Danıştay 12. Daire E.2021/5298 K.2022/1288

Dava konusu istem: ... A.Ş. Diyarbakır Fabrika Müdürlüğünde kapsamdışı statüde sözleşmeli başmühendis olarak görev yapmaktayken, aylık ve harcırahının ödenmediğinden bahisle 23/01/2009 tarihinde iş akdini fesheden davacı tarafından, 23.361,44-TL kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren işletilecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince; davanın reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın Danıştay Onikinci Dairesinin 25/09/2019 tarih ve E:2018/7128, K:2019/6720 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyulmak suretiyle; yargı kararı üzerine davalı idaredeki görevine yeniden atanan ve 04/12/2008 tarihi itibarıyla görevine başlaması gerektiği ihtarını içeren tebligatın yapılmasına rağmen, belirtilen sürede görevine başlayarak,

ilgili bankada aylık hesabı açtırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının II. bendinin (e) alt bendi kapsamında haklı nedenle sözleşmesini feshettiğinden bahsedilemeyeceğinden, kıdem tazminatına hak kazanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Resmi bir kurum niteliğindeki davalının, bildirimlerini yazılı şekilde yapması gerektiği; 04/12/2008 tarihi itibarıyla görevine başlaması gerektiği yolundaki ihtarın kendisine değil, aynı yerde görevli başka bir personele tebliğ edildiği, söz konusu yazıyla ilgili kendisine bilgi de verilmediği; öte yandan, idaredeki görevine sağlık sebepleri nedeniyle başlayamadığı, ilgili sağlık raporlarını daha önce dava dosyasına sunduğu; davalı idarece iddia edildiğinin aksine, ilgili bankada aylık hesabı açtırması için kendisine telefonla da bilgi verilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, ... A.Ş. Genel Müdürlüğüne bağlı Diyarbakır Su Tribünü ve Jeneratör Fabrikasında çalışmaktayken 20/04/2007 tarihinde ... A.Ş. Genel Müdürlüğüne (Ankara) atanmış, söz konusu atama işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu atama işleminin iptali üzerine ... tarih ve ... sayılı işlemle Diyarbakır ilindeki fabrikaya yeniden atanmıştır.

İdarece 2008 Kasım döneminde davalı idareye bağlı ...Trafo Merkez Şantiye Şefliğine geçici olarak görevlendirilen davacıya hitaben düzenlenen ve yargı kararı üzerine atandığı Diyarbakır Su Tribünü ve Jeneratör Fabrikasında 04/12/2008 tarihi itibarıyla göreve başlaması gerektiğine ilişkin bildirim, TEİAŞ - ...Trafo Merkezi, ... Mevkii, ... Yanı - ... adresinde görevli personel ...'e 22/11/2008 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Sağlık mazereti sebebiyle 02-06/12/2008, 13 - 22/12/2008, 22/10/2008-10/01/2009, ve 10-21/01/2009 tarihleri arasında Fabrikadaki görevine başlamayan davacı, aynı zamanda Diyarbakır İşletme Müdürlüğünün ... A.Ş. ile olan protokol anlaşmasının sona ermesi ve idare ile ... A.Ş. arasında 12/11/2008 tarihli protokol imzalanmasına karşın, ilgili banka şubesinde aylık hesabı açtırmamıştır.

Davacı tarafından, 05/12/2008 ilâ 23/01/2009 tarihleri arasında aylık ve diğer özlük alacaklarının ödenmediğinden bahisle, Diyarbakır 1. Noterliğince düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ihtarnameyle davalı idareye başvurularak, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının II. bendinin (e) alt bendi kapsamında iş akdi feshedilmiş, kıdem tazminatı ile ödenmeyen aylık ve harcırahlarının verilmesi istenilmiştir.

Davalı idare tarafından söz konusu başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4857 sayılı İş Kanunu'nun "Tanım ve şekil" başlıklı 8. maddesinde iş sözleşmesinin, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşme olduğu.

"İşçinin haklı nedenle feshi" başlıklı 24. maddesinin (II) nolu fıkrasının (e) bendinde, işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse, süresi belirli olsun veya olmasın işçinin, iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebileceği.

"Derhal fesih hakkını kullanma süresi" başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında, 24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamayacağı.

"Ücret ve ücretin ödenmesi" başlıklı 32. maddesinde, ücretin genel anlamda bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olduğu, ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödeceği, çalıştırılan işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda;

tabi olduğu vergi mükellefiyeti türü, işletme büyüklüğü, çalıştırdığı işçi sayısı, işyerinin bulunduğu il ve benzeri gibi unsurları dikkate alarak işverenleri veya üçüncü kişileri zorunlu tutmaya, banka hesabına yatırılacak ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının, brüt ya da kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar üzerinden olup olmayacağını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanlığının müştereken yetkili olduğu,

çalıştırılan işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının, özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişilerce, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakların özel olarak açılan banka hesapları dışında ödenemeyeceği.

"Ücretin gününde ödenmemesi" başlıklı 34. maddesinde ise, ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçinin, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabileceği, bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri halinin sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemeyeceği, gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanacağı, kuralları getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, davalı idaredeki görevine yargı kararıyla atanan davacının, davalı idarenin personelin aylıklarının ödenebilmesi için 12/11/2008 tarihinde protokol imzaladığı ... A.Ş'de aylık hesabı açtırmadığı halde, ilgili dönem aylıklarının ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip edemeyeceğine ilişkindir.

Dosya kapsamının incelenmesinden, 20/04/2007 tarihli atama işleminin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği; davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacının Diyarbakır ilindeki görevine yeniden atandığı; bu sırada davalı idareye bağlı ...

Trafo Merkez Şantiye Şefliğine geçici olarak görevlendirilen davacıya, Diyarbakır Su Tribünü ve Jeneratör Fabrikasında 04/12/2008 tarihi itibarıyla görevine başlaması gerektiğine ilişkin bildirimin tebliğ edilmek üzere gönderildiği; ancak, söz konusu bildirimin davacıya değil, görev yaptığı ...Trafo Merkezinde görevli diğer bir personel olan ...'e 22/11/2008 tarihinde tebliğ edildiği; dosya kapsamında, ilgili yazının davacıya tebliğ edildiğine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı;

diğer taraftan, sağlık mazereti sebebiyle 02-06/12/2008, 13-22/12/2008, 22/10/2008-10/01/2009, ve 10-21/01/2009 tarihleri arasında raporlu olan davacının, yargı kararı üzerine atandığı fabrikadaki görevine başlamadığı; davacı tarafından 12/11/2008 tarihinde aylık protokolü imzalanan ... A.Ş.'de hesap açılarak, hesap bilgilerinin davalı idareye bildirilmemesi nedeniyle, davalı idarece davacıya ödeme yapılamamış olduğu anlaşılmaktadır.

Anılan yargı kararı gereğince Diyarbakır Su Tribünü ve Jeneratör Fabrikasında 04/12/2008 tarihi itibarıyla görevine başlaması gerektiğine ilişkin bildirimin, aynı yerde görev yapan bir başka personele tebliğ edilmesinin mevzuata uygun olmadığı; diğer taraftan, protokol imzalanan ...

Bankası A.Ş'de aylık hesabı açtırması gerektiğine ilişkin davalı idarece davacıya yapılmış usulüne uygun yazılı bir bildirimin bulunmadığı; sağlık mazereti sebebiyle 02-06/12/2008, 13-22/12/2008, 22/10/2008- 10/01/2009, ve 10-21/01/2009 tarihleri arasında davalı idaredeki görevine başlamamış olması nedeniyle, anılan bankada maaş hesabı açtırılmamasında davacıya izafe edilebilecek kusur bulunmadığı;

öte yandan, göreve başlama ve banka değişikliğine ilişkin yazılı bildirim ilgili personele usulüne uygun ve yazılı şekilde tebliğ edilmeksizin, davacının verilen süre içerisinde göreve başlamadığından ve parasal haklar yönünden alacaklı temerrüdünün oluştuğundan söz edilmesine imkân bulunmadığından, usulüne uygun yazılı bildirimde bulunmayan ve davacıya ödenmesi gereken miktarı uhdesinde tutarak hareketsiz kalan davalının, ilgili dönem aylık ve diğer alacakların ödenmemesinde kusurlu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının II. bendinin (e) alt bendi kapsamında iş akdini haklı nedenle derhal fesih hakkı bulunan davacıya, anılan madde gereğince fesih hakkını kullanması nedeniyle kıdem tazminatı ile ödenmeyen aylık ve diğer alacaklarının ödenmesi gerektiğinden, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.