Danıştay 12. Daire E.2022/2084 K.2025/2657

Dava konusu istem: Hakkari ili, 34. Hudut Tugay Komutanlığında piyade sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, son bir yıl içerisinde üç aydan fazla hava değişimi ve istirahat raporu aldığından bahisle 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6.maddesinin sekinci fıkrası uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; davacının hastalık, bel ağrısı, akut tonsilit, diyare ve gastroenterit enfeksiyoz, derinin ve subkutanoz dokunun lokalize şişme, epidermal kist, sorsalji, lumbargo, siyatik, otitis media, hemoroidler, pnömoni,garstoenterit ve kolit tanılarıyla 27/11/2018 - 29/11/2018 tarihleri arasında 3 gün, 30/11/2018 - 02/12/2018 tarihleri arasında 3 gün, 03/12/2018 - 12/12/2018 tarihleri arasında 10 gün, 13/12/2018 - 14/12/2018 tarihleri arasında 2 gün, 15/12/2018 - 17/12/2018 tarihleri arasında 3 gün, 22/04/2019 - 28/04/2019 tarihleri arasında 7 gün,

30/04/2019 - 09/05/2019 tarihleri arasında 10 gün, 10/05/2019 - 19/05/2019 tarihleri arasında 10 gün, 20/05/2019 - 26/05/2019 tarihleri arasında 7 gün, 27/05/2019 - 29/05/2019 tarihleri arasında 3 gün, 30/05/2019 - 08/06/2019 tarihleri arasında 10 gün, 11/06/2019 - 25/06/2019 tarihleri arasında 15 gün, 02/07/2019 - 08/07/2019 tarihleri arasında 7 gün ve 21/07/2019 - 23/07/2019 tarihleri arasında 3 gün olmak üzere toplamda 93 gün istirahat raporu kullandığı,

ilgili mevzuat hükmü uyarınca, sözleşmeli er ve erbaşların hava değişimi raporu süresinin toplamı, istirahat raporunun başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemeyeceği açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan davacının rahatsızlarının vazifesinden kaynaklı olduğu iddiası yönünden ise, alınan raporların incelenmesinden, bu yönde bir tespit olmadığı anlaşıldığından, iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğu, uzun süreli tedaviye ihtiyaç duyulduğu, görevi dolayısıyla rahatsızlandığı, bu husus araştırılmadan karar verildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma sebeplerinin bulunmadığı, kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Kara Kuvvetleri Komutanlığında 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu kapsamında 08/12/2017 tarihinde göreve başlamış, Hakkari ilinde konuşlu 34. Hudut Tugay Komutanlığında piyade sözleşmeli er olarak görevini sürdürmekte iken, çeşitli rahatsızlıkları sebebiyle gittiği hastanelerden son rapor tarihi olan 21/07/2019 tarihinden geriye doğru 1 yıl içerisinde son rapor süresi olan 3 gün de dahil olmak üzere toplam 93 gün süreli hava değişimi ve istirahat raporu almıştır.

Davacının sözleşmesinin, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu uyarınca 22/07/2019 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi tesis edilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Amaç ve kapsam "başlıklı 1. maddesinde; " Bu Kanunun amacı, Milli Savunma Bakanlığınca veya İçişleri Bakanlığınca lüzum görülecek erbaş ve er kadrolarında, kritik ve uygun görülen görevlerde, yetişmiş personel ihtiyacını karşılamak maksadıyla istihdam edilecek sözleşmeli erbaş ve erlerin; temini, yetiştirilmeleri, görevde yükselmeleri, tertip edilmeleri, geçici görevlendirilmeleri, hizmet şartları, görev ve hakları, yükümlülükleri, ayırma ve ayrılmaları, uzman erbaşlığa geçirilmeleri ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir." hükmü, "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde.

Bu Kanunun uygulanmasında; a) Askerî eğitim: Sözleşmeli er adaylarına okul, kurum, sınıf okulu, kıtalar veya eğitim merkezlerinde yaptırılacak olan kadro görevine yönelik eğitimi, b) Ön sözleşme: Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil) birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli er adayları arasında;

askerî eğitime alınmaları konusunda yapılan ve askerî eğitim dönemi başlangıcı ile sözleşme yapılıncaya kadar geçecek süreyi kapsayan sözleşmeyi, c) Sözleşme: Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil) birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli er adaylarından askerî eğitimi başarıyla tamamlayanlar arasında yapılan, başlangıçta üç yıldan az olmamak şartıyla en fazla dört yıl, müteakiben bir yıldan az üç yıldan fazla olmayan ve hizmet yükümlülüğü getiren, yönetmelikte belirtilen örneğine göre hazırlanmış olan sözleşmeyi,

ç) Sözleşmeli er adayı: Sözleşmeli er yetiştirilmek amacıyla ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınanları, d) Sözleşmeli erbaş ve er: Erbaş ve er kadro görev yerlerinde, bu Kanun esaslarına göre istihdam edilenleri, e) Sözleşme yılı: Sözleşmenin yürürlüğe girdiği ay ve günü başlangıç olarak kabul eden ve bu tarihten itibaren geçen her bir yıllık süreyi, ifade eder. "hükmü, "Sözleşmenin idarece feshi" başlıklı 6. maddesinin sekizinci fıkrasında: "(Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Sözleşmenin yapılmasını müteakip;

a) Barışta ve savaşta, görevini icra ederken veya görevi dolayısıyla bir saldırıya, kazaya uğrayan ya da bir meslek hastalığına yakalananlar, b) Kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi sağlık kurulları raporlarında uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösterdiği belirtilen bir hastalığa yakalananlardan, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulanlar, hariç olmak üzere, sözleşmeli erbaş ve erlerin hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı,

istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde (yatarak tedavi olma süreci hariç) üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin sözleşmeleri feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir" hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta; maddi olay kısmında da yer verildiği üzere, davacı Kara Kuvvetleri Komutanlığında 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'na tabi olarak sözleşmeli er statüsünde 08/12/2017 tarihinde göreve başlamış olup, 22/07/2019 tarihi itibarıyla da 6191 sayılı Kanun hükümleri uyarınca sözleşmesi feshedilmiştir.

Dava konusu işlemde, davacının Kara Kuvvetleri Komutanlığında görev yaptığı unvanı piyade sözleşmeli er olduğu belirtilmiş; statüsü ve buna bağlı olarak da tabi olduğu 6191 sayılı Kanun hükümleri ile KKY 51-24 Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönergesi düzenlemelerinin esas alındığı belirtilmiştir;

Dava konusu uyuşmazlık, İdare Mahkemesince ve Bölge İdare Mahkemesince davacının tabi olduğu 6191 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanıp yürürlüğe konulan KKY 51-24 Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönergesi hükümlerine göre incelenip karara bağlanması gerekirken, davacının tabi olmadığı ve hükümlerinin uyuşmazlıkta uygulanma imkanı bulunmayan 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanun'u hükümlerine göre değerlendirme yapılarak işin esası hakkında karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu nedenle, davacının bulunduğu statü itibarıyla tabi olmadığı Kanun hükümlerinin esas alınması suretiyle verilen, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.