Danıştay 12. Daire E.2022/1285 K.2025/1436

Dava konusu istem: İzmir ili, Ödemiş ilçesi, T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumunda sözleşmeli kaloriferci olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Ödemiş Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yapılan disiplin soruşturması neticesinde; cezaevinde kalorifer dairesinde görevli hükümlülerin cep telefonu kullandıkları, davacının da cep telefonunu cezaevine girdirdiği ve bu hususun da tanık beyanları ile sabit olduğu görülmekle, davacı hakkında işlediği ileri sürülen eylemin sübut bulduğu, bu durumda, dava dosyasındaki bilgi belge, soruşturma raporu ve eki hükümlü ifade tutanaklarının, iddianame ve ekleri, davacının savunması ile ilgili mevzuat hükümlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinden;

disiplin cezasına konu fiili işlediği sabit olan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacı hakkında, Ödemiş Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Sor. No:... sayılı iddianamesi ile "İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak" suçundan dolayı TCK'nın 297/1, 297/3, 37/1, 53, 54 ve CMK.325/1 maddeleri gereğince yargılamaları yapılmak üzere, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayısında kayıtlı dosyasında kamu davasının açıldığı ve davanın derdest olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ceza davasındaki beyanların soyut olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir ili, Ödemiş ilçesi, T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumunda sözleşmeli kaloriferci olarak görev yapmakta olan davacı hakkında, cezaevinde yapılan arama üzerine bulunan cep telefonunu cezaevine girdirdiğinden bahisle yapılan disiplin soruşturması neticesinde; davacının üzerine atılı fiili işlediğinin sübuta erdiği ve davacının fiilinin 657 sayılı Kanunun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan "Memurluk sıfatı ile bağlaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında olduğu belirtilerek, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifi getirilmiş ve sözleşmeli personel olması nedeniyle davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konu işlem tesis edilmiştir.

Bunun üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Sözleşmeli personel" başlıklı 4. maddesinde.

"Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir...

Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir.

Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler." hükmüne yer verilmiştir.

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalıştırılanların, "hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi" sözleşmenin sona ermesi hali olarak düzenlenmiştir.

Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise; sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;

a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,

c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,

ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)

d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,

e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,

f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,

hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının üzerine atılı bulunan ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanun'u kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle açılan davada, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "infaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokma" suçundan dolayı 1 yıl 8 ay hapis cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, anılan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, mahkumiyet konusunda vicdani kanaate ulaşmış mahkemenin buna ilişkin hükmü açıklamayı belirli bir süre ertelemesini, bu süre zarfında hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ve bu süre sonunda kişinin başka suç işlememesi halinde açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilmesini ifade eder. Bu çerçevede; ceza davası dışında, fakat ceza davasına konu olan eylemler nedeniyle devam eden idari uyuşmazlıklarda, açıklanması geri bırakılan mahkumiyet kararına dayanılması masumiyet karinesi ile çelişebilir.

Bakılan davada, davacının üzerine atılı bulunan fiillerden dolayı açılan ceza davasında yapılan yargılama sonucunda mahkumiyet kararı verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı dikkate alındığında; yukarıda açıklandığı üzere, aynı fiillerin disiplin hukukuna göre sabit olduğu belirtilerek karara esas alınması halinde masumiyet karinesinin ihlali sonucu doğuracağı açıktır.

Buna göre, temyize konu kararda; "İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokma" fiilinin sabit olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu fiilin gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği ve suçlayıcı ifadeler olarak kullanılamayacağı tartışmasızdır.

Ancak, ceza davasından bağımsız olarak yapılan disiplin soruşturmasına esas dosyanın incelenmesinden; davacının soruşturmaya konu fiillere iştiraki, rolü ve niteliği, tanık ifadeleriyle kanıtlanan "Memurluk sıfatı ile bağlaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilinin karşılığı olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de sözü edilen karar sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunmakla kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.