Danıştay 12. Daire E.2021/6509 K.2022/2151

Dava konusu istem: Davacının, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünde görev yapmakta iken mülga Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin birinci fıkrasının altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca meslekten çıkarılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ve işlem tarihinden itibaren uğranılan maddi kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazmini ile 1.000.000.000,00-TL ödenmesi istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı ret kararının Danıştay Onikinci Dairesince onanması üzerine, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapmış olduğu başvuru neticesinde, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesi kapsamında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilen 60392/82 nolu karar gereği olarak yargılanmanın yenilenmesi suretiyle dava konusu işlemin iptal edilmesi ve maddi manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesince yargılamanın yenilenmesi isteminin kabul edilerek … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline, davacının özlük ve parasal haklarının (davacının açıkta olduğu sürede başka bir işte gelir getirici faaliyette bulunup bulunmadığının saptanarak, bu miktarın davacının yaşı da göz önünde bulundurulup normal şartlar altında emekli olacağı tarihe kadar alması gereken maaş miktarından mahsup edildikten sonra) tarafına ödenmesine, manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmesi üzerine,

bu kararının davalı idarece uygulanmadığından bahisle yaş haddinden emekliye sevk edilmesine ilişkin … tarih ve …-…-… sayılı işlemin iptali ile şimdilik 10.000-TL maddi ve 140.000-TL manevi tazminatın işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünde komiser rütbesinde görev yapmakta olan davacının … tarih ve … sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile meslekten çıkarılmasına karar verildiği, yargısal sürecin sonucunda meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın.

İdare Mahkemesince iptal edildiği, bunun üzerine davacı tarafından atamasının yapılarak özlük ve parasal haklarının ödenmesi talebiyle davalı idareye yaptığı başvuru sonucu, davacının açıkta kaldığı döneme ilişkin olarak özlük ve parasal haklarının hesaplanarak (204.524,50 TL) ödendiği, ancak davacı komiser rütbesinde olması ve 5434 sayılı Kanun'un 40.maddesine göre de komiser rütbesinde olanların 56 yaşını doldurduklarında yaş haddi sebebiyle ilişkilerinin kesilmesi gerektiğinden atamasının yapılmayarak emekliye sevk edildiği, buna göre; ilgilinin atamasının yasada öngörülen yaş sınırını doldurması sebebiyle yapılamadığından, ...

İdare Mahkemesince verilen iptal kararının davacının göreve tekrar başlatılması sonucunu doğuracak şekilde uygulanması imkanı olmadığı, ayrıca davalı idare yargı kararına uyma iradesinde olduğunu göstererek davacının açıkta kaldığı döneme ilişkin olarak parasal haklarının tazmin edildiği hususu da dikkate alındığında, davacının yaş haddi sebebiyle emekliliğe sevk edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği; öte yandan, davacı rütbesinin yükseltilmediğinden bahisle erken emekli olduğunu iddia etmiş ise de;

davacının komiser rütbesinden emniyet müdürü rütbesine yükseltilmesi fiilen görevde bulunarak liyakat ve başarı durumunun elverişli görülmesi şartına bağlı olarak idarenin takdirinde olduğundan ve davacının durumunun değerlendirimesinin icra edilebilirliği bulunmadığından bu iddiasına itibar edilemediği, dava konusu işlemin hukuka uygun olması sebebiyle dayanağı bulunmayan emekliliğe sevk edilmesine dayalı maddi tazminat isteminin de reddi gerektiği, davacının manevi tazminat istemine gelince; kişilerin manevi varlıklarında oluşan eksilmeyi ifade eden manevi zararın tazmin edilebilmesi için varlığı gerekli olan;

şeref, haysiyet, kişilik hakları veya vücut bütünlüğüne yönelmiş bir saldırı niteliğinde işlem söz konusu olmadığı bu kapsamda manevi tazminat isteminin hukuki şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından, bu istemin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince verilen ihlal kararına yönelik olarak yargılamanın yenilenmesi kararı verilmişse de bu kararın idarece eksik uygulandığı, parasal ve özlük haklarının tam olarak iade edilmediği, yaş haddinden bahisle alacağı kıdem ve terfiler hesaba katılmadan komiser rütbesiyle emekliye sevk edilmesinin hukuka da hakkaniyete de aykırı olduğu,

kendisiyle benzer sicil derecesine sahip meslektaşlarının rütbece daha üst konumda oldukları ve hala çalıştıkları, mağduriyetinin devam ettiği, bu şekilde emekli edilmesinin telafisi mümkün olmayacak derecede zarara uğramasına sebebiyet vereceği, özlük haklarının tam olarak iade edilmiş olması halinde emsallerinin rütbesi olan en az 3. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine yükselmiş olacağı, Teşkilat Kanunu gereğince 60 yaşına kadar çalışabileceği ve 2022 yılında emekli olmasının mümkün olacağı, mağduriyetinin yaklaşık yirmi yıldır sürmekteyken manevi tazminatın şartlarının oluşmadığına karar verilmesinin yerinde olmadığı,

yaşadığı uzun ve yorucu hukuki süreç sonrasında verilen iptal kararına dayanarak atamasının yapılmasını beklerken, haksız ve mesnetsiz olarak komiser rütbesinden yaş haddi gerekçesiyle emekliye ayrıldığı, manevi tazminat isteminin yerinde ve haklı bir talep olduğu, istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğundan, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı hakkında tesis edilen işlemde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı gibi, dilekçede ileri sürülen hususların da 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.