Danıştay 12. Daire E.2021/8111 K.2024/2888

Dava konusu istem: Bilecik Orman İşletme Müdürlüğünde görev yapan davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen işe alınma şartını kaybettiğinden bahisle, aynı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı zararlarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, Bilecik Orman İşletme Müdürlüğünde görev yapmaktayken ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile Türk Ceza Kanunu'nun 106. maddesi uyarınca silahla tehdit suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan kararın kesinleşmesi ile birlikte Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin genel şartlar başlıklı 5. fıkrasında istenilen şartları kaybettiği için davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının memuriyet görevine son verildiği,

kasten işlediği suçtan dolayı 1 yıl 8 ay hapis cezasına mahkum edilen davacının, Kanun'da belirtilen memurluğa alınma şartlarını kaybettiği dikkate alındığında, memuriyet görevine son verilmesine ilişkin tesis edilen davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi İdari ... Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararı ile ilgili yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin mahkemece kabul edildiği, işlemin tesisine neden olan mahkumiyet kararının artık mevcut olmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Bilecik Orman İşletme Müdürlüğünde görev yapmakta iken ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...tarih E:... K:... sayılı kararı ile Türk Ceza Kanunu'nun 106. maddesi uyarınca silahla tehdit suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan kararın kesinleşmesi ile birlikte Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin genel şartlar başlıklı 5. fıkrasında istenilen şartları kaybettiği için davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile aynı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memuriyet görevine son verildiği, bu işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı zararların ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel şartların düzenlendiği 48. maddesinin birinci fıkrasının "Genel şartları" belirleyen (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde; " Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak." ve "Özel şartları" belirleyen (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde.

"Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kurallarına yer verilmiştir.

657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendinde ise; "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi", Devlet memurluğunu sona erdiren haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davanın konusunu oluşturan memuriyete son verme işleminin dayanağının ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararı olması nedeniyle, söz konusu kararın hukuki varlığını ve geçerliliğini sürdürmesi önem arzetmektedir.

Davacının memuriyetine son verilmesine ilişkin işlemin hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ortaya çıkan ve uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan durumların resen göz önüne alınacağı tartışmasızdır.

Davacının, 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca memuriyetine son verilmesi işlemin sebep unsurunu 48. maddede sayılan ve memuriyete engel kabul edilen bir suçtan mahkumiyet ve bu mahkumiyete ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı oluşturmaktadır.

Uyuşmazlık bu açıdan değerlendirildiğinde; davacının ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararı ile ilgili olarak yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu ve mahkemece bu talebin kabul edilerek, yeniden yapılan yargılamada ...tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile beraat kararı verilerek, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda, yeniden yapılan yargılama neticesinde, dava konusu işlemin hukuki dayanağının ortadan kalktığı sonucuna varıldığından, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.