Danıştay 12. Daire E.2021/4333 K.2021/2711

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ilk inceleme ile görevli Tetkik Hâkimi ...'nın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 703 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname ile değişik 24. maddesinde.

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak, Cumhurbaşkanı kararlarına, Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,

Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını karara bağlayacağı. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal ve tam yargı davalarını çözümleyeceği.

2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-a maddesinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği. 15/1-a maddesinde, 14. maddenin 3/a bendine göre adlî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idarî yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinde ise, idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkemenin sırasıyla, (a) zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili; (b) zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer; (c) diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer idari mahkemesi olduğu, hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinden, Danıştayın ilk derece mahkemesi sıfatıyla inceleyeceği uyuşmazlıkların sayma yoluyla belirlendiği ve bunlar dışındaki idari uyuşmazlıkların idare mahkemelerinin görevinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; Çankırı Karatekin Üniversitesinde avukat kadrosuna yerleştirilen davacı tarafından, İzmir Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz neticelendiğinin bildirilmesi üzerine atamasının yapılmadığı; daha sonra, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemi ile bu işlemin geri alınması, kaldırılması ve yerine yeni bir işlem tesis edilmesi talebiyle İzmir Valiliğine yaptığı başvurunun reddine dair işlemin yargı kararı ile iptal edildiği, bu sebeple temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği ileri sürülerek manevi tazminat istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu duruma göre; dava konusu istemin ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda çözümlenmesi gereken nitelikteki uyuşmazlıklardan olmadığı anlaşıldığından, İzmir Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünce tesis edilen ve ... İdare Mahkemesi kararıyla iptal edilen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinin birinci fırkasının (a) bendi uyarınca ... İdare Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.