Danıştay 12. Daire E.2021/5277 K.2023/1567

Dava konusu istem : Bursa Ulaştırma Bölge Müdürlüğünde mühendis olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…kararla; davacı hakkında tanzim edilen soruşturma raporu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 124. maddesinin ikinci fıkrası ile 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinde;

davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak suçunu işlediği soruşturma raporunda yer alan ve davacı tarafından verilen 21/09/2012 tarihli ifade ile 10/12/2012 tarihli ek ifadede bölge müdür yardımcısından aldığı talimatlar doğrultusunda usulsüz işlemler yaptığını ikrar ettiğinden, usulüne uygun yürütülen soruşturma sonucu üzerine atılı fiilin karşılığı olan disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu …İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkeme tarafından, istinaf dilekçesinde belirtmiş oldukları hiç bir hususun dikkate alınmadığı ve gerekçesiz bir şekilde istinaf talebinin reddedildiği, işlendiği iddia edilen suçun Türk Ceza Kanunu’nda açıkça tanımlanmış olması nedeniyle, bu suçu işleyip işlemediğinin; ancak, ceza mahkemesince verilecek karar sonucunda belirlenebileceği, Bakanlık müfettişleri tarafından eksik ve taraflı yürütülen soruşturma neticesinde, Yüksek Disiplin Kurulunca objektiflikten uzak, gerçeklikle bağdaşmayan bir karar alındığı, bu eksik soruşturma nedeniyle verilen kararın, telafisi mümkün olmayan maddi manevi mağduriyetine sebep olduğu,

söz konusu işlendiği iddia edilen suç ile ilgili davanın, …Ağır Ceza Mahkemesinde …Esas numarası ile adli süreci devam ettiği, Bakanlık Müfettişlerinin kurumda yapmış oldukları soruşturma incelendiğinde; soruşturmanın tamamen taraflı ve eksik olup yönlendirmelerle kurulu bir senaryo üzerinden yürütüldüğünün anlaşıldığı, 2006 yılında kurumun özelleştirilmesi ile havuza düşerek Devlet Personel Dairesi tarafından Ulaştırma Bakanlığı Bursa Bölge Müdürlüğünde Teknik Hizmetler sınıfında mühendis kadrosuyla göreve başladığı;

ancak, kurum amirlerinin yapmış oldukları yanlış görevlendirmeler nedeniyle mesaisinin tamamını yıllarca mesleğinde edindiği bilgi ve tecrübesinin dışındaki işlerde çalışarak geçirmek zorunda kaldığı, usulsüz devir dosyaları nedeniyle Bakanlıkça Bölge Müdürlüğünde başlatılan soruşturma sırasında gerek kurum personelinin gerekse iş takipçilerinin Bakanlık müfettişine verdiği ifadelerle hazırlanan müfettiş raporlarına göre; kurumda belli bir düzen ve disiplinin olmadığının belirtildiği, bilgi sahibi olmadığı ve mevzuatını tam olarak bilmediği bir alanda çalışmaya zorlandığı, görevini iyi niyetle yapmaya çalıştığı;

ancak, her şeye rağmen Devlet Memurluğundan çıkarılmayı gerektirir hiçbir suç işlemediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Gerek Denetim Hizmetleri Başkanlığının soruşturma raporuyla ve gerekse Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla davacının memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunduğu hususları tespit edildiğinden, bu eyleminden dolayı davacının 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak hükmü uyarınca Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası ile cezalandırıldığı,

davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması usul ve mevzuata uygun olarak yapılmış olup eylemin dosya kapsamında sabit olduğu, davacının müfettişlere verdiği ifadesinde yaptığı usulsüz işlemleri ikrar ettiği dosyaya sunulan soruşturma dosyası ile sabit olduğu, bu eyleminden dolayı davacıya verilen Devlet memurluğundan çıkarma cezası usule ve hukuka uygun olup bu yönde verilen davanın reddi kararının da dosya kapsamına ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa Ulaştırma Bölge Müdürlüğünde mühendis olarak görev yapmakta olan davacı ile bazı çalışanlar hakkında; yetki belgesi devir işlemlerinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde öngörüldüğü şekilde yapılmadığı ve yetki belgelerinin devir işlemlerinde birtakım usulsüz işlemler yapıldığı gerekçesiyle yapılan soruşturma neticesinde, davacı hakkında disiplin yönünden; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun …tarih ve …sayılı kararı ile, getirilen teklif doğrultusunda davacının "devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılması üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiş, aynı Kanun'un 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde, disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak değerlendirme yapılmak suretiyle hükme esas alınması gerektiği de açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacı hakkında "ikna suretiyle irtikap", "rüşvet vermek", "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçlarından dolayı yapılan yargılama sonucunda, …Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile, "ikna suretiyle irtikap" suçundan hüküm verilmesine yer olmadığına; "rüşvet vermek" ve "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçlarından ise, davacının mahkumiyetine karar verildiği, kararın henüz istinaf aşamasında olduğu ve kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.