Danıştay 12. Daire E.2022/1547 K.2025/3077

Dava konusu istem: Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere dış kaynaktan astsubay nasbedilen davacının 926 sayılı Kanunun 68. maddesi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin ...tarih ve .../... karar sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime devam etmekte iken idareye sunmuş olduğu 08.02.2019 tarihli dilekçe ile sağlık sorunları nedeniyle kursu devam edemeyeceğini ve kursu bırakmak istediğini bildirdiği, dilekçe ekinde ''Kendi isteğim ile kurstan ayrıldığım takdirde tekrar aynı kursa katılamayacağım tarafıma tebliğ edilmiştir.'' şeklinde kendi el yazısı ile yazdığı evrakın yer aldığı, davacının sunmuş olduğu dilekçe üzerine kendi talebi ile ilişiğinin kesildiği,

kurstan ayrılma talebini içerir 08/02/2019 tarihli dilekçenin sahte olduğuna veya dilekçe üzerinde silinti - kazıntı yapıldığına ilişkin bir iddianın bulunmadığı, bu haliyle okuldan ayrılma istemine ilişkin dilekçenin geçerli bir dilekçe olduğu, her ne kadar davacı bu dilekçeyi vermeye zorlandığını iddia etmiş ise de söz konusu dilekçenin maddi-manevi herhangi bir baskı ve zorlama sonucu alınmış olduğuna dair soyut beyanları dışında hiçbir somut bilgi ve belge bulunmadığı, bu haliyle davalı idarece mevcut kanun, yönetmelik, yönerge hükümleri ve talimatlar doğrultusunda kurstan ilişiğinin kesilmesine karar verildiğinden,

kursta başarısız sayılması nedeniyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 15/3. maddesi gereğince tesis edilen ayırma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesince; davacı tarafından, Özel Kuvvetler nam ve hesabına eğitim almak adına 04/04/2018 tarihinde Balıkesir Astsubay Meslek Yüksekokuluna giriş yaptığı, buradaki eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra 11/09/2018 tarihinde Eğirdir Dağ Komando Okulu'na girdiği, buradaki eğitimini de başarıyla tamamladıktan sonra 26/11/2018 tarihinde Gölbaşı/Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime başladığı, buradaki kursun başından itibaren sicil amiri tarafından sistematik olarak çeşitli psikolojik baskı ve hakaretlere maruz kaldığı, bu şekilde istifaya zorlandığı, baskı altında kurstan ayrılma dilekçesinin verildiği,

sağlık problemlerinin görmezden gelinerek, tedavi hakkının engellendiği, bu hususlara ilişkin ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunun ileri sürüldüğü, davacının kurstan ilişiğinin kesildiği ... tarih ve ... sayılı Öğretmenler Kurulu Kararında; "davacının, 08/02/2019 tarihli dilekçesinde kendi isteği ile kursa devam etmek istemediğini yazılı olarak beyan etmesi ve kursa devam edebilecek yeterli motivasyon ile psikolojik yeterliliğe sahip olmaması nedeniyle başarısız olduğunun değerlendirildiği ve ÖKY 184-1 Özel Kuvvetler Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin Üçüncü Bölüm 7. h.(11) maddesi gereği kurstan ilişiğinin kesilmesine karar verildiği" ifadelerine yer verildiğinin görüldüğü,

ancak davacının yeterli motivasyona ve psikolojik yeterliliğe sahip olup olmadığı konusunda düzenlenen herhangi bir sağlık kurulu raporu mevcut olmadığı gibi davalı idarece dosyaya sunulan bilgi ve belgeler arasında davacının psikolojik yetersizliğini gösteren somut bir bilgi ve belgeye de yer verilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde ve bu işleme karşı açılan davayı reddeden İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kendi isteği ile kurstan ayrılma dilekçesi veren davacının, ÖKY 184-1 Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesinin üçüncü bölüm 7.(h).11.maddesi gereğince ...tarih ve... sayılı öğretmenler kurulu kararı ile başarısız sayılarak kurstan ilişiğinin kesildiği, akabinde ayırma işleminin tesis edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere dış kaynaktan astsubay nasbedilen davacı tarafından, Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı Okl. Koruma ve Kurs Tb. 2. Kurs Bl.'da kurs görürken, sağlık sorunları nedeniyle kurstan ayrılma talebinde bulunması üzerine ... tarih ve ... sayılı Öğretmenler Kurulu Kararıyla kurstan ilişiğinin kesilmesine karar verildiğinden bahisle 926 sayılı Kanunun 68. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı görevden ayırma kararı üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "Temin ve Yetiştirme" başlıklı 68. maddesinde.

"Muvazzaf astsubay olabilmek için; a) Astsubay meslek yüksek okullarından mezun olmak veya, b) Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilecek fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını kendi nam ve hesabına bitirmek; dört yıl veya daha fazla süreli yükseköğrenimi bitirenler için müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, daha az süreli yükseköğrenimi bitirenler için yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak; uzman erbaşlar için 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak; yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak gereklidir.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir. c) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına eğitim göreceklerin önlisans eğitimine gönderilmeleri ile askeri eğitimleri ve bu eğitimleri sırasında yapılacaklara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tâbi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir.

Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tâbi tutulurlar.

Bunlardan atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silâhlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masraflar, kanunî faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulurlar.

Bu eğitimlerde sağlık nedenleri hariç olmak üzere başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler kuvvet komutanlıklarınca sınıf ve rütbelerine uygun görevlere atanırlar.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay naspedilenlerden sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tabi tutulurlar." hükmü yer almaktadır.

Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 3. bölüm (7.) "Disiplin, İlişik Kesme, Çıkma ve Çıkarılma Esasları" üst başlıklı "h. Öğretmenler Kurulu Toplantısında Durumu Görüşülen Kursiyerler İle İlgili Kurs Sonunu Beklenmeksizin İlişik Kesme Esasları" alt başlıklı 11. maddesinde, Özel Kuvvetler Komutanlığı'nda görev yapmak istemediğini veya kurstan ayrılmak istediğini yazılı olarak beyan edenlerin kursla ilişiğinin kesileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde; doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulacakları, bu eğitimlerde sağlık nedenleri hariç olmak üzere başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesileceği, ... sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenlerin bir sonraki dönem eğitimine katılacağı, düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenleme ile sağlık nedenleriyle başarı gösteremeyenlere bir sonraki dönem eğitimine katılabilme olanağı tanındığı, diğer bir ifadeyle sağlık sebebi söz konusu olduğunda kişiye ikinci kez kursa katılma hakkı tanındığı anlaşılmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı Okl. Koruma ve Kurs Tb. 2. Kurs Bl.'da kurs görürken, 08/02/2019 tarihli dilekçesi ile sağlık sorunları nedeniyle kurstan ayrılma talebinde bulunduğu, aynı tarihli Danışma Özet Formunda; dizindeki ağrı sebebiyle kursa devam edemeyeceğinin bildirildiği ifadelerine yer verildiği, ayrıca davacının sağlık kayıtlarında "sol diz condromalezi patella" teşhisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; kurstan ayrılma talebinde bulunan davacının kurstaki başarısızlık gerekçesinin, gerçekte sağlık sebebinden kaynaklandığı anlaşıldığından, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca, davacının kurstan ayrılmasının ardından, davacıya ikinci kez kursa katılma hakkı tanınması gerekirken, 11/02/2019 tarihli Öğretmenler Kurulu kararı uyarınca tesis edilen dava konusu Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu durumda, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir.