Danıştay 12. Daire E.2022/1009 K.2023/6376

Dava konusu istem: Niğde İl Emniyet Müdürlüğü’nde 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinde İl Emniyet Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacının, terfi ettirilmemesine dair işlem ile 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca re'sen emekli edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararının yeniden /değerlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin... tarih ve ...) sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; 3201 sayılı Kanun'un 55. maddenin 19. fıkrasında, bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen emniyet amirleri ile dördüncü, üçüncü ve ikinci sınıf emniyet müdürlerinin, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilecekleri kuralına yer verilmiş olup, bu düzenlemeye istinaden tesis edilmiş bulunan davacının re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin işleme karşı yapılan itirazın reddine dair dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesince; davacının, birinci sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilmemesinin dayanağı olarak davalı idarece herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesinden birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfiler yapılırken hangi ölçütlerin kullanıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı, dolayısıyla birinci sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi koşullarının somut ve objektif bir şekilde ortaya konulamadığı gibi kadroların dolu olduğuna yönelik bir verinin de sunulmadığı,

bu haliyle, kıdem sıralamasında 4. olan davacıdan daha kıdemsiz olan ikinci sınıf emniyet müdürlerinin terfiine karar verilirken, diğer adaylara göre daha kıdemli olan, herhangi bir disiplin cezası bulunmayan, maaş taltifi, takdirname vb. sahip olan davacının birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine dayanak olabilecek somut herhangi bir bilgi ve belgenin de ortaya konulamaması karşısında davacının bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,

diğer taraftan davacının bir üst rütbeye terfi ettirilmemesi hukuka aykırı bulunduğundan, dayanaksız kalan emekliye sevk işleminin de hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2.sınıf emniyet müdürlüğü rütbesinden, 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi işleminin, 3201 sayılı Kanun’un 13. maddesinde belirtilen görev unvanlarına atanma şeklinde olduğu, 1.sınıf emniyet müdürlüğü kadro sayısının sınırlı olduğu, bu kadroya atanacak kişilerin Emniyet Teşkilatının üst düzey yönetici kadrolarına atanacakları dikkate alınarak idarenin takdir yetkisinin geniş yorumlanması gerektiği ve idarenin yargı kararı ile zorlanmasının mümkün olmadığı, bulunduğu rütbede terfi edemeyen emniyet amirleri, 4.,3. ve 2. sınıf emniyet müdürlerinin Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından emekliye sevk edildikleri belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ

.... : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci ve Onikinci Dairelerince 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanun'la eklenen Ek-1. madde uyarınca yapılan müşterek toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava dosyasının incelenmesinden; 2012 yılında 2. Sınıf Emniyet Müdürlüğüne terfi eden ve Niğde İl Emniyet Müdürlüğü’nde 2. sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde İl Emniyet Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacının 5 yıl içinde ve en son davaya konu 2017 terfi değerlendirmeleri sonucunda bir üst rütbe olan 1. Sınıf Emniyet Müdürlüğüne terfi ettirilmemesi üzerine 18/07/2017 tarihinde re'sen emekliye sevk edildiği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu'nun 2017/1 sayılı kararının yeniden değerlendirilmesi istemiyle yaptığı başvurunun ise ... tarih ve ...) sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun "Terfi ve atama" başlıklı, 6638 sayılı Kanunla değişik 55. maddesinde, polis amirlerinin rütbeleri ve bu rütbelerin her birindeki zorunlu en az bekleme süreleri belirlenmiş, komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlerin liyakat koşullarını belirlemek ve terfilerini önermek üzere Genel Müdürlük Merkez Değerlendirme Kurulunun, emniyet amirleri ile dördüncü ve üçüncü sınıf emniyet müdürlerinin liyakat koşullarını belirlemek ve terfilerini önermek üzere Genel Müdürlük Yüksek Değerlendirme Kurulunun oluşturulacağı;

kurulların her yıl mayıs ayında toplanacağı ve terfilerin her yıl haziran ayında topluca yapılacağı; bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilecekleri kurala bağlanmıştır.

Emniyet amirleri ile 4. ve 3. Sınıf emniyet müdürlerinin terfilerine ilişkin düzenlemelere "Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik" te yer verilirken, 2. sınıf emniyet müdürleri bu kapsamda gösterilmemiş "Emniyet Mensuplarının Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği"nde ise bu sefer emniyet amirleri ile 4. ve 3. Sınıf emniyet müdürleri hakkında herhangi bir düzenleme yapılmayarak "Görev Unvanlarına Atamalar" başlıklı 10. maddesinin son fıkrasında, "İkinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde en az bekleme süresini tamamlayanlar, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilirler" denilmiştir.

3201 sayılı Kanun'un 3870 sayılı Kanunla değişik 13. maddesinde emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının rütbeleri, meslek dereceleri ve görev unvanları gösterilmiş olup, hangi görev unvanının hangi meslek derecesi ve rütbeye karşılık geldiği ayrı ayrı sayılmak suretiyle belirlenmiştir.

Yukarıda anılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; 2.sınıf emniyet müdürlüğünden 1.sınıf emniyet müdürlüğüne terfi durumunun diğer rütbelerin terfilerinden farklı olarak düzenlendiği; 3201 sayılı Kanun'un 13. maddesinde yer alan tabloda, Emniyet Amiri ile 4., 3. ve 2. sınıf emniyet müdürü rütbelerine karşılık olarak gösterilen görev unvanlarına atanabilmek için sadece anılan rütbelere terfi etmiş olma şartı aranırken, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi edebilmek için 13. maddede bu rütbeye (ve 2. meslek derecesine) karşılık gösterilen görev unvanlarına da atanmış olma şartı arandığı görülmektedir.

Bilindiği üzere; boş bulunan bir kadroya atama yapma ve yapacağı atamada şartları taşıyanlar arasında tercihte bulunma konusunda idareye geniş bir takdir yetkisi tanınmış olmakla birlikte; bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve yargı denetimine açık olduğu muhakkaktır.

3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde yer alması gereken kadro sayısını emniyet hizmetleri sınıfına ait toplam kadro sayısının on binde 25' i ile sınırlanması yani atanacak kadroların sayıca az olması, sadece kıdeme göre yapılacak atamalarda alt kıdemlerde bulunanların hiçbir zaman 1.sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrosuna atanamayacağı sonucunu doğuracağı, atama kriteri olarak daha yüksek puan ve başarı belgesinin kıstas alınmasının ise İdareyi yargı kararı ile boş bir kadroya atama yapma konusunda zorlama sorununu doğuracağı açıktır.

Ayrıca dava konusu işlemde idarenin subjektif davrandığı ve değerlendirme hatası yaptığına ilişkin dosyada herhangi bir tespit ya da haklı bir şüphe de bulunmadığı görüldüğünden 3201 sayılı Kanun'un 55. maddenin 19. fıkrasında, bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla,

Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilecekleri hükmü kapsamında tesis edilmiş bulunan davacının re'sen emekliye sevk edilmesi ve itirazın reddine dair dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.