Danıştay 12. Daire E.2022/2358 K.2022/3905

Dava konusu istem: Davalı idarede sağlık teknikeri olarak görev yapan davacının 11/11/2020 - 07/12/2020 tarihleri arasında işe gelmediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; her ne kadar davacı tarafından işlemin 01/03/2021 tarihinde öğrenildiği beyan edilmişse de 28/04/2021 ve 26/05/2021 tarihli ara kararlara istinaden davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; işlemin davacıya tebliğ edildiğini gösterir bilgi ve belgenin dosya sunulamadığı, davalı idarece davacının evrakı tebellüğ etmekten kaçındığının beyan edildiği ve dosyaya sunulan bordrodan davacıya en son aralık ayında maaş ödemesi yapıldığının görüldüğü, bu durumda; davacının görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemden;

devlet memurlarının maaşlarını her ayın 15'inde aldığı ve davacının en son maaşını aralık ayında aldığı dikkate alındığında; ocak ayının 15'inde maaşını alamadığı tarihte haberdar olduğu, dolayısıyla bu tarihten itibaren 60 gün içerisinde ve en son olarak 16/03/2021 tarihinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca idareye başvuru yapmak veya dava açmak imkanına sahip iken bu tarihler geçirildikten çok sonra 20/04/2021 tarihinde açılan işbu davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla, süresi içinde temyiz için gerekli harcın ödenmediği gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesi uyarınca … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı vekili tarafından, Bölge İdare Mahkemesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının temyiz başvurusunun 22/12/2021 tarihinde gerekli temyiz başvuru harcı ile gider avansı ödemesi ile birlikte UYAP avukat portalı üzerinden yapıldığı, söz konusu harç ve avansların mutad şekilde ödenmiş olmasına rağmen sistemin uyarı vermemesi sebebiyle sehven temyiz karar harcının ödenemediği, bu durumun anlaşılması üzerine 23/12/2021 tarihli yazı ile yedi günlük süre içerisinde harcın tamamlanması, aksi halde temyiz isteminden vazgeçilmiş sayılacağı hususunun 02/01/2022 tarihinde elektronik tebligat yoluyla tebliğ edildiği,

söz konusu tebliğin mücbir sebep engelleri sonucu ancak 02/02/2022 tarihinde haberdar olunduğu ve aynı gün içinde eksik olduğu anlaşılan 168,30-TL temyiz karar harcının tamamlandığı, Bölge İdare Mahkemesince süresi içinde temyiz karar harcının ödenmediği gerekçesiyle 08/02/2022 tarihli ara karar ile 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin altıncı fıkrası gereğince temyiz edilmemiş sayılmasına karar verildiği, söz konusu maddede harçların tamamının ödenmemiş olması şeklinde düzenlenmesine rağmen, somut olayda sehven temyiz karar harcının yatırılmadığı,

İstinaf mahkemesinin eksik harç ile ilgili yapmış olduğu tebligat zamanında, ekteki epikriz belgelerinden de anlaşılacağı üzerine, babasının 02/01/2022 tarihinde başlayan ve ağır bir kalp krizi ile devam eden tedavi sürecinde bizzat şahsının takibinin zorunlu olduğu ve tüm mesaisini aksatmayı gerektirecek mücbir sebep halinin mevcudiyeti sebebiyle internet/bilgisayar erişiminin kısıtlanması sonucu haberdar olamaması sonucu gerçekleştiği, harç eksikliğine ilişkin tebligatın okunduğu gün itibarıyla, müvekkilinin hak ve menfaatinin var olup olmadığının adil yargılama süreciyle açıklığa kavuşturulması için harç eksikliğinin tamamlandığı,

adil yargılama ilkesinin bir gerekliliği ve müvekkil açısından bu karardan geri dönülmemesi durumunda telafi edilemez, geri getirilemez menfaat kaybı ve hak ihlalinin olacağından temyiz edilmemiş sayılmasına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ….

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince,Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idarede sağlık teknikeri olarak görev yapan davacının 11/11/2020 - 07/12/2020 tarihleri arasında işe gelmediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin 14/12/2020 tarih ve 02083367 sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davacı vekilince 21/12/2021 tarihinde kayda giren dilekçe ile temyiz edilmesi ve 123,60-TL temyiz karar harcının ödenmediğinin anlaşılması üzerine, 23/12/2021 tarihli Başkanlık yazısı ile harç eksikliğinin tebliğ tarihinden itibaren yedi (7) gün içinde yatırılması, aksi halde temyiz isteminden vazgeçilmiş sayılacağı hususunun davacı vekiline bildirildiği,

anılan yazının 02/01/2022 tarihinde elektronik tebligat yoluyla davacı vekiline tebliğ edildiği halde, söz konusu harcın belirtilen süre içinde tamamlanmadığı gerekçesiyle 08/02/2022 tarihinde kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde, ''Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin... verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir.'' kuralına, "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddenin altıncı fıkrasında.

"Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde kararı veren; merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı taktirde, ilgili merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir.

Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir.

İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." kuralına; yedinci fıkrasında, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuatın ve dava konusu olayın birlikte değerlendirilmesinden; bölge idare mahkemesi kararlarına karşı kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği açıktır. Kanunda yazılı sürede başvuru yapılması hukuki belirlilik ve idari istikrar ilkeleri gereği esas olmakla birlikte, bazen öngörülemeyen mücbir sebep sayılan durumların ortaya çıkması durumunda hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkının niteliği ve önemi itibarıyla ayrıca değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Türk Dil Kurumu Sözlüğünde; mücbir sebep, herhangi bir kimse tarafından alınacak önlemlere karşın, önüne geçilmesi olanaksız, borcun yerine getirilmesine engel, borçlunun iradesi dışında beklenmedik olay olarak tanımlanmaktadır. Bir başka tanıma göre ise, mücbir sebep; hukukta görevin, taahhüdün ve sorumluluğun yerine getirilmesine engel teşkil edebilecek nitelikte bulunan ölüm, hastalık ve buna benzer hallerdir.

Bir olayın mücbir sebep hali sayılabilmesi için; olaydan etkilenen tarafın gerekli özen ve dikkati göstermiş ve tüm önlemleri almış olmasına karşın olayın önlenemeyecek, kaçınılamayacak ve öngörülemeyecek nitelikte olması gerekmekte olup, bir olayın mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için harici olma, kaçınılmaz olma ve öngörülmez olma şeklinde üç unsurun bulunması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının 21/12/2021 tarihinde temyiz edildiği, temyiz için gerekli olan 123,60-TL temyiz karar harcının ödenmediğinin anlaşılması üzerine, 23/12/2021 tarihli yazı ile 7 (yedi) günlük süre içerisinde harç eksikliğinin tamamlanması aksi halde temyiz isteminden vazgeçilmiş sayılacağı hususunun 02/01/2022 tarihinde elektronik tebligat yoluyla davacı vekiline tebliğ edildiği, harç eksikliğinin 7 (yedi) günlük süre geçirildikten sonra 02/02/2022 tarihinde tamamlandığı,

bu süreçte davacı vekilinin babasının rahatsızlandığı ve tedavisinin devam ettiğinin beyan edildiği ve dilekçe ekinde Hakkari Devlet Hastanesinden alınan 02/01/2022 tarihli Epikriz Raporu ve ilgili belgelerin sunulduğu görülmüştür.

Bu durumda, davacı vekilinin beyanında belirttiği hususlar dikkate alınmak suretiyle mücbir sebep şartları gözetilerek karar verilmesi gerekirken, bu hususlar dikkate alınmaksızın verilen temyiz edilmemiş sayılmasına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.