları için öngörülen kadroların lisans mezunlarınca doldurulmasının ortaöğretim mezunlarının çalışma haklarının elinden alınmasına ve yoğun işsizliğe neden olacağı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Davacı tarafından, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yayınlanan KPSS-2016/1 Tercih Kılavuzu'ndan "Adaylar, aynı düzeyde birden fazla Ortaöğretim/Ön lisans/Lisans eğitim bilgisini ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine kaydını sağlayabileceklerdir.

Bunun yanında, Danıştay Onikinci Daire Başkanlığının 27/06/2013 tarihli ve E:2009/5045, K:2013/5796 sayılı kararı gereğince Teknik Hizmetler ve Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıflarına dahil adayların ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolara (Tekniker, Teknisyen, Hemşire, Ebe, Sağlık Memuru, Sağlık Teknisyeni, Sağlık Teknikeri gibi kadrolara) başvurmak istedikleri takdirde, adaylar alt öğrenim düzey(ler)indeki (ortaöğretim,

ön lisans) mezuniyetlerini de ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine kaydını sağlayabilecekler ve KPSS tercih işlemlerinde en üst öğrenim düzeyinden KPSS'ye girerek elde etmiş oldukları puanları ile alt öğrenim düzey(ler)indeki kadrolara başvuru yapabileceklerdir." ibaresinin çıkarılarak, üst öğrenim mezunu iken kendi düzeyinden sınava girerek alt öğrenim kadrolarından tercih yaptırılmamasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Danıştay Onikinci Dairesinin 21/10/2019 tarih ve E:2017/204, K:2019/7807 sayılı kararıyla; işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın davalı idarenin vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca yapılan temyiz incelemesi sonucu 11/11/2020 gün ve E:2020/441, K:2020/2368 sayılı kararla, Danıştay Onikinci Daire kararının bozulduğu anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında. Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde.

Danıştay idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde, bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı, hükme bağlandığından; ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davalarda verilen kararların, temyiz incelemesi sonucunda ilgili dava daireleri kurulunca;

usul veya esas bakımından yeniden bir araştırma, inceleme yapılmasını veya maddi ve hukuki olayın yeniden yorumlanmasını gerektirmeyecek sebeplerden biri nedeniyle bozulması durumunda, ilk kararı veren Danıştay dava dairesine “ısrar hakkı” tanınmamıştır. Dolayısıyla, kararı bozulan Danıştay dava dairesinin bu tür bozma kararlarına uyması yasa gereğidir.

Bu durumda 2577 sayılı Yasanın anılan maddeleri uyarınca Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların bozulması halinde ısrar olanağı bulunmadığından, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararında yer alan gerekçelerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Dairemizin 21/10/2019 tarih ve E:2017/204, K:2019/7807 sayılı dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararına karşı davalı idareler tarafından temyiz yoluna başvurulması sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/11/2020 tarih ve E:2020/441 K:2020/2368 sayılı kararıyla; temyiz isteminin kabulü ile Dairemiz kararının bozulması üzerine; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı; Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünden (lisans) 2011 yılında, İstanbul Arel Üniversitesi Sağlık Meslek Yüksekokulu Tıbbi Görüntüleme Teknikerliği Bölümünden (önlisans) 2016 yılında mezun olmuştur. Üst öğrenim mezunu iken kendi düzeyinden sınava giren adayların, alt öğrenim kadrolarından tercih yapabilmesine izin veren dava konusu ibareye, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yayımlanan Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) 2016/1 Tercih Kılavuzu'nda yer verilmemesi nedeniyle, mezun olduğu önlisans kadrolarına başvuru yapamadığından bahisle görülmekte olan bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın kamu hizmetlerine girme hakkının düzenlendiği 70. maddesinde; "Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiç bir ayırım gözetilemez. " hükmü yer almaktadır.

03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 6. maddesinde; KPSS'nin usul ve esasları, içeriği, puan türleri ve hesaplama yöntemi, başvuru yapacakların öğrenim düzeyi, sınavdan elde edilecek puan türlerinin yerleştirmede ve giriş sınavına çağrıda kullanılmasına ilişkin esasların Devlet Personel Başkanlığı ve ÖSYM tarafından müştereken belirleneceği ve bu usul ve esaslara uygun olarak bir KPSS Kılavuzu ve Başvuru Belgesi hazırlanacağı düzenlenmiştir.

Söz konusu düzenlemeye dayanılarak çıkarılan KPSS-2016/1 Tercih Kılavuzu'nda;

"...

1.3 Adayların bu kılavuzda yer alan kadro ve pozisyonları tercih edebilmeleri için, 5-6 Temmuz 2014 ve 27-28 Eylül 2014 tarihlerinde yapılmış olan Kamu Personel Seçme Sınavlarından (2014-KPSS Lisans ve 2014-KPSS Ortaöğretim/Önlisans) birine girmiş ve bu sınavların en az birinden ilgili KPSS puanını almış olmaları gerekir.

1.4 Yerleştirme işlemlerinde ortaöğretim mezunları için KPSSP94, önlisans mezunları için KPSSP93 ve lisans mezunları için KPSSP3 puanı kullanılacaktır.

...

2. TERCİHLERİN YAPILMASI İÇİN GENEL BİLGİLER

Tercihlerin geçerli olabilmesi için tercihlerin ÖSYM’ye internetle gönderildiği gün itibarıyla, sınava girilen öğrenim düzeyindeki bir okuldan veya programdan mezun olunması zorunludur. Tercihlerin internetle ÖSYM’ye gönderildiği gün itibarıyla mezun durumda bulunmayan adayların, yerleştirilmeleri yapılmış olsa bile, atamaları yapılmayacaktır...

...

3. TERCİHLERİN YAPILMASI İLE İLGİLİ İŞLEMLER

...

3.6 ...

Mezun olduğunuz ortaöğretim/ön lisans/lisans programı tercih etmiş olduğunuz kadro/pozisyon için aranan nitelikler ile uyumlu değilse yapmış olduğunuz tercih sistem tarafından kabul edilmeyecektir. Tercihlerinizi yaparken bu durumu göz önünde bulundurunuz.

...

DİKKAT

2014 KPSS'de; * Orta öğretim düzeyinde sınava başvuran; ancak, sınava başvurduğu dönemde lisans mezuniyetini bildirmeyen adayların (14 Mayıs 2014 tarihi ve öncesinde bir lisans programından mezun olan adaylar)

* Orta öğretim düzeyinde sınava başvuran; ancak, sınava başvurduğu dönemde ön lisans mezuniyetini bildirmeyen adayların (24 Temmuz 2014 tarihi ve öncesinde bir ön lisans diploması almaya hak kazanmış adaylar)

* Ön lisans düzeyinde sınava başvuran; ancak, sınava başvurduğu dönemde lisans mezuniyetini bildirmeyen adayların (14 Mayıs 2014 tarihi ve öncesinde bir lisans programından mezun olan adaylar) tercih yapmaları sistem tarafından engellenmiştir.

4.4 Yerleştirmede adayların ÖSYM kayıtlarındaki bilgileri esas alınacaktır. Bu bilgilerde gerçeğe uymayan hususlar tespit edildiği takdirde, yerleştirmesi yapılan adayların kamu kurum ve kuruluşlarınca atamaları yapılmayacak, adaylar bu durumdan dolayı bir hak iddia edemeyeceklerdir.

7. HAK İDDİA EDİLEMEYECEK DURUMLAR

KPSS'de yüksek puan almak, bu kılavuzda yer alan kadro ve pozisyonlara yerleştirmede tek başına bir hak teşkil etmeyecektir. Yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunanlar ile bilgilerindeki tutarsızlıklar yüzünden yerleştirmesi yapılamayan veya daha alt tercihlerine yerleştirilen adaylar bu durumdan dolayı bir hak iddia edemeyecektir. Kamu kurum ve kuruluşlarının atama için öngördükleri niteliklere sahip olmayan adaylar, yerleştirmeden doğan tüm haklarını kaybedeceklerdir." hususları kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Devlet memuru olmayı isteyen adayların, bilgi ölçme suretiyle puan esasına göre sıralanmasına yönelik bir yarışma sınavı olan KPSS, evrensel bir norm olan "eşitler arası yarışma" ilkesi gereği, hukuksal durum itibarıyla denk durumda olanların kendi aralarında yarışmalarının, dolayısıyla aynı öğrenim düzeyindeki adayların birbirleriyle yarışmalarının sağlanması amacıyla, ortaöğretim (lise ve dengi), önlisans (iki yıllık meslek yüksek okulları) ve lisans (dört ve daha fazla süreli yükseköğrenim) olmak üzere üç düzeyde yapılmaktadır.

KPSS'de genel yetenek-genel kültür testlerinin uygulanması ve ortaöğretim ile önlisans kadrolarına yapılacak yerleştirmelerde, genel yetenek-genel kültür bölümünden alınan KPSS puanının esas alınması nedeniyle, adayların mezun olduğu en üst öğretim düzeyinden sınava girmesi, eşitler arası yarışma ilkesinin, bir başka ifadeyle aynı öğrenim düzeyindekiler arasında fırsat eşitliğinin hayata geçirilmesi niteliğindedir. Aynı şekilde, mezun olunan öğrenim düzeyine göre, herkesin sadece mezun olduğu en üst öğrenime uygun kadroya atanmak için başvuruda bulunabilecek olmasının da söz konusu ilkenin gereği olduğu açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; 2016/1 Tercih Kılavuzu'ndan dava konusu ibarenin çıkarılması neticesinde, hem önlisans hem de lisans mezuniyeti olan kimselere, lisans düzeyinden sınava girmek kaydıyla alacağı puan ile önlisans kadrolarına başvuru yapabilme imkanının kaldırıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı idarece, söz konusu düzenlemeye yer verilmesi ve sonrasında söz konusu düzenlemenin Tercih Kılavuzu'ndan çıkarılmasına gerekçe olarak, Danıştay Onikinci Dairesinin 27/06/2013 tarih ve E:2009/5045, K:2013/5796 sayılı iptal kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/11/2015 tarih ve E:2013/4362, K:2015/4294 sayılı kararı ile bozulması gösterilmektedir. Anılan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına karşı yapılan karar düzeltme istemi ise 30/10/2017 tarih ve E:2016/3133, K:2017/3294 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Dava konusu işlem ile, herkesin, mezun olduğu en üst öğrenim düzeyine ilişkin sınava girip, bu sınavdan alınan puan ile başvuruda bulunmasının sağlanması ve aynı zamanda eşitler arasında ayrımcılığın ortadan kaldırılması amacıyla hem alt hem de üst öğrenim düzeyinden mezuniyeti olan kimselerin, en üst öğrenim düzeyinden sınava girmek kaydıyla alacağı puan ile alt öğrenim düzeyinden mezun olanlara ilişkin kadrolara başvuru yapmasının engellenmesine ilişkin şartların konulmasında, hukuka ve hakkaniyete aykırılık görülmemiştir.