Danıştay 12. Daire E.2021/5842 K.2024/966

Dava konusu istem : İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Zabıta Daire Başkanlığı, Zabıta Denetim Şube Müdürlüğünde zabıta memuru olarak görev yapmakta iken 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 94. maddesi uyarınca memuriyetten çekilmiş sayılan davacının, hakkında yapılan soruşturma sonucunda, anılan Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının E bendinin (d) alt bendi uyarınca "özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek" fiilini işlediğinden bahisle "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun (Encümen Kararı) ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dava dosyasında bulunan ve davacının göreve gelmediği günleri belirtir tutanaklar incelendiğinde; davacının 2017 yılı içerisinde toplam 34 gün göreve gelmediğinin sabit olduğu ve davacının bu günlerde göreve gelmemesine ilişkin geçerli bir mazeret sunamadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Çalıştığı dönem boyunca rahatsızlıkları nedeniyle mazereti bulunmasına rağmen davalı idarece kendisine mobbing uygulandığı, bu sebeple psikolojisinin de bozulduğu, hakkında yapılan disiplin soruşturmasının usule ve yasaya aykırı olduğu, göreve gelmediğine ilişkin tutanaklara, mesaide olup olmadığına bakılmaksızın imza attırıldığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

04/01/2018 tarihli savunma istem yazısının usule uygun olmadığı görüldüğünden, temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Zabıta Daire Başkanlığı, Zabıta Denetim Şube Müdürlüğünde zabıta memuru olarak görev yapmakta iken 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 94. maddesi uyarınca memuriyetten çekilmiş sayılan davacının, hakkında yapılan soruşturma sonucunda, anılan Kanunun 125. maddesinin birinci fıkrasının E bendinin (d) alt bendi uyarınca "özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek" fiilini işlediğinden bahisle "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun (Encümen Kararı) ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (d) alt bendinde, özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen Anayasa'nın 129. maddesinin gerekçesinde, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak Anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinde, ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin sicil dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, sicil dosyası hariç, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmüne, 130. maddesinde, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

130. maddede diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken, 129. maddeyle memuriyetten çıkarma cezası açısından, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden veya vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanınmış bulunmaktadır. Yasa koyucu disiplin cezası bakımından ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür

Anayasa ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda alıntısı yapılan maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Yüksek Disiplin Kurulunca hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye son savunma hakkı tanınması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacıdan ... tarih ve ... sayılı yazı ile 657 sayılı Kanun'un 130. maddesi uyarınca savunmasının istenildiği görülmekle beraber, davacıdan anılan Kanun'un 129. maddesi kapsamında hakları hatırlatılarak son savunması alınmadan Yüksek Disiplin Kurulunca Devlet memurluğundan çıkarma cezası verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri uyarınca, işlediği fiil nedeniyle hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacının, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca son savunması alınmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.