Danıştay 12. Daire E.2021/5448 K.2024/2896

Dava konusu istem: Gaziantep Adliyesinde icra müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, Büyükçekmece icra müdür yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde hakkındaki iddialar nedeniyle başlatılan soruşturma neticesinde ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak,'' fiilini işlediğinden bahisle getirilen teklif doğrultusunda,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında bulunan Cumhuriyet Başsavcılığı Soruşturma dosyasına ait bilgi ve belgeler, ifade tutanakları, bilirkişi raporları ve diğer tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; icra müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının kayınvalidesi ...ye ait banka hesabında yüksek miktarda para transferlerini olduğu, bu transferlerin davacıyla ilgili olan kişilerle olması nedeniyle bu hesabın davacıyla ilgili para transferlerini gizlemek için kullanıldığını gösterdiği,

soruşturma dosyasında yer alan diğer tanık ifadeleri de dikkate alındığında, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede olan disiplin cezasına konu "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilinin işlediği hususunun sübuta erdiği anlaşıldığından,

eylemine uyan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü kapsamında Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Soruşturmanın yetkisiz disiplin amiri tarafından açıldığı, disiplin cezası için Kanunda emredilen iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, muhakkik tayin edilen kişinin üst veya eşit bir görevde olmadığı, isimsiz, imzasız, somut delillere dayanmayan dilekçeler ile disiplin soruşturmasının başlatılamayacağı, savunma hakkının kısıtlandığı, takdir yetkisinin keyfi uygulandığı, disiplin cezası verilebilmesi için ceza yargılaması neticesindeki hükmün kesinleşmesi gerektiği, bilirkişi heyetince inceleme sonucunda isimsiz şikayet dilekçesi ile atılan iftiraların gerçek olmadığının tespit edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusu istemini içerir 18.09.2015 tarihli ihbar üzerine davacı hakkında "Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak", "Suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak", "Rüşvet almak", "Rüşvet vermek" ve "Kamu kurumlarının ihalelerine fesat karıştırma" suçlarından ... soruşturma nolu dosya ile adlî soruşturma başlatıldığı, davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda hazırlanan ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda; "iddia konusu suç örgütü ile irtibatlı olduğunun tespit edildiği,

banka hesap hareketlerine dair yaptırılan bilirkişi incelemesinde hesabına bahsi geçen soruşturmada şüpheli sıfatıyla yer alan kişilerden yüklü miktarda para transferlerinin olduğunun görüldüğü, gönderilen bu paraların yapılan usulsüz işlemler karşılığında verilen rüşvet paraları olduğu, bu rüşvet paraları paylaşılırken davacının kayınvalidesine ait hesabın aktif olarak kullanıldığı, şüphelilerden bir kısmının yedieminlik faaliyeti yürüten otopark işletmecileri olduğu, bu kişilerle para transferlerinin olduğu, böylece suç işlemek amacıyla kurulduğu iddia olunan örgüte üye olduğu,

rüşvet alıp verdiği ve kamu ihalelerine fesat karıştırdığı değerlendirilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, savunması alındıktan sonra 20/02/2018 tarih ve 39 sayılı Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 124. maddesinin ikinci fıkrasında.

"Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125. maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir." kuralına yer verilmiş, 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde.

"Devlet memurluğundan çıkarma. "Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır." şeklinde tanımlanmış, aynı maddenin (g) alt bendinde. "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak ilave gerekçe olacak şekilde hükme esas alınması gerektiği de açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmesi nedeniyle, "Kamu kurum veya kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırmak" suçundan davacı hakkında açılan davada, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiği, anılan karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile istinaf isteminin kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; yukarıda bahsi geçen ceza davalarının sonuçlarına göre disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.