Danıştay 12. Daire E.2021/5931 K.2024/2495

Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde "çocuk eğiticisi" olarak görev yapan davacının, 2020 yılı itibarıyla hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

16/01/2020, 04/03/2020 tarihli ara kararlarıyla, davalı idareden davacının hizmetine ihtiyaç duyulmamasının somut gerekçeleri sorularak "çocuk gelişimi ve eğitimi" kadrosu olup olmadığı, böyle bir kadro varsa dolu-boş kadro durumunun ne olduğu, davacının Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğünde de görevlendirildiği görüldüğünden, bu birimde de, kadro durumunun sorulması üzerine, davalı idare tarafından verilen ... tarih ve E:... sayılı cevabi yazıda.

Belediye kadro cetvelinde çocuk gelişimi ve eğitimi alanında sağlık hizmetleri sınıfında 1 adet çocuk gelişimcisi ve genel idare hizmetleri sınıfında 1 adet çocuk eğiticisi olmak üzere 2 adet kadro olduğu ve tamamının boş bulunduğu, davacının çalıştığı "çocuk eğiticisi" kadrosunun Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile memur kadrosunda değişiklik yapılmak suretiyle ihdas edildiği, söz konusu kadronun iptali yönünde alınmış bir meclis kararı olmadığı, davacının Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğünde büro görevlisi olarak görevlendirildiği belirtilerek,

davacının hizmetinin gerektirdiği pozisyonunun bulunmaması ve hizmetine ihtiyaç kalmaması ile Belediyenin borç yükünün işleme dayanak olarak gösterildiği ve Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında ileri sürülen nedenlerden bahsedilmekle yetinildiğinin görüldüğü, bu nedenle davacının başarısız veya yetersiz olduğu ya da hizmetine ihtiyaç kalmadığı davalı idare tarafından somut bir biçimde ortaya konulamadığı gibi, davacının çalıştığı kadronun da halen mevcut ve boş olduğu, bu nedenle de davacının hizmet sözleşmesinin uzatılmamasının haklı bir nedene dayanmadığı,

ayrıca Belediyenin borç yükü altında bulunmasının tek başına sözleşmenin yenilenmemesine haklı gerekçe olamayacağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu idari işlemden önce ... tarih ve ... sayılı işlemle davacının sözleşmesinin feshine karar verildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle davacı tarafından ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasıyla açılan davada, yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi üzerine yıl sonunda sözleşmenin yenilenmeyeceğinin bildirilmesinin gerektiği, sözleşmenin 2020 yılı için yenilenmeyeceğinin bildiriminin idari bir işlem olmadığı, sözleşmenin yenilenmemesinin en temel nedeninin Belediyenin içinde bulunduğu mali kriz ve aşırı borç yükü olduğu, gelirlerinin giderlerini karşılamadığı, davacının branşında istihdama ihtiyaç kalmadığından sözleşmenin yenilenmemesinin mevzuata aykırı olmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyanın incelenmesinden; ...tarihinde çocuk eğiticisi olarak göreve başlayan davacının, ... tarihinde sözleşmesinin ... tarihine kadar yenilendiği, davalı idarede faaliyet gösterebileceği çalışma alanının olmaması, davacının hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç bulunmadığından bahisle, davacının hizmet sözleşmesinin süresi sonra ermeden tek taraflı olarak... tarih ve E... sayılı işlemle feshedilmesi üzerine, ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada,... tarih ve K:... sayılı kararla. "Dava konusu olayda, davalı idarece davalı idare bünyesinde çocuk eğiticisine gerek bulunmadığı ve sözleşmede kültürel ve sosyal işler müdürlüğünün yetki ve sorumluluğuna giren bütün işlerde çalışacağı ifade edildiğinden, istihdam amacına düşmeyen bir görev tanımının yapıldığı, davacının hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı ileri sürülmekte ise de;

davacının kültürel ve sosyal işler müdürlüğünde istihdam edildiği ve sözleşmesinde mali hizmetler müdürlüğünün yetki ve sorumluluğuna giren bütün işlerde çalıştırılacağının belirtilerek çalışma alanının geniş tutulduğu dikkate alındığında, belediye bünyesindeki kültürel ve sosyal işler alanında bir başka birimde çalıştırılması imkanının bulunmadığının davalı idare tarafından somut olarak ortaya konulması gerekmekte olup, dava konusu işlemde kamu yararı amacı güdülse dahi,

davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı hususunda herhangi bir somut bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulmaması ve davacı hakkında görevinde yetersiz ve başarısız olduğu veyahut görevini kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından gereği gibi yerine getiremediğinin ortaya konulamaması karşısında, haklı sebebe dayanmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde sebep ve maksat yönlerinden hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği; bu kez davacının sözleşmesinin, kurumda çocuk eğiticisi istihdam edilebilecek bir birim müdürlük ve çalışma alanı bulunmadığı, belediyenin 18 milyon TL borcu olduğu,

mevcut personelin SGK primlerinin ödenemediği, mali dengede borç yükü arttığından bahisle 2020 yılından itibaren geçerli olacak şekilde yenilenmeyeceğine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin tesisi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacının sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih E... sayılı işlem ile ilgili olarak verilen ... .İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararına karşı istinaf talebinde bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı istinaf talebinin reddine ilişkin kararına karşı davalı idarece temyiz talebinde bulunulması üzerine, Danıştay Onikinci Dairesinin 01/06/2021 tarih ve E:2021/2093, K:2021/3325 sayılı kararı ile onama kararı verildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

-657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" şeklinde tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, idarelerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindedir.

Uyuşmazlıkta; davacının, ... Belediyesinde... tarihinde göreve başladığı, dava konusu idari işlemden önce, ... Belediye Başkanlığının... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacının sözleşmesinin feshine karar verildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle davacı tarafından, ....

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasıyla açılan davada yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi üzerine, idarece yıl sonunda sözleşmenin yenilenmeyeceğinin bildirildiği, idare tarafından sözleşmenin yenilenmemesinin en temel nedeninin Belediyenin içinde bulunduğu mali kriz ve aşırı borç yükü olduğu, gelirlerinin giderlerini karşılamadığı, belediyenin borç yükü altında olduğunun bildirildiği anlaşılmakta olup;

dosyadaki bilgi ve belgeler, davalı idarenin işlemin tesisine gerekçe olarak gösterdiği sebepler, davacının Belediyedeki çalışma süresi birlikte değerlendirildiğinde ve yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, sözleşmeli personel istihdamının belirli bir süre ile sınırlandırıldığı ve bu süre sonunda idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda takdir yetkisinin bulunduğu ve bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı da göz önüne alındığında, davalı idare bünyesinde görev yapılan birim, personelin göreve başlama tarihi,

görev alanı gibi kriterler dikkate alınmak suretiyle takdir haklarının kullanılması çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve... K:... sayılı kararı hukuka uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.