Danıştay 8. Daire E.2021/5496 K.2024/3574

Dava konusu istem: Ankara ili, ... ilçesi sınırları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan S:... sayılı II-a grubu maden işletme ruhsat sahası için 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında alınması zorunlu izinlerin süresi içerisinde alınmadığından bahisle aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 15/12/2017-15/12/2018 tarihleri arasındaki dönem için 77.632,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11.fıkrasının, 18/02/2015 tarihinde yürürlüğe giren 6592 sayılı Yasa ile değiştirildiği, bu değişikliklerin, ruhsat iptali ve teminatın irat kaydedilmesi yaptırımlarının, idari para cezasına dönüştürülmesine ilişkin olduğu,

ruhsat iptali yaptırımı yerine idari para cezası uygulanmasının ruhsat sahipleri açısından daha lehe bir uygulama olarak değerlendirilmesi gerektiği, uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından işletme ruhsatının yürürlüğe girdiği 15/12/2014 tarihinden itibaren 3 yıl içinde işletme izninin alınabilmesi için gerekli olan ÇED belgesi alınmış ise de, işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı idareye sunulamadığı sabit olduğundan,

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/11 maddesi uyarınca 15/12/2017-15/12/2018 tarihleri arasındaki dönem için 77.632,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıktaki olayların zaman içindeki seyri nazara alındığında; ilgili idarelere süresinde başvuran ve yaptığı başvurular ve girişimlerden, gerekli olan izinleri tamamlayarak bir an önce söz konusu madeni işletmeye başlama iradesine sahip olduğu anlaşılan davacı şirketin, ruhsat sahası içerisindeki mera alanının tahsis amacı değişlikliği talebinin ilgili idarece reddi nedeniyle gerekli izinleri alamadığı anlaşılmakta olup, söz konusu izinlerin süresinde davalı idareye tevdi edilememesinde, davacı şirkete atfı kabil bir kusurun bulunmadığı sonucuna varılmakla, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı tarafın diğer kurumlardan alması gereken izinlerle ilgili diğer kurumların süresi içinde ret ya da kabul işlemlerine ilişkin nasıl bir faaliyet yürüttüğünün incelenmesi gerektiği, diğer kurumların taleplerini süresi içinde cevaplamayıp haklarını sürüncemede bıraktıkları, haksız olarak taleplerine karşı zımni /açık red cevabı aldıkları iddialarına karşı idari ya da yargı yollarına başvurulup başvurulmadığının sorgulanması gerektiği, yapılan işlemlerin, 6592 sayılı Kanunla değişik 3213 sayılı Maden Kanunun hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, dava konusu işlemin hukuka ve yasaya uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

GEREKÇEDE KARŞI OY

Dava, Ankara ili, ... ilçesi sınırları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan S:... sayılı II-a grubu maden işletme ruhsat sahası için 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında alınması zorunlu izinlerin süresi içerisinde alınmadığından bahisle aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 15/12/2017-15/12/2018 tarihleri arasındaki dönem için 77.632,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin .... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında, "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." düzenlemesine. "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasının ilk cümlesinde dava konusu işlem tarihiyle yürürlükte olan halinde, "... bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır." düzenlemesine.

3. fıkrasında. "Bakanlık, mülki idare amirlikleri ve il özel idareleri tarafından bu Kanuna göre verilen idari para cezaları hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından işletme ruhsatının yürürlüğe girdiği 15.12.2014 tarihinden itibaren 3 yıl içinde işletme izninin alınabilmesi için gerekli olan ÇED belgesi alınmış ise de, işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı idareye sunulamadığı sabit olduğundan, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/11 maddesi uyarınca zorunlu yasal izinlerin belirlenen yasal sürede alınamadığından bahisle dava konusu idari para cezasının tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mevzuatta belirtilen izinlerin süresi içerisinde alınamadığı sabit olduğundan, davacı şirketin idarî para cezasıyla cezalandırılmasında mevzuata aykırılılık bulunmamakla birlikte, davalı idarece yıllar itibariyle yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle 15/12/2017 - 15/12/2017 dönemi için 62.743,00-TL idari para cezası uygulanması gerekirken, ilgili dönem için 77.632,00-TL'lık tutar uygulanmak suretiyle idari para cezası tahakkuk ettirilmesinde hukukî isabet bulunmadığından, temyize konu kararın belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.