Danıştay 12. Daire E.2022/2329 K.2025/4352

2- ... Başkanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri Av. ...

DAVANIN KONUSU

Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi uyarınca sözleşmeli hemşire olarak görev yapmakta iken sözleşmesini yenilemeyerek bu görevinden ayrılan davacı tarafından, KPSS 2021/10 Tercih Kılavuzu'nda yer alan “T.C. Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar” bölümündeki 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ve KPSS 2021/10 yerleştirme sonuçlarına göre yerleştirildiği sözleşmeli hemşire pozisyonuna atamasının yapılmamasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

KPSS 2021/10 Tercih Kılavuzu'nun.

Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar bölümündeki 9. maddesinin davacının durumunu kapsamadığı, düzenlemede ifade edilen sözleşmesi feshedilen veya sözleşmesini feshedenler arasında olmadığı, 31/12/2020 tarihinde süresi dolacak olan sözleşme kapsamında, sözleşmesini yenilemeyeceğini yasal süresi (19/11/2020 tarihinde) içerisinde kuruma bildirip, usulüne uygun bir şekilde işten ayrıldığı ve Fırat Üniversitesi Rektörlüğü tarafından sözleşmeyi yenilememe talebinin kabul edildiği,

ÖSYM Kılavuzunda yazılan bu kuralın Anayasa, kanun veya yönetmelikte veya normlar hiyerarşisinin herhangi kademesinde dayanağının bulunmadığı, kamu personeli temininde Anayasa'da, kanunda veya kanunun verdiği yetki üzerine çıkarılan yönetmelikte bulunmayan bir kriterin doğrudan kılavuzla getirilmesinin hukuka açıkça aykırı olduğu,

en başta Anayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesinin birinci ve beşinci fıkralarına, "Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" başlıklı 13. maddesine, "Çalışma ve sözleşme hürriyeti" başlıklı 48. maddesine, "Çalışma hakkı ve ödevi" başlıklı 49. maddesine, "Kamu hizmetlerine girme hakkı" başlıklı 70. maddesine ve 128. maddesinin ikinci fıkrasına açıkça aykırılık oluşturduğu, Başvuru Genel Şartları bölümündeki 1. maddesinde sözleşmeli pozisyonları tercih eden adayların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası ile aynı Kanun'un 48. maddesindeki şartları taşımaları gerektiğinin açıkça ifade edildiği,

anılan kanunun 4. maddesinin (B) fıkrasının '' ...Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.'' şeklinde düzenlendiği, ancak sözleşmeyi tek taraflı feshetmediği, usulüne uygun bir şekilde yasal süresinde çalıştığı kuruma bildirimde bulunup sözleşmesini 22 Aralık 2020 tarihinden önce yenilemediği belirtilerek,

dava konusu işlemlerin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI

Dava konusu düzenleyici işlemin, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek- 1. maddesine uygun olduğu, söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, sözleşmeli personel alımlarına ilişkin tercih kılavuzlarının tamamında bahsi geçen hükümlerin uygulanacağına dair açıklama ve uyarılara yer verildiği, dava konusu işlemin üst hukuk normları ve hizmet gereklerine uygun olduğu, yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DAVALI ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI

KPSS-2021/10 Tercih Kılavuzu'nda yer alan koşul ve kuralların Sağlık Bakanlığı tarafından belirlendiği, söz konusu koşul ve kuralların dışında işlem yapması mümkün bulunmadığından ÖSYM Başkanlığının hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği, dava konusu düzenleyici işlemde belirtilen hususlara 2018/5, 2019/7, 2020/4 KPSS Kılavuzları'nda da yer verildiği, bahse konu düzenleyici işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, Kılavuz'da yer alan koşul ve kurallara göre bilgisayar ortamında yerleştirme işlemlerinin yapıldığı, davacının bir yıllık süre şartına tabi olmadan yeniden istihdamı mümkün olmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava; Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi uyarınca sözleşmeli hemşire olarak görev yapmakta iken sözleşmesini yenilemeyerek bu görevinden ayrılan davacı tarafından, KPSS 2021/10 Tercih Kılavuzunda yer alan “T.C. Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar” bölümünün 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ve KPSS 2021/10 yerleştirme sonuçlarına göre yerleştirildiği sözleşmeli hemşire pozisyonuna atamasının yapılmamasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde sözleşmeli personel "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmış;

sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin Cumhurbaşkanınca belirleneceği;

bu şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde, Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceği öngörülmüştür.

06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin 1. fıkrasında.

"Doğum, evlat edinme, memur veya diğer personel kanunlarına tâbi olan eşinin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilmesi ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur ve istekleri halinde bu personel ayrıldığı kurumunda yeniden hizmete alınır.", 3. ve 4. fıkralarında.

"Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.

Sözleşmesini;

a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,

b) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,

c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.

Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmü yer almıştır.

KPSS 2021/10 Tercih Kılavuzunda yer alan “T.C. Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar” bölümünün 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, Sağlık Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dahil) 657 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel olarak çalışmakta iken, 22 Aralık 2020 tarihinden sonra kurumlarınca sözleşmeleri feshedilen veya sözleşmesini feshedenlerin atamalarının yapılmayacağına işaret edilmiştir.

Bu durumda; kamu hizmetinin personel eksikliği nedeniyle aksamasını önlemek amacıyla üst hukuk normlarına uygun olarak tesis edilen dava konusu düzenleyici işlemde kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiş olup; söz konusu düzenleme uyarınca, davacının KPSS 2021/10 yerleştirme sonuçlarına göre yerleştirildiği sözleşmeli hemşire pozisyonuna atamasının yapılmamasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Fırat Üniversitesi Rektörlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak görev yapan davacının, KPSS 2021/10 Tercih Klavuzu ile tercihte bulunması üzerine, ÖSYM tarafından 27/12/2021 tarihinde Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatı hizmet birimi olan ... ve ... Şehir Hastanesine sözleşmeli hemşire pozisyonuna yerleştirmesi yapılmıştır. Davacının müracaatta bulunduğu tarihte Fırat Üniversitesinde görev yaptığı davalı idare tarafından tespit edilmiş ve dava konusu bireysel işlemle davacının ataması yapılmamıştır. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İlgili Mevzuat:

Dava konusu işlem tarihindeki haliyle. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde sözleşmeli personel.

"Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmış;

sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin Cumhurbaşkanınca belirleneceği;

bu şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde, Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceği öngörülmüştür.

06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek-1. maddesinin birinci fıkrasında.

"Doğum, evlat edinme, memur veya diğer personel kanunlarına tâbi olan eşinin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilmesi ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur ve istekleri halinde bu personel ayrıldığı kurumunda yeniden hizmete alınır..."; üçüncü fıkrasında.

"Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.", dördüncü fıkrasında ise;

Sözleşmesini;

a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,

b) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,

c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan,

tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.

Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmü yer almaktadır.

KPSS 2021/10 Tercih Kılavuzunda yer alan “T.C. Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar” bölümünün 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; "Sağlık Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dahil) 657 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel olarak çalışmakta iken, 22 Aralık 2020 tarihinden sonra kurumlarınca sözleşmeleri feshedilen veya sözleşmesini feshedenlerin atamaları yapılmayacaktır" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava, KPSS 2021/10 Tercih Kılavuzu'nda yer alan “T.C. Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar” bölümündeki 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali istemi yönünden incelendiğinde;

Yukarıda açık metnine yer verilen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin dördüncü fıkrasında, kurumlarınca sözleşmesi feshedilen veya sözleşmesini kendi feshedenlerin, yeniden atanmalarının "1 yıllık" sürenin geçmesi koşuluna bağlı olduğu anlaşılmaktadır.

KPSS-2021/10 Tercih Kılavuzu incelendiğinde, adayların tercihlerinin 16- 22 Aralık 2021 tarihleri arasında alındığı, internetten tercih gönderme işleminin 22 Aralık 2021 tarihinde sona ereceği görülmektedir. Bu duruma göre; son başvuru tarihi olan 22 Aralık 2021'den geriye doğru bir yıllık sürenin 22 Aralık 2020'den sonra başlayacağı anlaşılmaktadır. Dava konusu, Kılavuzda yer alan "....22 Aralık 2020 tarihinden sonra kurumlarınca sözleşmesi feshedilen veya sözleşmesini feshedenlerin..." düzenlemesinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "1 yıllık" süre uyarınca konulmuş olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, üst hukuk normlarına aykırılık bulunmayan ve düzenlemelere uygulama yeteneği sağlamak yönünde yapılan dava konusu Kılavuz düzenlemelerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dava, KPSS 2021/10 yerleştirme sonuçlarına göre yerleştirildiği sözleşmeli hemşire pozisyonuna atamasının yapılmamasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden incelendiğinde ise;

Davacının, 15/10/2020 tarihinden itibaren Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak görev yapmakta olduğu, 19/11/2020 tarihli dilekçesi ile 01/01/2021’den itibaren sözleşmesini yenilemeyerek görevinden ayrılma talebinde bulunduğu, anılan kurumdan 31/12/2020 tarihinde ilişiğinin kesildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, KPSS-2021/10 sınavına giren ve 27/12/2021 tarihinde Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatı hizmet birimi olan ... ve ... Şehir Hastanesine sözleşmeli hemşire olarak yerleştirilen davacının, atamasının yapılmadığı, anılan işlemin hukuki sebebinin, dava konusu Kılavuzun 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendininde yer alan, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, 22/12/2020 tarihinden sonra kurumlarınca sözleşmesi feshedilen veya sözleşmesini feshedenlerin atamalarının yapılmasını engelleyen düzenleme olduğu görülmektedir.

Öte yandan, davacının durumunun, Esasların Ek 1. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan, sözleşmesini tek taraflı feshedenlerden, bir yıllık bekleme süresine tabi tutulmadan yeniden sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilebileceklere ilişkin istisna düzenlemeler arasında da yer almadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen kamu hizmetinin önemi ve özellikleri de dikkate alındığında, yürürlükte olan üst hukuk normlarına uygun olarak tesis edilen, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmeyen düzenlemeler uyarınca, sözleşmeli statüde hemşire olarak görev yapmakta iken 19/11/2020 tarihli dilekçesi ile 01/01/2021’den itibaren sözleşmesini yenilemeyerek görevinden ayrılma talebinde bulunan davacının KPSS-2021/10 tercih sonuçları kapsamında ... ve ... Şehir Hastanesine yerleştirilmesine rağmen atamasının yapılmamasına ilişkin Sağlık Bakanlığı işleminde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; Anayasanın 125. maddesi ile idarelerin eylemlerinden ve işlemlerinden doğan zararları gidermekle yükümlü tutuldukları hüküm altına alınmakla birlikte yapılan yargılama ile hukuka aykırı olmadığı saptanan işlemler nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hak talebinin kabulüne de hukuken olanak bulunmamıştır.