Danıştay 12. Daire E.2021/518 K.2021/573

Dava konusu istem: İstanbul İli, Bağcılar İlçe Müftüsü olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştime Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde yer alan ortak niteliği kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; olayda, davacının memuriyetinin sona erdirilmesine yol açacak kadar önemli bir hususun, şüpheye yer vermeyen bir kesinlikle ortaya konulması gerektiği göz önüne alındığında, soruşturmaya konu mesaj içeriklerinin davacının telefonundan yada başka bir şekilde davacı tarafından üretildiğine dair dosya içerisinde somut bilgi ve belgenin yer almadığı, soruşturma aşamasında mesaj içeriklerinin gerçekliğine ve/veya mesajların bir bayana gönderildiğine yönelik yeterli araştırma ve incelemenin de yapılmadığı,

olay örgüsünün hukuken her türlü kuşkudan uzak şekilde belli bir mana bütünlüğü içerisinde ortaya konulmadığı, bu durumda; somut deliller elde etmek adına gerekli ve yeterli inceleme ve araştırmalar yapılmaksızın nihayete erdirildiği anlaşılan eksik soruşturma esas alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde, hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... ; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ekran görüntülerine bakıldığında, konuşmalarda kişinin kendi hesabından yazdığı, mesajların ekranın sağında, karşı tarafın konuşmalarının ise ekranın sol tarafında yer aldığı, ekran görüntülerini eşinin hesabı görüntüleri aldığı telefonda açıkken çektiğinin açık olduğu, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararımızda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, ... İlçe Müftüsü olarak görev yapan davacı hakkında, ... il Müftülüğü Vaizi ... 'nin ... İl Müftüsü ... 'ye Whatsapp üzerinden eşi olan davacının evli ve 2 çocuklu bir kadınla şahsını aldattığına, şahsının ve çocuklarının perişan halde olduklarına dair bir mesaj gönderdiği ve konu ile ilgili olarak görüşmek için randevu talebinde bulunduğu, ... 'nin söz konusu mesajla birlikte eşi olan davacı ve ... isimli evli bir kadın arasında gerçekleştiğini iddia ettiği sosyal medya çıktısını göndermesi üzerine davacı hakkında soruşturma başlatılmıştır.

Soruşturma sonucunda düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı raporda özetle; ...'nin eşi olan davacı ile ilgili şikayetinden vazgeçtiği, konunun yanlış anlaşılmadan kaynaklandığını, sosyal medya çıktılarının kime ait olduğu ve ne şekilde elde ettiği konularında bilgi vermekten imtina ettiği, ...'nin ifadesinin alınması esnasında sürekli ağlaması,

olayın aslı ile ilgili aydınlatıcı bilgiler verme yerine ısrarla konu ile ilgili soru sorulmasını istememesinin söz konusu iddianın doğruluğunu teyit ettiğinden bahisle, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/B-(d) maddesi uyarınca kınama cezasıyla cezalandırılması ve Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde belirtilen ortak nitelik şartını kaybettiği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Söz konusu rapordaki teklif esas alınarak tesis edilen Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulu'nun ... tarih ... tarihli kararı ile davacının Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesindeki anılan şartı kaybettiğinden bahisle Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesine karar verilmiş, bu karar Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararı ile onaylanmıştır. Bunun üzerine, davacının görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" şartına yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren sebepler arasında sayılmıştır.

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendi ile aynı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Yönetmelikte aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için, ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması" ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması gerektiği'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya isnat edilen fiil nedeniyle, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde yer alan, "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu" şeklindeki ortak niteliği davacının kaybedip kaybetmediğine yönelik, görev yaptığı yerde yaşayan başkaca şahısların ifadelerine başvurulmaksızın sonuçlandırılan soruşturmanın yetersiz olduğu görülmüştür.

Başka bir ifadeyle, davacıya isnat edilen fiillerin, yönetmelikte aranan ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması" ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması gerektiği'' şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği yönünden inceleme yapılmadığı dolayısıyla, adı geçen yönetmeliğin 5/1-(b) maddesinde yer alan ortak niteliği davacının kaybettiğine ilişkin bir tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda; somut deliller elde etmek adına gerekli ve yeterli inceleme ve araştırmalar yapılmaksızın nihayete erdirildiği anlaşılan eksik soruşturma esas alınmak suretiyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.